
ناصر ارباب/صبا، سیروس همتی در آستانه اجرای مجدد نمایش «وی لا» در تئاتر شهر، ضمن تشریح آخرین وضعیت این اثر نمایشی و نیز تازهترین نوشته خود درباره جنگ رمضان، به بیان دغدغههای خود از وضعیت تئاتر پس از ۵۵ روز جنگ پرداخت.
«سرمدیها»؛ اثری شبهرمان با حضور نویسنده در متن
همتی در ابتدای این گفتوگو از نگارش اثری تازه با موضوع جنگ رمضان (۵۴ تا ۵۵ روز اخیر) خبر داد و گفت: «این اثر رمان نیست. بهتر بگویم نوشتهای است شبیه رمان، شبهرمان یا داستان بلند یا نوشته ای است که بین رمان و داستان دست و پا میزند. من نسبت به آنچه میدیدم و میشنیدم در ۵۵ روز جنگ نمیخواستم بیمسئولیت باشم.»
وی افزود: «تا الان نزدیک ۱۸ نمایشنامه چاپ کردهام و یک رمان به نام “سونامی” از من منتشر شده است. در این نوشته جدید که اسم موقتش را “سرمدیها” گذاشتهام، خود نویسنده را هم دخیل کردهام. نویسنده شاهد عینی است و بعضی وقتها شخصیتها میآیند از او مدد میگیرند یا با او کل کل میکنند.»
این نویسنده و کارگردان تئاتر تصریح کرد: «هر روز که میگذرد و از این نوشته فاصله میگیرم و دوباره برمیگردم، جملات کاملتر و توصیف صحنهها بهتر میشود. این نکته من نیست؛ نکته خیلی از نویسندگان بزرگ است.»
همتی همچنین از پیشنهاد دوستان برای تبدیل این اثر به طرح سریال خبر داد و گفت: «فعلاً به مینیسریال بسنده کردهام. در حد هفت یا هشت قسمت، اما اگر بخواهند کاملتر بشود، راحت قابل تبدیل به ۱۱ یا ۱۳ قسمت است برای تلویزیون یا شبکه خانگی مناسب است.»
طنز در دل فاجعه؛ رویکرد ثابت سیروس همتی
همتی در ادامه با تأکید بر استفاده از طنز در آثار خود حتی در بحرانیترین موضوعات گفت: «همیشه برای من مهم بوده که بتوانم فضایی با ملاحت و خندهریزی ایجاد کنم. در اوج فاجعهای که ۵۴ روز نصیب همه ما شد، چاشنی طنز هم وجود دارد. همان طور که مادر به بچه شربت تلخ میدهد و بعد آب میگذارد تا بچه تلخی را کمتر حس کند.»
وی به نمونهای از این طنز در شبه رمانی که نوشته است اشاره کرد: «یکی از شخصیتهای سیاسی را در هتل میبینند. جنگزدهها میآیند و آن شخصیت پیش مردم میرود، مردم فرار میکنند. این بخشی از طنز در کار من است.»
«وی لا»؛ نمایشی که تقدیم به کشتهشدگان شد
همتی در بخش دیگری از صحبتهای خود به نمایش «وی لا» پرداخت که پیش از جنگ رمضان در تالار چهارسوی تئاتر شهر روی صحنه رفته بود و به گفته او «مغضوب» شد زیرا هنوز چهلم شهدای ۱۸ و ۱۹ دی نشده بود.
وی گفت: «در پایان هر اجرا، اجرا را تقدیم میکردم به مرحوم گنجی که در اتفاقات دی ماه کشته شد، به پسرخاله یکی از بازیگران که در خمین کشته شد، به تمام دانشآموزانی که در بازداشت به سر میبرند. این ادای دین من به عنوان یک دبیر و هنرمند بود.»
همتی با اشاره به اینکه تا لحظه صحبتهایش هیچ یادبودی برای هادی مرزبان برگزار نشده بود، افزود: «چند اجرا را تقدیم کردم به خانواده هادی مرزبان. همچنین به شیریندخت یزدانیان معروف به خاله شیرین که تماشاگر ثابت تئاتر شهر بود و در این ایام از بین ما رفت. به یعقوب صباحی از بازیگران گروه تئاتر شایا و علی سلیمانی و شهرام عبدلی که در اسفند تولدشان بود نیز یادی کردم.»
این هنرمند تئاتر با یادآوری جملهای از استاد بیضایی تأکید کرد: «هر وقت از شما خواستند تئاتر را تعطیل کنید، به آن موقعیت شک کنید. چراغ تئاتر هیچ وقت نباید خاموش شود.»
حضور بیش از ۱۵۰ هنرمند در «وی لا»
همتی در این خصوص گفت: «در دور پیشین اجرای “وی لا”، بیش از یکصد و پنجاه هنرمند به دیدن این اثر آمدند. من یک دستمریزاد به همه این هنرمندان که چراغ تئاتر را روشن نگه داشتند، بدهکارم.»

اجرای مجدد در شرایط پساجنگ و مشکلات پیش رو
همتی در خصوص اجرای مجدد «وی لا» از سهشنبه ۸ اسفند در تئاتر شهر گفت: «بازیگری که نقش دخترم را بازی میکرد باید به کار دیگری میرسید. من دختر واقعی خودم، نگار همتی را آوردم جایگزینش کنم. همچنین خانم مریم کاظمی که پسرخالهاش در جنگ شهید شد، عذرخواهی کرد و نتوانست بیاید.»
وی هماهنگی دستکم ۱۰ بازیگر را سخت توصیف کرد و افزود: «نگران تماشاگر هستم. صفحات مجازی ما قطع است، فقط روبیکا و ایتا و بله در دسترس است. مردم هنوز غم جنگ رویشان نشسته. کشیدن آنها به تئاتر سخت است.»
درخواست حمایت از معاونت هنری و وزیر ارشاد
مهمترین بخش صحبتهای سیروس همتی، درخواست حمایت مالی و معنوی از نهادهای متولی بود. او گفت: «بزرگترین معضل تئاتر الان عدم حمایت است. اگر حمایت معاونت محترم هنری و طبق فرمایش ایشان و حتی وزیر که قول دادهاند نباشد، دیگر چیزی از این تئاتر که چهارماه وقت ما را گرفته، نمیماند. دو ماه تمرین، یک ماه اجرا، دو ماه جنگ، ده روز اجرای دوباره.»
وی افزود: «باید این ده شب اجرا از حمایت مقام محترم وزیر ، معاون هنری ایشان ، مرکز هنرهای نمایشی، انجمن هنرهای نمایشی برخوردار باشم ،طبق صحبت ،وعده و قول هایی که آن ها داده اند حمایت مالی آنها هم کمکی باشد برای اعضای گروه. لازم به ذکر است ما بازیگر جنگزده داریم مثل بیتا عالمی که نزدیک میدان حر زندگی میکردند و الان در هتل زندگی میکنند.»
همتی تأکید کرد که این درخواست را قبلاً با مسئولان مطرح کرده و امیدوار است با حمایت مرکز هنرهای نمایشی و معاونت امور هنری، اجرای مجدد با پایان خوش همراه شود.
همکاری با بابک خواجهپاشا در «سبز، سفید، سرخ»
همتی در پایان به همکاری اخیر خود با بابک خواجهپاشا در مجموعه «سبز، سفید، سرخ» اشاره کرد و گفت: « ما برای اجرای ویلا در اسفند ماه بابک خواجه پاشا را دعوت کرده بودیم که به تماشای اجرا بیاید، اما نشد که مهمانمان باشد، خواجهپاشا زنگ زد و گفت من نتوانستم برای اجرای تو بیایم، تو برای من میآیی بازی کنی؟ من قبول کردم. فیلمبرداری در مرز سِرو، پنجاه و خُردهای کیلومتر ارومیه انجام شد. جایی که موشکباران شده بود و تلفن همراه کار نمیکرد. هر روز با احتساب رفت و آمد بیش از چهارده ساعت کار داشتیم.»
وی با اشاره به اینکه اپیزود آنها در «سبز، سپید، سرخ» نه شعار داشت و نه کلیشه سفارشی، تصریح کرد: «حتی یک آدم سلطنتطلب هم از آن لذت میبرد، همان طور که یک آدم معتقد به نظام. این برای من مهم بود.»
همتی در پایان از حبیب والینژاد به عنوان تهیهکننده آن قسمت یاد کرد و گفت: «ما از آقای والی نژاد همیشه تهیهکنندگی آثار درجه یکی را دیده بودیم و خوشحالم که این قسمت از مجموعه «سبز، سپید، سرخ» را ایشان تهیه کنندگی کردند و با این گروه همکاری کردم.
همتی در پایان و برای سخن پایانی افزود: «امیدوارم اجرای مجدد “وی لا” با حمایت ویژه مخاطبین، هنرمندان و مسئولین همراه شود. زیرا کار کردن و نمایش روی صحنه آوردن در این شرایط خیلی سختتر از روزهای عادی است.»