اهم اقدامات معاونت حقوقی، امور مجلس و استان‌های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در راستای کاهش اقدامات نظارتی نمایندگان مجلس شورای اسلامی چه بوده است؟

محمدی: نگاه ما به حوزه معاونت امور مجلس این است که معاون امور مجلس هر دستگاه، حلقه اتصال قوه مقننه و قوه مجریه در یک سیستم محسوب می‌شود و کارکردی فراقوه‌ای دارد و عملاً تنها بخشی است که در یک ساختار اداری در درون قوه مجریه می‌تواند این نقش را ایفا کند. متناسب با شئون مجلس شورای اسلامی در حوزه تقنینی و نظارتی، کارکرد و نقش معاونت پارلمانی برجسته و قابل درک است. به‌گونه‌ای که در حوزه تقنینی، این نقش از طریق مشارکت در پیشنهاد طرح‌ها و لوایح و همراهی در فرآیند تصویب آن‌ها بروز پیدا می‌کند و در حوزه نظارت نیز با رفع ابهامات، پاسخگویی به سؤالات، برگزاری جلسات و هماهنگی دیدارها، تلاش می‌شود حوزه نظارتی مجلس به نقطه تعادل برسد.

در معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، با همکاری سازمان‌ها و نهادهای تابعه از جمله سازمان سینمایی، سازمان حج و زیارت، سازمان اوقاف و امور خیریه، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، ستاد عالی کانون‌های فرهنگی هنری مساجد و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، تلاش کرده‌ایم همگرایی و انسجام در ارتباط و تعامل با مجلس شورای اسلامی را محقق کنیم و به شرایط مطلوب در تعامل با قوه مقننه دست یابیم.

با این رویکرد و با هدف نزدیک کردن نگاه نمایندگان محترم به حوزه‌های تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و پاسخگویی به مطالبات و نظرات آنان، ارتباط مستمر با نمایندگان در دستور کار قرار گرفته است. این ارتباط در سه قالب دیدارهای حضوری، پاسخگویی به مکاتبات و سفر به حوزه‌های انتخابیه تبلور یافته است.

  اصولاً درخواست ها و مکاتبات نمایندگان به لحاظ موضوعی شامل چه مواردی است؟

 در طول یک سال گذشته، بیش از دو هزار مکاتبه از سوی نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی به این معاونت واصل شده که پاسخ بخش قابل توجهی از آن‌ها برای نمایندگان ارسال شده است. بخشی از این مکاتبات به درخواست حمایت‌های فرهنگی و هنری از اشخاص و مؤسسات اختصاص داشته و بخش قابل توجهی نیز مربوط به توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و هنری، احداث و تکمیل فضاهای فرهنگی و همچنین تعمیر و به‌روزرسانی فضاهای موجود در حوزه‌های انتخابیه بوده است.

بخش دیگری از درخواست‌ها به رفع کاستی‌های ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان‌ها در حوزه‌هایی مانند نیروی انسانی، خودرو، اعتبارات و امکانات مربوط می‌شود و تعدادی از مکاتبات نیز در راستای مساعدت برای صدور برخی مجوزها در حوزه‌های تخصصی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شده است.

همچنین در این بازه زمانی، بالغ بر دویست دیدار اختصاصی نمایندگان محترم با وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی برنامه‌ریزی و محقق شده است. در این دیدارها، مسائل و مشکلات در سطوح منطقه‌ای و ملی مطرح شده و از تمامی ظرفیت‌های قانونی موجود برای رفع مشکلات و تحقق مطالبات نمایندگان استفاده شده است.

سفرهای استانی و شهرستانی به دعوت نمایندگان محترم نیز نقش بسیار مؤثری در تقویت فضای همکاری و تعامل میان دو قوه مقننه و مجریه داشته و در سایه تشریک مساعی نمایندگان و مدیران ارشد وزارتخانه، بسیاری از مشکلات مرتفع شده است.

  رویکرد شما در برابر پرسشگری نمایندگان چگونه بوده است؟

 در حوزه نظارتی، نمایندگان مجلس شورای اسلامی از حقوق قانونی خود برخوردارند و به تشخیص خود از این حقوق استفاده می‌کنند. آنچه برای مجموعه معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی اهمیت داشته، توجه به دغدغه‌های نمایندگان محترم و پاسخگویی سریع، صریح و شفاف به این دغدغه‌ها بوده است. در این چارچوب، از ابتدای دولت چهاردهم تاکنون ۶۸ سؤال از وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی توسط نمایندگان مطرح شده که بیش از ۷۵ درصد این سؤالات در فرآیند تعاملی و از طریق جلسات هماهنگی، منجر به اقناع نمایندگان و انصراف از سؤال شده است.

حضور مستمر وزیر محترم فرهنگ و ارشاد اسلامی در صحن علنی مجلس شورای اسلامی و کمیسیون‌های تخصصی نیز به ارتقای کیفیت تعاملات معاونت پارلمانی با مجلس کمک شایانی کرده است.

  آیا نوآوری خاصی به لحاظ اقدامات پارلمانی را تجربه کرده اید؟

 یکی از دستاوردهای ویژه حوزه معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، اعزام هیئت‌های پارلمانی متشکل از جمعی از نمایندگان به کشورهایی است که دفاتر رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در آن‌ها فعال هستند. از ابتدای دولت چهاردهم، اعزام هیئت‌های پارلمانی به کشورهایی همچون روسیه، عراق، مالزی، تایلند و برخی دیگر از کشورها انجام شده است.

در جریان این سفرها، علاوه بر جنبه نظارت بر عملکرد دفاتر رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، به موضوع تعاملات پارلمانی در حوزه فرهنگ نیز توجه شده که این امر در تحقق دیپلماسی پارلمانی و همچنین دیپلماسی فرهنگی بسیار مؤثر بوده است.

برای مثال، در سفری که توسط هیئت پارلمانی و با همراهی اینجانب به دو کشور بزرگ مالزی و تایلند انجام شد، شاهد ظرفیت‌های عظیم فرهنگی، هنری، رسانه‌ای و قرآنی بودیم که طرف‌های مقابل نیز اشتیاق بسیار زیادی برای توسعه تعاملات و همکاری‌ها در این عرصه‌ها داشتند. همچنین در کشور مالزی، به‌عنوان یکی از کشورهای پرجمعیت اسلامی، تمایل به حضور در رویدادهای قرآنی، افزایش رفت‌وآمدها و برگزاری رویدادهای فرهنگی با محوریت استان‌ها مورد تأکید اینجانب قرار گرفت که با موافقت و استقبال طرف مقابل همراه بود.

تعداد نخبگان ایرانی مقیم این کشورها یکی از ظرفیت‌های مهمی است که در دیدار با این عزیزان مشاهده شد و آنان علاقه‌مندند برای توسعه و ترویج فرهنگ ایرانی و اسلامی، با مجموعه‌های مرتبط از جمله رایزنی‌های فرهنگی جمهوری اسلامی ایران و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی همکاری و همیاری لازم را داشته باشند.

انتخاب این دو کشور با نگاه به ظرفیت‌های بی‌شمار و در برخی موارد مغفول‌مانده صورت گرفت و امید است با برنامه‌ریزی و زمان‌بندی مناسب، توسعه تعاملات فرهنگی و هنری و همچنین برگزاری رویدادهای فرهنگی و قرآنی، این ظرفیت‌ها به‌صورت عملیاتی به مرحله فعلیت برسد.

روابط و نحوه تعامل دولت و مجلس شورای اسلامی در دولت چهاردهم را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

با تأکید ریاست محترم جمهور، جناب آقای دکتر پزشکیان، بر تحقق سیاست وفاق، رویکرد معاونت پارلمانی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز بر تحقق این سیاست استوار است. با این حال، نمایندگان محترم مجلس در حوزه‌های انتخابیه با مشکلاتی مواجه هستند که رفع کامل آن‌ها در شرایط فعلی و با توجه به محدودیت‌ها و مقدورات اقتصادی دولت امکان‌پذیر نیست و گاه این مسئله منجر به بروز چالش‌هایی در تعامل میان نمایندگان و دستگاه‌های اجرایی می‌شود.

به نظر می‌رسد ضروری است نمایندگان محترم به درک دقیق‌تر و عمیق‌تری از شرایط خاص کشور، به‌ویژه در حوزه‌های اقتصادی و تنگناهای موجود دولت، دست یابند. تحقق این امر از طریق دیدارها و نشست‌های تخصصی میان بخش‌های مختلف دولت و نمایندگان مجلس شورای اسلامی امکان‌پذیر خواهد بود.

عملکرد معاونت امور مجلس رئیس‌جمهور را در ایجاد هماهنگی و هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی و مجلس شورای اسلامی چگونه ارزیابی می‌کنید و چه پیشنهادهایی برای افزایش تعامل مؤثرتر در این حوزه دارید؟

 نشست‌های مستمر معاونان پارلمانی دستگاه‌های اجرایی با معاونت محترم امور مجلس رئیس‌جمهور، در ایجاد هم‌افزایی، هماهنگی و اتخاذ رویکردی واحد در تعامل با قوه مقننه بسیار مطلوب و مثبت بوده است. پیشنهاد می‌شود در ادامه این نشست‌ها، با برنامه‌ریزی هدفمند و دستور کار مشخص، بخشی از چالش‌های موجود میان نمایندگان مجلس و دستگاه‌های اجرایی از این مسیر مرتفع شود.

نشریه بهارستان