
ناصر ارباب/ صبا، نشست خبری نمایش «زار» به نویسندگی و کارگردانی عرفان زارعی، آیه زارعنژاد، احسان شیخی و سالار میرکریمی، صبح امروز ۲۴ خرداد در موسسه رسانه سنتر برگزار شد.
عرفان زارعی درباره شکلگیری این نمایش گفت: «سالها برای این کار تلاش کردیم تا بتوانیم حرفی برای گفتن داشته باشیم. دغدغه ما اجرای کاری درباره جنوب ایران بود و آیین زار یکی از آیینهای جذاب این منطقه است. در همین مسیر سفری به جنوب داشتیم و با پیرزنی مواجه شدیم که زار گرفته بود و به زبانهای مختلف صحبت میکرد.»
او ادامه داد: «یکی از ویژگیهای آیین زار توجه به زمانی است که شما در آن نبودهاید. داستان نمایش نیز از همین نقطه آغاز میشود. این اثر در جشنواره فجر اجرا شد و در بخش دگرگونهها فضایی شبیه یک روستا بازسازی کردیم تا مخاطب بتواند در آن فضا حرکت کند.»
از اجرای تعاملی تا صحنهای شدن «زار»
زارعی با اشاره به تغییر ساختار اجرا عنوان کرد: «در ابتدا فضای نمایش کاملاً تعاملی بود، اما به دلیل تغییر شرایط و مسائل مالی تصمیم گرفتیم آن را به اجرای صحنهای تبدیل کنیم تا امکان اجرای عمومی فراهم شود.»
او درباره دشواریهای تولید افزود: «امروز بستن یک کار در سالن هزینههای زیادی دارد و کمتر از ۱۳ تا ۱۴ میلیون تومان امکانپذیر نیست. بعد از جنگ تصمیم گرفتیم اجرا را آغاز کنیم و با سالن نوفللوشاتو قرارداد بستیم.»
کارگردان «زار» ادامه داد: «هفت شب مانده به شروع اجرا، سه شب اول نمایش کاملاً سولدآوت شد و این نتیجه برنامهریزی، تلاش گروهی و ارتباط با مخاطب بود. دغدغه ما فعال نگه داشتن چرخه فرهنگی تئاتر است.»
نگاه بازیگران به تجربه حضور در «زار»
سالار میرکریمی، بازیگر نمایش، درباره حضور خود در این پروژه گفت: «زار مثل یک آینه قدی مقابل مخاطب است و هرکس خودش را در آن میبیند. نقش من اسد است و این انتخاب بیشتر ادای دین به تئاتر بود. این نقش برای من جذاب و چالشبرانگیز بود.»
او درباره استفاده از لهجه جنوبی نیز بیان کرد: «تلاش کردیم جزئیات اجرا به شکلی باشد که حتی مخاطبان جنوبی هم احساس نکنند با یک اجرای تصنعی روبهرو هستند.»
احسان شیخی درباره اهمیت ادامه فعالیت تئاتری در شرایط امروز گفت: «در این دوره سخت باید کار تئاتر ادامه پیدا کند. تئاتر رسالت بیان دارد و ما بدون آن زنده نیستیم. نقش ناخدا جلال به دلیل زبان عربی و ویژگیهای شخصیتی، برای من تجربهای چالشبرانگیز بود.»
آیه زارعنژاد نیز درباره نقش خود توضیح داد: «نقش مریم به دلیل لکنت زبان و لهجه جنوبی دشواریهای زیادی داشت. بخشی از دیالوگها عربی بود و برای اجرای درست آن از دوستان عربزبان کمک گرفتیم.»
دکور، هزینه تولید و تلاش برای حفظ کیفیت اجرا
حسام محمودآبادی درباره روند تولید نمایش گفت: «هدف ما سودآوری نبود، بلکه تلاش کردیم هزینهها برگردد و کار به اجرا برسد. از ابتدا با مشکلات مالی روبهرو بودیم، اما گروه با همکاری جلو رفت.»
او افزود: «ابتدا مخالف دکور سنگین بودم چون هزینه زیادی داشت، اما در نهایت تصمیم گرفتیم آن را اجرا کنیم، چون دکور بخشی از روایت نمایش است و بدون آن اثر کامل نمیشد.»
روایت آیین زار روی صحنه
زارعی درباره نگاه نمایش به آیین زار گفت: «این آیین قابل انکار نیست و وجود دارد. ما در نمایش نه قصد تأیید آن را داریم و نه رد کردنش را؛ بلکه تلاش کردهایم آن را با موسیقی، حرکت و عناصر نمایشی روایت کنیم.»
او ادامه داد: «در این اثر از بیش از ۱۳ ساز جنوبی استفاده شده و تمام صداها زنده اجرا میشوند؛ از صدای دریا تا دیگر عناصر محیطی.»
وی درباره طراحی صحنه نیز گفت: «صحنه در سه بخش اسکله، کشتی و خانه طراحی شده و این فضا بخش مهمی از روایت نمایش است.»
ادامه اجرا و برنامههای آینده
زارعی درباره قیمت بلیت نمایش گفت: «قیمت بلیت بین ۳۵۰ تا ۴۰۰ هزار تومان است و برای هفته اول ۵۰ درصد تخفیف در نظر گرفتهایم.»
او همچنین درباره برنامههای آینده نمایش عنوان کرد: «دو شهرستان درخواست اجرا داشتهاند و برای اجرای خارج از کشور هم برنامههایی داریم که یکی از گزینهها برزیل است.»
کارگردان «زار» درباره فضای بومی اثر و تفاوت آن در استانهای جنوبی به خبرنگار صبا گفت: «المانهای زار بیشتر به سمت بوشهر نزدیک است و لهجهها و عناصر اجرایی و لباسها نیز از همین منطقه گرفته شدهاند.»
وی افزود: «اجرا تا جمعه ادامه دارد، سپس برای ایام محرم متوقف میشود و دوباره از سر گرفته خواهد شد.»
در پایان عوامل نمایش تأکید کردند که «زار» برای آنها صرفاً یک پروژه اقتصادی نیست و بیش از هر چیز حاصل همکاری گروهی و تلاش برای ادامه جریان تئاتر است.