
به گزارش صبا، نشست خبری چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر صبح امروز چهارشنبه ۸ بهمنماه با حضور منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره برگزار شد. در ابتدای این نشست منوچهر شاهسواری دبیر جشنواره فیلم فجر بیان کرد: امیدوارم همه ما با عشق به سرزمین به فرهنگ، با عشق به هنر روز خوبی را شروع کنیم میدانم و شما هم بهتر میدانید که شرایطی که در جامعه ما حاکم است اجتناب ناپذیر میکند همدردی با همه کسانی را که جانهای خود را از دست دادند؛ جانهایی که میتوانست در راه رشد و پیشرفت آینده این سرزمین موثری باشد. از بین رفتن هر قطره خون ایرانی درد سنگینی است اما باید زندگی و کار کرد و خانه را حفظ کرد خانه سرزمین، وطن، ارزشها و اعتقادات ماست و البته برای ما علاقهمندان سینما خانه سینمای ماست..
رویداد ملی فجر موجب همگرایی میشود
شاهسواری در ادامه نشست خبری عنوان کرد: جشنواره در قالب یک رویداد ملی در همه این سالها توانسته نیروهای درخشانی را به سینمای ایران اضافه کند در حوزههای هنری، فنی، اجرایی و …. گویا باغ بزرگی است که میوههای خود را به آینده این سرزمین اهدا میکند به افتخار این رویداد ملی امروز ایستاده در خدمت شما هست، فکر کردم باید ایستاده و آغوش باز باشیم به حرمت کسانی که در هر کجایی که هستند دلشان برای این سرزمین میتپد به امید روزهای پر از امید و آرامش و امیدوارم همه کمک کنیم این رویداد ملی به یک همبستگی و همگرایی ملی تبدیل شود و ما را کنار هم قرار دهد.
وی اضافه کرد: ما کنار هم هستیم گاهی به بهانههای دلنشین نیاز داریم امیدوارم امروز فرصتی شود یک بار دیگر با آغوش باز کاری کنیم که آینده، برای همه مردمان سرزمین درخشان باشد.
دبیر جشنواره فجر تصریح کرد: این حس قلبی و روحی من بود که باید به شما به اشتراک میگذاشتم. این رویداد ملی سابقه ۴۴ ساله دارد و امسال تغییراتی در آن ایجاد کردیم. در ابتدای فراخوان مقدمه کوتاهی قید شده بود که نیاز به بازنگری در شیوههای اجرایی و رویکردها داشت تا به فضایی تبدیل شود که به کشف استعداد منجر شود. در فراخوان قید شده بود که به دلیل ماهیت ملی، ذی نفعان بسیاری دارد فقط ما فیلمسازان و رسانه ای ها ذی نفع آن نیستیم مردم دوستداران سینما، نهادها و دستگاهها ذی نفع هستند اساسا میل به این ذی نفعی را باید به فال نیک گرفت و بدون توجه به این گروه عظیم نمیشود تغییرات را انجام داد. ما در برخی مقاطع به لحاظ شکلی تغییراتی دادیم و ترجیح دادم به جای حرف زدن عمل کنیم و عمل را شما مشاهده کنید و نقد کنید.
فیلمهای دغدغهمند در جشنواره حضور دارند
در ادامه پرستو فرهادی از ایسنا درخصوص ویژگیهای متفاوت جشنواره در چندسال اخیر که محلی برای به کنش و واکنشها شده و اهمیت جشنواره به مردم در شرایط کنونی جامعه پرسید که شاهسواری پاسخ داد: فکر میکنم سینما یک پروژه نیست بلکه یک پروسه است که صرفا با حضور تماشاگر و مخاطب شکل نمیگیرد. گاهی اوقات در موقعیت هایی قرار میگیریم که بیم خودمان و احساسات و منافع دراز مدت چاره ای جز انتخاب نداریم مطلع هستم که همکاران من که در جشنواره فیلم دارند تحت فشار هستند. باید خطاب به آنها بگویم دمشان گرم و ممنونم که سینما را زنده نگه میدارند و آنها فیلم میسازند که دغدغه و درد مردم را بازتاب دهند و امسال عمده فیلم ها به دغدغه ها پرداخته است.
وی اضافه کرد: سینما به عنوان پیشاهنگ نظام فرهنگی کشور پیش بینی میکرد که مثل این روزها تلخ شود ما وظیفه داریم نه از بیچارگی بلکه از دغدغه مندی کنار مردم باشیم. ترک کردن خانه و فرهنگ اوضاع را از این بدتر خواهد کرد ما باید مرهم باشیم بر زخم نه اینکه نمک بر زخم های مردم بپاشیم با توجه به همه شرایط موجود زندگی قابل تعطیل نیست تلاش ما ادامه دارد و از رسانه ها در خواست میکنم کنار هم باشیم تا فارغ از دردهایمان کنار هم جمع شویم.
شاهسواری تصریح کرد: بدون درد مشترک آرمان مشترکی شکل نمیگیرید آن وقت هر کسی میخواهد به سمت و سویی برود و خواسته های خودش را جلو ببرد
سینما بالاتر از هر پدیده اجتماعی دیگری قرار دارد ما با سینما در متن جهان هستیم. ما بدون تصویر حاشیه جهان خواهیم بود. دغدغه همه همکاران من در سینما این است که با عشق به سینما همچنان این تلاش را ادامه دهیم و به موفقیت تبدیل شود.
سپس شاهسواری در پاسخ به پرسش فرهیختگان درباره سیمرغ مردمی بیان کرد: جایزه ویژه تماشاگران در این رویداد یکی از مختصاتی است که کمتر در جای دیگر نمونه اش را پیدا میکنید. یاد سیف الله داد گرامی باد که بانی این جایزه شد. سال پیش خودم بودم و امکان داشت باز هم با یک صدم رای فیلم دیگری معرفی شود اما انصاف و عدالت حکم میکرد همان فیلمی که از آرا درآمد، اعلام شود اما با این حال فاصله آرا ناچیز بود امسال دوستان خانه سینما مسئولیت این موضوع را بر عهده گرفتند. ما هم نگرانیهایی درباره شرایط اینترنت داریم اما تلاش کردیم به شیوههای سنتی برگردیم چون آن شیوه مشارکت را بالا میبرد یکی از اشکالات سال گذشته این بود که کم بودن مشارکت باعث میشود چیزهایی از صندوق دربیاید که مد نظر ما نیست ولی امکانپذیر نبود که بتوانیم در شرایط فعلی آن شیوه سنتی را برگردانیم چون به نیروی زیاد و آموزش دیده نیاز داشت. در سالهایی که در خانه سینما بودم و این شیوه را اجرا میکردیم از ماهها قبل نیروها جمع میشدند، آموزش میدیدند و آداب ماجرا را یاد میگرفتند امسال هم سیمرغ مردمی داریم و امیدوارم امسال شاهد اتفاقات بد گذشته نباشیم.
دبیر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در نشست رسانهای و در پاسخ به پرسشهای اصحاب رسانه، به تشریح رویکردها، چالشها و تصمیمهای این دوره از جشنواره پرداخت. او با اشاره به زمان رونمایی پوستر جشنواره گفت: «در روز رونمایی پوستر قصد داشتم اسامی فیلمها را اعلام کنم، اما اگر این کار را انجام میدادم، ناچار میشدم چندین فیلم را کنار بگذارم؛ فیلمهایی که آینده آنها به همین نمایش و حضور در جشنواره فجر گره خورده بود. ترجیح دادم به این آثار زمان و فرصت بدهم، به همین دلیل دست نگه داشتم و اسامی را اعلام نکردم تا دیگر فیلمهای مهم نیز به این کارزار برسند.»
دبیر جشنواره فجر با تأکید بر ظرفیتهای نسل جدید سینماگران افزود: در همین چند سال اخیر شاهد استعدادهای بسیار قابلتوجهی هستیم که میتوانند سینمای ما را تغییر دهند و تحولی پیشرو را رقم بزنند.
در شرایطی که سفره مردم تنگ شده، انتظار بیشتری از ما نداشته باشید!
او در پاسخ به پرسشی درباره برگزاری مقتصدانه جشنواره، با وجود ماهیت ملی آن، توضیح داد: در شرایطی که مردم سفرههایشان تنگ شده و با یارانه یکمیلیونی روزگار میگذرانند، نمیتوان به فضایی متفاوت فکر کرد. با این حال تلاش کردهایم این نگاه و رویکرد، اختلالی در ظاهر شیک و شأن جشنواره ایجاد نکند.
منوچهر شاهسواری همچنین درباره تغییرات واحد ارتباطات و رسانه جشنواره، با پذیرش نقصها در این دوره گفت: به دلیل شرایط پیشآمده در شهر و اختلالهای اینترنتی، متأسفانه نتوانستیم یک واحد مستقل برای ارتباطات و رسانه ایجاد کنیم. نبود اینترنت، فیلمها را با بحران مواجه کرد؛ دیتا قابل دسترسی و انتقال نبود و این مسئله کار را دشوار کرد.
او در ادامه، درباره تفکیک محل نمایش برای رسانهها و مخاطبان عمومی توضیح داد: در مورد پردیس ملت و برج میلاد، شما به کیفیت پخش در میلاد معترض بودید. از طرفی وقتی نام میلاد مطرح میشود، همه متقاضی حضور هستند. ورودی ثبتشده ۱۹۰۰ نفر بود، اما در عمل حدود ۷۰۰ نفر حضور پیدا کردند. بر اساس تجربه و مشورتها به این نتیجه رسیدیم که پردیس ملت بهصورت اختصاصی در اختیار اهالی رسانه باشد و مجموعه خدمات لازم به آنها ارائه شود. به نظرم فضای محترمانهای نیست که رسانهایها در کنار افرادی که اصحاب رسانه نیستند، قرار بگیرند.
وجود یک مکان ثابت برای جشنواره باید مطالبه همه ما باشد
شاهسواری با طرح یک مطالبه قدیمی افزود: آیا نمیشد در طول همه این سالها، یک فضای ثابت برای برگزاری جشنوارههای مهم دولتی مانند فجر تئاتر، موسیقی و فیلم وجود داشته باشد؟ به نظرم این مطالبه باید جدی پیگیری شود؛ شاید وقتی ما نبودیم، شما از آن استفاده کردید.»
او در پاسخ به پرسشی درباره وجود فیلمسازان جوان و جریانساز و همچنین پیام جشنواره به تحریمیها گفت: در گالری پردیس ملت، اینترنت مؤثر وجود دارد. درباره فیلمساز جریانساز، نظر شخصی ندارم و خودم را صاحب قدرت تشخیص در این حوزه نمیدانم؛ اما به لحاظ فنی و کیفی، با یک جریان جدی و قابلقبول مواجه هستیم.
دبیر جشنواره در مورد هنرمندانی که جشنواره را تحریم کردهاند، تأکید کرد: «با ترک خانه، محل کار و حرفه خود، دستاوردی نخواهیم داشت؛ فقط آن را تحویل غاصبان میدهیم. ترجیح میدهم حتی در این خانه با پنجرههای شکسته و پوششهای مقطعی بمانم. درِ جشنواره به روی هیچکس بسته نیست و مبادا کسی بهخاطر نقد و نظرش از این رویداد کنار گذاشته شود.»
او در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره شفافسازی ساختار برگزاری جشنواره گفت: باید توضیحات روشنتری ارائه میدادم و بابت این موضوع پوزش میطلبم که نشد. با باز شدن سایت جشنواره، تغییرات قابل مشاهده خواهد بود. شبانهروز در حال کار هستیم تا ساختارها و دسترسیها به شکل مطلوبی سامان پیدا کند.
شاهسواری همچنین درباره وضعیت آمادهسازی فیلمها گفت: نسبت به دو فیلم از بابت نرسیدن، احساس خطر میکنم، اما شاهد تلاش جدی دوستان هستم. تأکید کردهام که به محض باز شدن سایت، اگر فیلمها نرسند، ناچارم تصمیم نهایی را بگیرم. در روز اول، همه فیلمها در تمام سالنها به نمایش درخواهند آمد.»
در ادامه این نشست، روزنامه صبا با انتقاد از روند اطلاعرسانی، تأکید کرد که جشنواره برای رسانهها از ۱۲ بهمن آغاز نمیشود، بلکه از یک ماه قبل شروع شده و گلایههایی نسبت به دیر رسیدن اخبار مطرح کرد.
این روزنامه همچنین درباره تغییرات زیرساختی و تحولات بنیادین جشنواره پرسید و نگرانی خود را از بیثباتی مدیریت فرهنگی بیان کرد. شاهسواری در پاسخ گفت:
«با شما موافقم، اما هر دبیر باید نسبت به تغییراتی که ایجاد میکند، پاسخگو باشد. آقای فربد زاده، رئیس سازمان سینمایی، و دیگر مسئولان مصر هستند که جشنواره به یک ثبات برسد؛ حداقل در داشتن یک مکان ثابت برای برگزاری.»
او در پایان تأکید کرد:
«جشنواره باید در طول سال صاحب اقتداری شود تا در زمان برگزاری دچار مشکل مالی نشود. بیثباتی مدیریتی، در شرایطی که خود مدیران دائم تغییر میکنند، قابل پیگیری نیست. باید نظام مدیریتی اصلاح شود؛ چرا که این مسئله یکی از موانع مهم اقتدار فرهنگی کشور است.»
توضیحاتی درباره فیلمهای خارج از مسابقه
خبرنگار مهر در خصوص تغییرات امسال جشنواره مانند حذف هیات انتخاب و تضمین استمرار آن و فیلم های بخش خارج از مسابقه پرسید و دبیر پاسخ داد: امسال فقط یک انیمیشن داشتیم و احساس کردم باید فرصتی برای نمایش آن فراهم شود و اجازه گرفتیم تا «نگهبانان خورشید» را در بخش خارج مسابقه حضور داشته باشد.
وی ادامه داد: از طرفی جوانانی از خراسان هم فیلمی با هوش مصنوعی ساختند که من در جای دیگری از دنیا ندیدم و جستجویی هم کردم که مشابه آن را پیدا نکردم و تصمیم گرفتیم این فیلم هم فارغ از مضمون و کیفیت دیده شود و فرصتی برای مواجهه مستقیم با فناوری و تاثیر آن در مواجهه با موضوع و مضمون باشد. در خصوص استمرار تغییرات امسال اقای فریدزاده رئیس سازمان سینمایی باید پاسخ دهند. در حکم من دبیر چهل و چهارمین جشنواره نبود اما این به این معنی نیست که همیشه باشم و به هر حال رئیس سازمان سینمایی باید این مسئله را پاسخ دهند.
تینا جلالی از اعتماد سوالی درباره شرایط موجود و اطلاعرسانی جشنواره و بخش جنبی و خارج از مسابقه جشنواره سال گذشته که باعث گرم تر شدن و رونق جشنواره شده بود، پرسید و شاهسواری گفت: سوال اول به روحیه من برمی گردد و به نظرم جشنواره، با فیلم جشنواره میشود نه با عکس و خبر. ما در این دوران در حال پیش تولیدها بودیم اینها ممکن است بار خبری داشته باشد اما به نظر و سلیقه من از روزی که جشنواره آغاز میشود باید با جشنواره رو به رو شویم.
او ادامه داد: سال گذشته قابل مقایسه با امسال نیست درواقع هر سال جشنواره از سال گذشته متفاوت خواهد بود ما درکی از تغییر نداریم، تغییر تدریجی ولی با ماهیت متفاوتی است. جشنواره فیلم فجر با قید مفهوم رویداد ملی هر سال با شرایط جامعه متفاوت خواهد بود.
دبیر جشنواره گفت: در مورد بخش نمایش ویژه سال گذشته من فکر میکردم فیلم های درستی هستند و باید در بخش ویژه نمایش داده شود امسال اما به همان تعداد فیلم سال گذشته که در بخش ویژه بود در بخش مسابقه ملی داریم. رشد کیفی و دغدغهمندی فیلمهای امسال بسیار چشمگیر است و باید آغوشمان را برای حضور این فیلمها و فیلمسازان باز کنیم.
ارائه توضیحاتی درباره برخی تغییرات در جشنواره
شاهسواری در پاسخ به پرسش روزنامه هنرمند درباره حذف هیات و روابطعمومی انتخاب بیان کرد: یکی از ماموریتهای امسال من این بود که جشنواره را صاحب یک دبیرخانه دایمی برای آینده سینمای ایران کنم و از حالت دستفروشی خارجش کنم با توجه به شرایط سخت اقتصادی بالاخره یکی از ساختمانها آماده شد و برای آن باید ساختاری تعریف میشد. با مشورت متوجه شدیم ما نیازمند واحدی به نام ارتباطات رسانه هستیم جشنواره معمولا اینگونه بوده که ۲۳ بهمن تمام میشده است در حالی که ما درباره جشنواره باید برندسازی کنیم و نشان جشنواره را ثبت و قانونی کنیم. لذا نیازمندیم که در فاصله پایان یک دوره از جشنواره با جشنواره بعد یک سلسله گفتگو رقم بزنیم به نظرم سطح این ساختار با مدل کوتاه مدت تفاوتهایی دارد. مسعود نجفی با همه تجاربش سال گذشته این ظرفیت را داشت این اتفاقات را رقم بزند ما میدانستیم باید دست به تغییر می زدیم البته که ریسک هم داشت اما این ریسک برای تغییراتی بود ما عذرخواهی می کنیم اما درنهایت چیزی دارد شکل میگیرد که باید به آن فرصت رشد بدهیم.
وی اضافه کرد: شیوه قبلی با آداب شخصی من همخوانی نداشت باید تغییر بافت رسانهها را در جهان متوجه شویم با ایدههای کهنه نمیشود وارد جهان نوی ارتباطات شد. من دنبال نقد و نظر هستم این این مسیر را با یکدیگر هموار کنیم تا اگر جایی را اشتباه رفتیم اصلاح کنیم. باید بتوانیم گفتگوهای جدی را برای دورههای بعد شروع کنیم شما به عنوان اهالی رسانه یکی از ذی نفعان این رویداد هستید و ارتباطات شما با این رویداد نباید ده روزه و بیست روزه باشد.
وی در پاسخ به سوال دیگر این رسانه درباره حذف هیات انتخاب گفت: حذف هیات انتخاب ریسک بزرگی بود اینکه من به عنوان دبیر، مسئولیت خودم را به هیات انتخاب واگذار کنم بسیار ساده است اگر من کاری کنم مسئولیت آن را بهعهده میگیرم من حق ندارم بگویم هیات انتخاب فیلمها را انتخاب نکرده است. در این سالها دیدهاید که هیات انتخاب بارها از انتخاب ها مسئولیت گریزی کردهاند یک روزی اگر اسناد هیات انتخاب منتشر شود این مسئولیتگریزی را به وفور خواهید دید. نکته و ایده من این بود که تعدادی فیلم ثبتنام کردهاند یک سری طبق مقررات میتوانند حضور داشته باشند و یک سری آماده تحویل به دبیرخانه میشوند همه فیلمها دیده و بررسی شده و گاهی چند باره دیده شدهاند من هم آنها را به تنهایی ندیده ام اما مسئول نهایی آن من هستم و پای همه را امضا کردهام اگر خطایی باشد به عهده من است. اصلا فیلمهای انتخاب شده را کنار بگذارید و بیایید امسال آن فیلمهایی که جا ماندهاند را ببینیم آنگاه خواهیم دیدیم که خروجی هر دو با ده درصد اختلاف مثل هم است. من ترجیح میدهم به خاطر این ده درصد از مسولیت پذیری فرار نکنم.
چگونگی مدیریت هزینههای جشنواره
شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار میزان درباره مدیریت هزینهها در جشنواره بیان کرد: به طور کلی من تهیهکننده هستم و فکر میکنم اگر پروژهای را با هزینه کمی تولید کنم این موضوع اعتبار من را حفظ میکند. شرایط اقتصادی جامعه خوب نیست، معیشت مردم در خطر است تعداد زیادی از جمعیت کشور ممکن است گاهی با همان یارانه یک میلیون تومان گوشت و مرغ بخرند با فرض وجود پول هم باید آدابی را رعایت کرد. امسال خواهید دید که با حساست صرفهجویی کردیم یا با آداب شیک بودن. جایی که باید هزینه شود هزینه می کنیم زمانیکه که هزینه ها اضافه است هزینه نمیکنیم و آنجا که هزینه ها بیشتر شبیه نمایش و شو و ریخت و پاش است هزینه نمیکنم چون این مدل کار اصلا از من برنمیآید.
دبیر این رویداد در پاسخ به پرسش خبرنگار خبرآنلاین درباره پخش دیجیتال فیلمها و مکان نمایش آنها مطرح کرد: به لحاظ فنی دوستان در حال تلاش هستند و بعید میدانم در این بخش دچار مشکل شویم. سال گذشته هم این مسأله را داشتیم باید بگویم برخی سالنهای ما به دریافت شناسه مجهز هستند اما ممکن است فیلم به شکل هارد هم ارسال شوند و من از این بابت نگران نیستیم. درباره جنگ دوازده روزه هم باید بگویم این فرصتی برای همگرایی مجدد مردم این سرزمین بود و ما کار خاصی نمیکنیم چون سینمای ایران آنقدر واکنشهای دقیقی دارد که چه در فیلمهای کوتاه و چه در مستند و بلند، فیلمسازان ما با خلاقیت و هنرمندی خود واکنش نشان دادند. جشنواره مفتخر است که آن واقعه در آثار هنری بروز و ظهور پیدا کرده و خواهید دید که دوستان ما با کمکها و حمایتهای خود نگذاشتند این مسیر خالی از رهرو باقی بماند هر جوانی که فیلمی میسازد دقیقترین و درستترین واکنش به اتفاقی است که باعث همگرایی ما شد.
دبیر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در پاسخ به خبرنگار روزنامه جوان که درباره علت حضور پرشمار فیلم اولیها و نبود هیات انتخاب جشنواره پرسید، گفت: همچنان معتقدم شبیه جشنواره فجر اصلا نداریم ممکن است در برخی ویژگی ها، جشنواره ها شبیه باشند و این امری طبیعی است.
وی اضافه کرد: در این سالها جشنواره سه کار بزرگ کرده به سینمای ایران، اعتبار داخلی و خارجی داده، بازار ایجاد کرده و نیروی انسانی تربیت کرده مجموعه تخصصهای که در سینما کار میکنند برای همین بخش است. شما کمتر در جشنوارههای جهان جایزه صدا میبینید اما اینجا بود تا این شاخه رشد کند، طراح صحنه و تدوینگر و .. به سینما اضافه شد.
وی درباره تعداد فیلم اولیهای حاضر در جشنواره عنوان کرد: هیچ فیلمی در جشنواره فجر حاضر نیست که فارغ از سلیقه از کیفیت برخوردار نباشد. امسال همه عوامل هم جدید شدند در کنار کارگردان هایی که فیلم اولی هستند.
وی یاداور شد: این که چرا همکاران قدرتمند من که پایههای سینمای ایران هستند امسال حضور ندارند یا کمتر هستند بحث دیگری است. با این حال ما در شرایط رویش نیروهای انسانی درجه یکی در بدنه سینما هستیم بالاخره این ها هم باید از جایی شروع کنند. من روز رونمایی پوستر میخواستیم اسامی را اعلام کنیم و قلب من قبول نمیکرد که تلاشهای این فیلم اولیها دیده نشود و این فیلم ها با این کیفیت خوب دیده نشود. اما مطمئن باشید شاهد حضور هنرمندان حرفهای در آینده خواهیم بود.
تغییر محل خانه جشنواره
دبیر جشنواره در پاسخ به سوال خبرنگار سینمای نو درخصوص ارتباط با رسانهها و انتقال منتقدان و خبرنگاران از برج میلاد به ملت گفت: درست این بود که ما باید دفتری برای ارتباط با رسانه قرار میدادیم و بعد جشنواره که حتما این اتفاق برای سالهای بعد خواهد افتاد. با این حال ما در شرایط ویژهای از جمله نبود اینترنت مواجه شدیم و همچنان این گرفتاری موجود است و درگیر پست پروداکشنهای پیچیده بودیم.
شاهسواری در خصوص حضور منتقدان در جایی دیگر گفت: کیفیت نمایش میلاد همیشه منتقدانی داشت و بسیاری معترض بودند. با مشورت با روابط عمومی تصمیم گرفتیم دوستان و عزیزان رسانه ای با احترام وارد سالن شوند و در کنار هم گعده کنند و این برای من پارامتر مهمی بود که دوستان رسانه در محلی جدا فیلم ببینند. امیدوارم شما به عنوان رسانه کمک کنید و مطالبه کاخ جشنواره را داشته باشید تا برای سالهای بعد این مقدار دچار پراکندگی و مشکلات نشویم.
شاهسواری در پاسخ به پرسش مجله سینماچشم درباره فیلم اولیها گفت: در پردیس ملت اینترنت قابل بهرهبرداری و موثری در نظر گرفتهایم در میان فیلمها اینکه آیا فیلمساز جریانسازی پیدا میشود یا نه؟ من تشخیصی ندارم اما رویش نیروهای جوان را داریم چه در تاریخ سینمای ما چه جهان گاهی یک نفر به قله میرود و این یک سرنوشت است. به قول مهدی فخیم زاده این همای سعادت است که باعث میشود گاهی اتفاقی بیفتد یا خیر. با دیدن چند فیلم نمیشود تشخیص داد که فیلمی تبدیل به جریان میشود یا خیر. اما در حوزه نیروی انسانی این جریان اتفاق می افتد.
وی در بخش دیگر گفت: من تحریم را نمیفهمم. آیا شده است ما در خانه را قفل کنیم و دیگر به خانه برنگردیم؟ مگر قبول نداریم انسان و آبادانی مفهومی یکسان دارند؟ ما با ترک حرفه و کار و خانه خود آیا دستاوردی به دست میآوریم یا نه آن را تحویل غاصبانش میدهیم؟ من ترجیح میدهم در حفظ خانه خود کوشا باشیم اگر پنجره آن هم شکسته باشد با پارچه و تخته جلوی طوفان را بگیریم. مگر این کار را در زندگی واقعی انجام نمی دهیم؟ آغوش جشنواره به روی هیچکسی بسته نیست هیچکسی به خاطر حرف و سلیقهاش از آغوش جشنواره کنار نمیرود.
دبیر جشنواره چهلچهارم در پاسخ به سوال خبرنگار خبرگزاری دانشجو درباره شفافسازی برای مردم و رسانهها و حذف هیات انتخاب و اینکه ممکن است به جهت برخی مشکلات اینترنت، فیلمها آماده نشده باشد، تصریح کرد: ما درگیر ساختار دبیرخانه بودیم و مجموعه مسائلی که پیش آمد فرصتی پیش نیامد تا درباره فیلمهایی که ممکن است آماده نشود توضیحی بدهم و از این بابت عذرخواهی میکنم.
او ادامه داد: سایت که باز شود شاید شاهد برخی تغییرات باشید و دوستان و عوامل فیلمها شبها به دفتر جشنواره میآیند و آنجا کار میکنند. در حال حاضر به جهت فنی و نرسیدن دو فیلم احساس خطر میکنم ممکن است این موضوع رفع شود و ممکن است رفع نشود. دوستان در تلاش هستند که فیلمها را برسانند. با همه اینها روز اول جشنواره همه فیلمها در همه سالن حضور دارند.
دبیر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در ادامه نشست رسانهای و در پاسخ به پرسشی درباره معیار انتخاب و گزینش رسانهها و همچنین تأخیر در تحویل کارتهای خبرنگاری، توضیح داد: «در مورد رسانهها تأکید کردهام که جز اهالی رسانه، هیچکس نباید کارت رسانه دریافت کند. در این باره پافشاری و حتی ممنوعیت اعمال کردم. اگر موردی مشاهده کردید، حتماً به من اطلاع دهید تا اصلاح شود.»
شاهسواری همچنین در واکنش به موضوع تحریم جشنواره از سوی برخی افراد گفت:
«الزام و اجبار در هیچ جای جهان وجود ندارد و هرکس به تشخیص و صلاحدید خودش عمل میکند. شاید اگر من هم مسئولیت حقوقی نداشتم، حال و حوصله حضور در جشنواره را نداشتم؛ اما اکنون در شرایطی هستیم که باید مسیر را ادامه داد.»
او در پاسخ به انتقادهایی مبنی بر اینکه امکان وجود ۳۳ فیلم خوب در یک جشنواره وجود ندارد و بهتر بود ساختار جشنواره به سمت انتخاب محدودتر و جدول کمحجم اما باکیفیتتر حرکت کند، تأکید کرد:
«جشنواره فیلم فجر یک رویداد ملی است و نباید آن را با سایر جشنوارهها قیاس کرد. در دانش سینمایی خود تواضعی ندارم؛ چون میدانم از کجا باید بخوانم و یاد بگیرم. ماهیت این جشنواره بهعنوان یک رویداد ملی، کشف استعداد و معرفی فیلمسازان و عوامل به سینمای ایران است.»
دبیر جشنواره با اشاره به نقش فجر در توسعه صنعت سینما افزود:
«فجر در توسعه صنعت سینما نقش جدی دارد و این رسالت و ماهیت آن است. جشنواره نمیتواند صرفاً ویترینی از بهترینها باشد. اتفاقاً در مقام منتقد باید فیلمهای ضعیف را هم دید؛ چرا که همین آثار میتوانند آوردههای مهمی برای آسیبشناسی و واکاوی مشکلات سینما داشته باشند.»
شاهسواری ادامه داد:
«رشد سینما ابتدا توسط تاجران شکل میگیرد، نه هنرمندان؛ پس از آن است که ایدههای هنری وارد میدان میشوند. من از سراسر جهان فیلم میبینم و تنها راه شناخت جهان همین است؛ جهانی که بخشی از آن را دوست نداریم. بنابراین قیاسهای ساده در این حوزه قابل پیگیری نیست.»
او با اشاره به تفاوت الگوهای جشنوارهای گفت:
«مدل اسکار از میان فیلمهای اکرانشده انتخاب میکند، اما مدل جشنواره فجر متفاوت است و از میان فیلمهایی انتخاب میکند که هنوز به نمایش عمومی درنیامدهاند. فجر شاکله صنعت سینمای ایران است؛ صنعتی که به سرمایه شفاف نیاز دارد.»
دبیر جشنواره در پایان تأکید کرد:
«اینکه ماهیت سرمایه در صنعت سینمای ایران چیست، پرسش مهمی است که باید بهطور جدی روی آن کار شود.»
دبیر چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر در ادامه نشست رسانهای، در پاسخ به پرسشی درباره چرایی حضور برخی فیلمها و حذف یا عدم حضور بعضی دیگر از آثاری که نامشان مطرح شده بود، گفت:
«اطلاعرسانیها دچار اختلال بود. برخی از اسامی مطرحشده جزو آثار انصرافی بودند که اساساً فیلمی نساختند و برخی دیگر اعلام کردند که به مرحله آمادهسازی نرسیدهاند؛ حتی تعدادی از این پروژهها در مرحله تولید هم قرار نداشتند. اسامی مطرحشده هیچکدام سندیت معتبر نداشت و عمده آنها اساساً ساخته نشدند.»
شاهسواری در پاسخ به پرسشی درباره پوستر جشنواره توضیح داد:
«عشق و علاقه من در سال گذشته به نقش مادر در یکی از فیلمهای علی حاتمی بازمیگشت و امسال نیز نمایی از فیلم شیرسنگی انتخاب شد.»
او درباره احتمال شکلگیری دبیرخانه دائمی جشنواره تأکید کرد:
«اگر دبیرخانه دائمی نداشته باشیم، این مسئله قطعاً موجب خسران خواهد شد. امروز هزاران نفر در طول هزاران سال جان عزیز خود را برای این خاک دادهاند؛ با خون دل فردوسی، معنویت مولانا و حس رودکی. همه اینها تبدیل به سرزمینی شده که بخشی از جهان است.»
دبیر جشنواره در ادامه درباره راهاندازی بخش اقتباس ادبی گفت:
«تبدیل متن به سینما از اولویتهای من است. این حلقه ارتباطی گمشده در سینمای ماست که باید به آن بازگردیم. خلاقیت فقط در نوشتن نیست، بلکه متکی به برداشت متفاوت است. بخش اقتباس ادبی وجود دارد و امیدوارم مسیر خود را بهدرستی و سلامت طی کند.»
شاهسواری درباره فیلم برمودا ساخته محمد کارت و احتمال حضور آن در بخش غیرمسابقه اظهار داشت:
«یکی از تأسفهای من در سال گذشته این بود که قاتل و وحشی امکان اکران پیدا نکرد. فیلم برمودا نیز کم از آن ندارد؛ هرچند این دو اثر کاملاً متفاوت و متعلق به دو جهان جداگانه هستند. من برمودا را دیدهام و از همان ابتدا فیلمهای محمد کارت را دنبال کردهام. استعداد و تلاش او دیدنی است و میتواند یکی از ستونهای پایه صنعت سینما باشد.»
او با لحنی انتقادی و احساسی افزود:
«متأسفانه با بغض باید بگویم که فرصتی برای این فیلمها فراهم نشده است. کاش امکانی ایجاد شود تا بتوانیم همراه با شما این فیلمها را ببینیم.»
دبیر جشنواره در پاسخ به انتقادها درباره مشکلات زیرساختی در برگزاری جشنواره گفت:
«عمر من به رفع خطاهای ۴۴ ساله نمیرسد. اصحاب رسانه از هنرمندان جدا نیستند و گروههای فیلمسازی میآیند و حضور دارند.»
او در واکنش به پرسشی درباره کمرنگ بودن حضور کارگردانان زن گفت:
«اگر چنین است، پس چرا فیلمسازها نیستند؟»
شاهسواری در پایان با اشاره به ساختار داوری جشنواره تأکید کرد:
«امسال نظام داوری ما یکپارچه است. لطفاً فیلمهای کوتاه و مستند را ببینید؛ آنجا تنوع موضوعی وجود دارد و میتوان در آن فضا دوباره به ماهیت سینما فکر کرد.»
هفت داور فیلمها را داوری میکنند
شاهسواری در پاسخ به پرسش خبرنگار آنا درباره داوریها یادآور شد: دچار فشردگی زمان و شرایط هستیم و فکر میکردم میتوانم ترکیب نهایی داوران را اعلام کنم اما درباره یکی دو نفر هنوز باید گفتگو کنیم، وگرنه امروز اعلام میکردیم. تعداد داوان هفت نفر خواهد بود. این را هم بگویم که نظام داوری امسال یکپارچه است سینما به ماهو سینما معرفی میشود، ضمن اینکه بخش مستند و فیلم کوتاه را ببینید. ممکن است دیگر فرصت نمایش آنها فراهم نشود. از نظر من همه به سودای سیمرغ آمدهاند. فیلم کوتاه و مستند جشنواره خاص خود را دارند ما باید به ماهو سینما حرف بزنیم همانطور که درباره فیلم داستانی نظراتی داریم فیلم کوتاه و مستند هم چنین است یکی از تغییرات جدی یکپارچگی داوری است تا ایده مرکزی هویت و رویکرد ملی در همه اجزای جشنواره هویدا باشد و از داوران هم حفظ این رویکرد را به شکل کلی خواستهام.
وی درباره پرسش یکتاهنر درباره نمایش فیلمهای کوتاه و مستند در جشنواره بیان کرد: نمیتوانیم در سینماهای عمومی فیلمهای کوتاه و مستند را نمایش بدهیم، اما در خانه هنرمندان فیلم کوتاه و مستند به نمایش درمیآید. امیدوارم سال آینده بتوانیم برای این بخش هم یک راهحل درست پیدا کنیم.
در پاسخ به سوال خبرنگار نگاتیو درباره برگزاری جشنواره در پردیس ملت با تاکیدی دوباره گفت: من پیش از این گفتم اما بدون شک ما برای اهالی رسانه به جهت کیفیت بهتر پردیس ملت را انتخاب کردیم و نکته دیگر این بود که خواستیم فقط و فقط اهالی رسانه در آن حضور داشته باشند. ما برای جشنواره فجر خانه مشخصی نداریم میلاد هم پاتوق نیست به نظر من و باید به فکر یک کاخ مشخص جشنواره باشیم و این به مطالبه شما عزیزان رسانه نیاز دارد.