به گزارش خبرنگار صبا موسیقی آیینی در ایران سال‌هاست تنها در قالب نوحه، مداحی و آثار سنتی شنیده نمی‌شود و در میان موسیقی پاپ نیز خوانندگانی بوده‌اند که با تولید قطعاتی با مضامین عاشورایی، مذهبی و مرتبط با فرهنگ محرم، تلاش کرده‌اند روایت خود را از این واقعه تاریخی و اعتقادی ارائه دهند.
در این میان، برخی قطعات با نزدیک شدن به ایام محرم و اربعین بیشتر شنیده می‌شوند و برای بخشی از مخاطبان به موسیقی همراه این روزها تبدیل شده‌اند. آثاری که هر یک از زاویه‌ای متفاوت به مفاهیمی همچون دلدادگی، سوگ، زیارت، شهادت و پیوند عاطفی مردم با واقعه کربلا نگاه کرده‌اند.
در ادامه، پنج قطعه از خوانندگان موسیقی پاپ را مرور می‌کنیم که می‌توانند بخشی از پلی‌لیست موسیقایی مخاطبان در ایام اربعین باشند.

احسان خواجه‌امیری؛ «من عاشقتم»
احسان خواجه‌امیری از خوانندگانی است که در کنار فعالیت‌هایش در موسیقی پاپ، تجربه اجرای آثار مناسبتی و آیینی را نیز داشته است. قطعه «من عاشقتم» از جمله آثاری است که با فضای عاطفی و مذهبی خود، در میان قطعات مرتبط با این ایام مورد توجه قرار گرفته است.
این قطعه با تکیه بر بیان احساسی، تلاش می‌کند ارتباطی میان مخاطب و مفهوم عشق و ارادت برقرار کند؛ روایتی که بیش از آنکه بر جنبه حماسی واقعه عاشورا تمرکز داشته باشد، بر وجه عاطفی و قلبی این دلدادگی تأکید می‌کند.

محمد اصفهانی؛ «امانت عشق»
«امانت عشق» با صدای محمد اصفهانی یکی دیگر از قطعاتی است که در فضای موسیقی آیینی و عاشورایی شنیده شده است. اصفهانی که از خوانندگان باسابقه موسیقی پاپ و تلفیقی ایران به شمار می‌رود، در این اثر نیز از ظرفیت صدای خود برای ارائه روایتی متفاوت از مفاهیم مذهبی استفاده کرده است.
فضای این قطعه بیشتر بر مفهوم عشق، وفاداری و امانت‌داری استوار است و همین ویژگی باعث شده بتوان آن را در زمره آثاری قرار داد که مخاطب در ایام محرم و اربعین به سراغشان می‌رود.

محسن چاوشی؛ «دل خون»
محسن چاوشی طی سال‌های فعالیت خود بارها سراغ مضامین اجتماعی، مذهبی و ادبی رفته و بخشی از آثارش نیز با فضای عاشورایی پیوند خورده است. «دل خون» یکی از قطعاتی است که با فضای سوگ و اندوه، تصویری احساسی از واقعه کربلا ارائه می‌کند.
صدای خاص چاوشی و شیوه متفاوت او در روایت مفاهیم سوگ، باعث شده آثار مذهبی این خواننده نیز از فضای مرسوم موسیقی پاپ فاصله داشته باشند و مخاطب را با تجربه‌ای متفاوت از یک اثر آیینی مواجه کنند.
«دل خون» را می‌توان از جمله قطعاتی دانست که وجه سوگوارانه و اندوهناک واقعه عاشورا را برجسته می‌کند؛ وجهی که در روزهای منتهی به اربعین برای بسیاری از مخاطبان تداعی‌کننده حال‌وهوای عزاداری و زیارت است.

رضا صادقی؛ «پیاده‌ها»
رضا صادقی نیز در میان خوانندگان موسیقی پاپ، تجربه‌هایی با مضمون مذهبی و آیینی داشته است. «پیاده‌ها» از جمله قطعاتی است که عنوان و مضمون آن با مفهوم حرکت و پیاده‌روی در مسیر زیارت پیوند پیدا می‌کند.
مفهوم «پیاده‌روی» در فرهنگ اربعین تنها یک حرکت فیزیکی نیست، بلکه برای بسیاری از زائران بخشی از تجربه معنوی زیارت محسوب می‌شود. همین مفهوم در این قطعه نیز دستمایه روایت قرار گرفته و فضای اثر را به حال‌وهوای زائران و عاشقان زیارت نزدیک می‌کند.

مجید اخشابی؛ «خط آغاز»
«خط آغاز» با صدای مجید اخشابی نیز یکی دیگر از قطعاتی است که می‌توان آن را در مجموعه آثار موسیقایی مرتبط با فضای آیینی قرار داد. اخشابی که بخش قابل توجهی از فعالیت خود را در موسیقی مناسبتی و آثار تلویزیونی تجربه کرده، در این قطعه نیز به سراغ فضایی متناسب با مفاهیم مذهبی رفته است.
«خط آغاز» با نگاهی متفاوت به مفاهیم معنوی، می‌تواند یادآور این نکته باشد که موسیقی آیینی الزاماً به یک فرم مشخص محدود نیست و می‌تواند در قالب‌های مختلف موسیقایی و با زبان‌های متفاوت به مخاطب ارائه شود.

موسیقی پاپ در مسیر آیین
ورود خوانندگان پاپ به حوزه موسیقی مذهبی و آیینی، در سال‌های اخیر شکل‌های متفاوتی پیدا کرده است. بخشی از این آثار به مناسبت‌های مشخص تولید شده‌اند و بخشی نیز با الهام از ادبیات، فرهنگ عاشورا و مفاهیم مرتبط با کربلا شکل گرفته‌اند.
این آثار اگرچه از نظر فرم، تنظیم، شیوه خوانندگی و حتی میزان ارتباط مستقیم با واقعه عاشورا با یکدیگر تفاوت دارند، اما نقطه مشترک آنها تلاش برای روایت مفاهیمی است که در فرهنگ عمومی ایرانیان با محرم و اربعین گره خورده‌اند.
[ از سوی دیگر، حضور موسیقی پاپ در این حوزه نشان می‌دهد که روایت آیین‌ها می‌تواند در کنار قالب‌های سنتی، از زبان‌های موسیقایی معاصر نیز بهره ببرد. به همین دلیل، قطعاتی از خوانندگان شناخته‌شده پاپ در سال‌های گذشته توانسته‌اند بخشی از خاطره موسیقایی مخاطبان از ایام محرم و اربعین را شکل دهند.
در نهایت، «من عاشقتم» احسان خواجه‌امیری، «امانت عشق» محمد اصفهانی، «دل خون» محسن چاوشی، «پیاده‌ها» رضا صادقی و «خط آغاز» مجید اخشابی، پنج نمونه از آثاری هستند که می‌توان آنها را در میان قطعات شنیدنی با حال‌وهوای عاشورایی و اربعینی قرار داد؛ آثاری که هر کدام با زبان موسیقایی خود، بخشی از این فرهنگ و احساس جمعی را روایت کرده‌اند.