
ناصر ارباب/ صبا، مهدی قربانپور، طراح اولیه و تهیهکننده سریال «خیزران»، همزمان با افزایش تهدیدها علیه زیرساختهای حیاتی کشور و بازگشت دوباره امنیت نیروگاهها و شبکه انرژی به صدر دغدغههای ملی، با انتقاد از بلاتکلیفی این پروژه، تأکید کرد که توقف چنین اثری، از دست رفتن یک فرصت راهبردی برای رسانه ملی است.
قربانپور به صبا گفت: سالهاست درباره ضرورت تولید آثار راهبردی صحبت میکنیم؛ آثاری که بتوانند میان حافظه تاریخی ملت و مسائل امروز کشور پیوند برقرار کنند. «خیزران» دقیقاً با همین نگاه شکل گرفت. این پروژه از دل پژوهش میدانی، اسناد تاریخی و گفتوگو با شاهدان عینی بیرون آمد و پس از بررسی، از سوی سیمافیلم مورد پذیرش قرار گرفت و نگارش آن به اینجانب به عنوان تهیهکننده سپرده شد. این یک طرح پیشنهادی رهاشده نبود؛ پروژهای بود که سازمان آن را پذیرفت، برای آن برنامهریزی کرد و وارد مرحله نگارش شد.
وی افزود: امروز نزدیک به ۱۰ قسمت از فیلمنامه این مجموعه آماده است. صدها ساعت پژوهش، ماهها کار نویسندگان، جلسات متعدد کارشناسی و سرمایهگذاری فکری و حرفهای پشت این پروژه قرار دارد. اما با وجود همه این مراحل، پروژه به جای آنکه به سمت تولید حرکت کند، در وضعیتی قرار گرفته که عملاً چشمانداز روشنی برای ادامه تولید آن وجود ندارد. این وضعیت، پرسشی جدی درباره فرآیند تصمیمگیری در تولید آثار ملی ایجاد میکند.
این تهیهکننده با اشاره به موضوع این مجموعه گفت: ما درباره یک داستان تاریخی صرف صحبت نمیکنیم. موضوع این سریال، حمله به یکی از مهمترین زیرساختهای انرژی کشور در دوران جنگ هشتساله و مقاومت متخصصان ایرانی برای حفظ چرخه زندگی مردم است. نیروگاه نکا در مازندران بارها هدف حمله قرار گرفت و حتی پس از بمباران، بسیاری از کارشناسان آلمانی که پیشتر در ساخت نیروگاه مشارکت داشتند، بازسازی آن را بسیار دشوار میدانستند، اما مهندسان ایرانی آن را دوباره به مدار تولید بازگرداندند. امروز که دوباره تهدید زیرساختهای انرژی ایران در ادبیات حاکمان بیخرد آمریکا دیده میشود، آیا چنین روایتی نباید در اولویت تولید رسانه ملی باشد؟
قربانپور با انتقاد از روند مدیریت در مجموعه سیمافیلم اظهار کرد: نقد من درباره نوع مدیریت پروژههای راهبردی است. وقتی نهادی پروژهای را سفارش میدهد، گروه تولید را وارد فرآیند حرفهای میکند و بخش مهمی از فیلمنامه نیز به انجام میرسد، انتظار طبیعی این است که همان جدیت در مرحله تصمیمگیری و اجرای تعهدات نیز وجود داشته باشد. معطل ماندن چنین پروژهای، تنها یک پرونده تولید را متوقف نمیکند، بلکه پیام نگرانکنندهای به جامعه حرفهای سینما و تلویزیون میدهد؛ اینکه حتی پروژههایی که با سفارش رسمی آغاز میشوند نیز ممکن است بدون تعیین تکلیف رها شوند.
وی ادامه داد: به اعتقاد من، رسانه ملی باید نسبت به سرمایه انسانی خود احساس مسئولیت بیشتری داشته باشد. تهیهکننده، نویسنده و پژوهشگر، صرفاً مجری یک سفارش نیستند؛ آنها بخشی از سرمایه فکری سازمان هستند. اگر این سرمایه احساس کند که پس از انجام تعهدات حرفهای، پروژه در هالهای از ابهام باقی میماند، طبیعی است که انگیزه برای ورود به پروژههای ملی کاهش پیدا کند.
قربانپور با اشاره به شرایط امروز کشور تأکید کرد: امروز دیگر نمیتوان گفت «خیزران» فقط یک سریال درباره دوران جنگ هشتساله است. این مجموعه درباره امنیت انرژی، تابآوری ملی، مدیریت بحران و اتکای ایران به توان متخصصان خود است. اتفاقاً شرایط امروز منطقه، بیش از هر زمان دیگری نشان میدهد که این پروژه باید به تولید میرسید. تأسف من این است که تلویزیون، درست در زمانی که جامعه آماده شنیدن این روایت است، هنوز نتوانسته شرایط تولید و ساخت پروژه را فراهم کند.
وی در پایان خطاب به مدیران ارشد سازمان صداوسیما گفت: از مدیران محترم سازمان صدا و سیما انتظار دارم این موضوع را صرفاً در حد یک پروژه تولیدی نبینند. پرسش اصلی این است که چرا پروژهای که با تشخیص و سفارش خود سیمافیلم آغاز شد، بخش مهمی از تعهدات حرفهای آن انجام گرفت و فیلمنامه آن تا این مرحله پیش رفت، امروز به سرانجام نمیرسد؟ این پرسش، مطالبه یک تهیهکننده نیست؛ مطالبهای درباره شیوه مدیریت فرصتهای فرهنگی کشور است.
باور دارم رسانه ملی هنوز میتواند این تصمیم را اصلاح کند، اما هر روز تأخیر، فاصله تلویزیون را با مسائل واقعی جامعه بیشتر میکند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: گاهی هزینه از دست دادن یک روایت، از هزینه تولید آن بسیار سنگینتر است؛ زیرا آنچه از دست میرود، تنها یک سریال نیست، بلکه اعتماد به قدرت رسانه برای روایت بهموقع تاریخ معاصر ایران است.