مهدیه مالکی/صبا: محمدحمیدی مقدم، دبیر نوزدهمین جشنواره بین‌امللی مستند ایران(سینما حقیقت) در پاسخ به این پرسش که این دوره جشنواره چه مزیت‌ها و ضعف‌هایی نسبت به دوره‌های قبل داشته است، گفت: طبیعتاً وقتی نگاه رو به جلو وجود دارد، تصور این است که ضعف‌ها کمتر شده باشد و برداشت شخصی من این است که این دوره یکی از کامل‌ترین  جشنواره‌هایی بوده که برگزار کردم هم از نظر طراحی و هم از نظر اجرا.

وی افزود: در هر جشنواره‌ای اهدافی از پیش طراحی می‌شود و اگر به آن اهداف نرسیم، می‌توان از ضعف‌ها صحبت کرد . خوشبختانه در این دوره، به حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد اهداف‌مان دست یافتیم که یکی از مهم‌ترین برنامه‌ها، راه‌اندازی تولید مشترک با کشور فلسطین بود که اتفاق بزرگی محسوب می‌شد و الحمدالله محقق شد؛ فیلمساز فلسطینی به ایران آمد، فیلم ساخته شد و اثر در جشنواره رونمایی شد.

حمیدی مقدم با اشاره به برنامه‌ریزی‌های بین‌المللی جشنواره بیان کرد: پنل مستند بحران را در جشنواره کن کلید زدیم و امسال آن را در جشنواره سینماحقیقت برگزار کردیم و این یعنی برنامه‌ریزی دقیق، همچنین بخش «ایران» را با همه چالش‌ها و کاستی‌ها طراحی کردیم؛ ممکن است برخی فیلم‌ها آن‌طور که باید نباشند، اما مهم این است که تولید مستندهای مرتبط با جنگ ۱۲روزه با موضوع ایران آغاز شد و این بخش سهم قابل‌توجهی از جشنواره را به خود اختصاص داد.

وی ادامه داد: برای مهمانان خارجی نیز برنامه‌ریزی کردیم تا از کلی‌گویی و حرف‌های تکراری فاصله بگیریم، امسال تکنولوژی را به سینماحقیقت آوردیم؛ از XR گرفته تا مستند انیمیشن. با حضور مهمانانی از تایوان و چین‌تایپه، بحث‌های تازه‌ای در حوزه فناوری‌های نوین مطرح شد، هدف ما همگام شدن با آن تکنولوژی سینمای مستند در کشورهای توسعه‌یافته است.

دبیر جشنواره سینما حقیقت با اشاره به بخش‌های پژوهشی این دوره از جشنواره گفت: در حوزه مباحث نظری و کارگاهی نیز اقدامات مؤثری انجام شد، دو کتاب تخصصی در حوزه مباحث تئوریک سینمای مستند چاپ و به‌صورت رسمی رونمایی شد، این کتاب‌ها صرفاً در حد معرفی نمادین نبودند، بلکه منتشر، قیمت‌گذاری و در اختیار مخاطبان قرار گرفتند.

وی با تأکید بر تنوع آثار جشنواره تصریح کرد:هیچ جشنواره‌ای در دنیا ادعا نمی‌کند که همه فیلم‌هایش درجه یک هستند، جشنواره مجموعه‌ای از آثار قوی، متوسط و ضعیف است. ما به‌جای تمرکز صرف بر کیفیت برتر، به سبد متنوع مستند فکر کردیم؛ مستندهایی که بتوانند با توده مردم، مخاطب تخصصی و اندیشمند ارتباط برقرار کنند.

مقدم افزود:اضافه شدن بخش عکس از دیگر ویژگی‌های این دوره بود که با استقبال گسترده، به‌ویژه از سوی عکاسان شهرستانی، روبه‌رو شد، همچنین بخش دانشجویی توانست استعدادهای جوانی را معرفی کند که شاید در شرایط دیگر دیده نمی‌شدند، همه این موارد از نظر من به عنوان دبیرجشنواره از مزیت‌های این دوره بشمار می‌رود.

وی در ادامه با اشاره به استانداردهای اجرایی جشنواره گفت: در حوزه طراحی و اجرا نیز تغییرات مهمی داشتیم؛ از جمله کارت‌های جدید جشنواره که با QR Code طراحی شدند و جایگزین کاتالوگ فیزیکی شدند.، تمام اطلاعات از روز نخست در اختیار مخاطبان قرار گرفت و این‌ها شاید جزئی به نظر برسند، اما نشان‌دهنده حرکت جشنواره به سمت استانداردهای جهانی است.

دبیر جشنواره سینماحقیقت در پاسخ به پرسشی درباره نقش جشنواره در جریان‌سازی اجتماعی اظهار کرد: در حال حاضر نمی‌توان گفت جشنواره مستند جریان‌سازی اجتماعی گسترده‌ای ایجاد می‌کند، چراکه ارتباط سینمای مستند با بدنه عمومی جامعه هنوز ضعیف است، فیلم‌های مستند بیشتر در سطح گعده‌های روشنفکری اثرگذار است و تا عمومی شدن فاصله دارد.

وی تأکید کرد:جریان‌سازی زمانی اتفاق می‌افتد که مخاطب خودش به دنبال دیدن یک مستند برود، نه اینکه صرفاً به دعوت جشنواره آن را تماشا کند، این اتفاق زمانی می‌افتد که مستند مقبولیت تماشا پیدا کند و مخاطب را به‌طور طبیعی جذب کند.

مقدم در پاسخ به این پرسش که کدام نهاد می‌تواند این مسیر را هموار کند، گفت: سینما و هنر کارنهادها نیست. نهادها می‌توانند کاتالیزور باشند، می‌توانند حمایت مالی کنند، اما فرم، روایت، زبان تصویر و جذابیت بر عهده هنرمند است، مستندساز باید نگاهش به مخاطب عمومی را تغییر دهد و مستندها باید با لحنی ساخته شوند که برای مخاطب جذاب ودعوت‌کننده باشند.

وی در پاسخ به اینکه مشخص کردن موضوع برای جشنواره مستند موجب افزایش کیفیت مستندها خواهد شد؟ خاطرنشان کرد: نگاه جشنواره‌ایِ، جهت دهی غلط است چون در مواردی با تغییر مدیریت‌ها لحن‌ها تغییر می کند و مستندساز تبدیل به سفارش گیرنده می شود واین رویکرد به خلاقیت مستندساز آسیب می‌زند بنابراین مستندساز نباید منتظر بماند ببیند جشنواره‌ها چه می‌خواهند؛ بلکه باید جلوتر از جشنواره حرکت کند و این مستندساز است که باید مسیر جشنواره را تعیین کند، نه برعکس.