ناصر ارباب/صبا، به بهانه هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب که از ۲۵ اردیبهشت تا دوم خرداد برگزار می‌شود، صبا با سیدجواد روشن، مدیر دفتر پژوهش، آموزش و انتشارات نمایش، گفت‌‌وگویی داشت. او از آخرین تولیدات انتشارات، معضلات مالی و اینترنتی، تفاوت نمایشگاه حضوری و مجازی، توقف اهدای کتاب به گروه‌های تئاتری شهرستان و درخواستش از مسئولان گفت.
سیدجواد روشن اظهار داشت که این انتشارات از سال ۱۴۰۰ با حدود ۳۰ عنوان کتاب منتشرشده در نمایشگاه حضور دارد. از این تعداد، تقریباً ۱۰ عنوان در یک سال اخیر منتشر شده است.

تنوع آثار؛ از نمایشنامه «پروین» تا دانشنامه عروسکی
روشن در معرفی آثاری که در هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران حضور دارند گفت: در این مجموعه سی اثر، از جمله نمایشنامه‌های ایرانی مانند «پروین» اثر حسین کیانی، مجموعه نمایشنامه‌های برگزیده جشنواره فجر ۴۳ و ۴۴، و مجموعه‌ای از احمدرضا معتمدی در سبک نمایش ایرانی و سیاه‌بازی را داریم. در بخش تئوری نیز کتاب‌هایی در حوزه نمایش عروسکی، تاریخ تئاتر، و گونه‌های کودک و نوجوان عرضه می‌شود.
وی افزود: دانشنامه جهانی نمایش عروسکی در سال گذشته استقبال زیادی داشت. کتاب «طرح و خط خطی جیمنسون» نیز با استقبال علاقه‌مندان روبه‌رو شد.

معضلات مالی؛ بزرگ‌ترین مشکل نشر
مدیر انتشارات نمایش در پاسخ به پرسش درباره مشکلات نشر، افزود: بخشی از این مشکلات فقط دامنگیر ما نیست و همه ناشران با آن دست‌به‌گریبان هستند. بزرگ‌ترین مسئله، مسائل مالی است. هزینه‌های چاپ، کاغذ و دیگر هزینه‌های مرتبط بر اساس قیمت روز ارز افزایش می‌یابد و این موضوع، هزینه تولید را به شدت بالا برده است. خوشبختانه ما توانسته‌ایم هزینه‌های مؤلف یا مترجم و سایر هزینه‌های مرتبط را پرداخت کنیم، در حالی که برخی ناشران به شکل درصدی یا حتی بدون پرداخت وجه، کتاب را چاپ می‌کنند.

هزینه ۴۰ درصدی پخش و بازگشت هشت‌ماهه پول
او درباره فرایند پخش کتاب گفت: برای پخش کتاب باید نزدیک ۴۰ درصد از قیمت پشت جلد را هزینه کنید و پس از شش، هفت یا هشت ماه، آن پول به شما بازمی‌گردد. عملاً وضعیت مناسبی برای کسب درآمد از هزینه‌های انجام‌شده وجود ندارد.
روشن با اشاره به وابستگی نسبی به بدنه دولت افزود: ما به عنوان ناشری که با بدنه دولت بی‌ارتباط نیستیم، بسیار با مسائل مالی دست‌وپنجه نرم می‌کنیم. به همین دلیل نتوانستیم طبق برنامه‌ریزی پیش برویم و عناوین بیشتری منتشر کنیم.

قطعی اینترنت؛ از اختلال در ارتباطات تا آسیب به اطلاع‌رسانی
مدیر انتشارات نمایش درباره تأثیر قطعی اینترنت بین‌الملل اظهار داشت: وضعیت چند ماه اخیر، جنگ و قطعی اینترنت، در فرایند پخش و اطلاع‌رسانی اختلال ایجاد کرده است. برخی از همکاران ما خارج از تهران هستند. نبودن اینترنت و عدم دسترسی به برنامه‌هایی که بتوانیم با حجم بالاتر مطالب را ارسال کنیم، از چالش‌های جدی بود.
وی ادامه داد: خط ارتباط ما با گرافیست و دیگر همکاران فنی، همه از طریق ارسال فایل انجام می‌شود. برای برخی کارها نیاز به عکس‌هایی با کیفیت بالا داریم که در طراحی بخش‌های مختلف دچار مشکل می‌شویم. همچنین اطلاع‌رسانی به مخاطبانی که ما را از صفحه مجازی دنبال می‌کردند،امکانپذیر نبود.

ارزیابی عملکرد مسئولان نمایشگاه مجازی
روشن در ارزیابی عملکرد مسئولان نمایشگاه گفت: هنوز در آغاز راه هستیم. در مرحله ثبت‌نام و کارهای اولیه مشکلی نداشتیم و پشتیبانی مناسبی صورت گرفت. امیدواریم در ایام برگزاری نیز این پشتیبانی ادامه یابد تا از ثبت سفارش تا تحویل به پست، مشکل ارتباطی پیش نیاید.

تخفیف ۱۵ درصدی عمومی و ۲۰ درصدی برای هنرمندان
مدیر انتشارات نمایش درباره تخفیف‌ها توضیح داد: نمایشگاه مجازی معمولاً برای اساتید، دانشجویان و اهالی قلم تخفیف مضاعف از طریق شارژ پروفایل در نظر می‌گیرد. به طور عمومی، ۱۵ درصد تخفیف برای همه اعمال می‌شود. ما خود نیز این تخفیف را برای خریداران خارج از سیستم نمایشگاه اعمال می‌کنیم و برای هنرمندان، تخفیف را تا ۲۰ درصد افزایش می‌دهیم.

مزیت‌های نمایشگاه مجازی در برابر حضوری
روشن درباره مقایسه دو نوع نمایشگاه اظهار داشت: هر سال هم بخش حضوری و هم بخش مجازی برگزار می‌شده است. نمایشگاه مجازی ویژگی‌های خوبی دارد؛ زیرا برای بسیاری، آمدن به تهران در ایام نمایشگاه به دلیل شلوغی دشوار است. شما به سادگی از منزل کتاب را سفارش می‌دهید و با پست رایگان در هر جای ایران، کتاب را دریافت می‌کنید. من خود به عنوان یک مخاطب از این مزیت استفاده کرده‌ام و راضی بوده‌ام.
وی افزود: اما حال و هوای نمایشگاه حضوری متفاوت است. برخی از قبل نمی‌دانند دنبال چه کتابی می‌گردند. با حضور در نمایشگاه، سر زدن به غرفه‌ها، دیدن کتاب‌ها و دیدار با ناشران، مترجمان و مؤلفان، با کتاب‌های جدید آشنا می‌شوند. شادی، نشاط و جنبش نمایشگاه حضوری ویژگی خودش را دارد.

توقف اهدای کتاب به گروه‌های تئاتری شهرستان
مدیر انتشارات نمایش در پاسخ به این سؤال که چرا دیگر کتابی به گروه‌های تئاتری شهرستان در جشنواره فجر اهدا نمی‌شود، گفت: شاید مهم‌ترین علت، کاهش شدید تیراژ است. قبلاً کتاب را در تیراژ هزار نسخه منتشر می‌کردیم و بخشی را به گروه‌های تئاتری هدیه می‌دادیم. اما اکنون دو اتفاق افتاده است: اول اینکه فرایند آماده‌سازی کتاب‌ها با تأخیر مواجه است و معمولاً همزمان با برگزاری جشنواره، کتاب‌ها آماده نیست. دوم اینکه تیراژ کتاب به شدت پایین آمده و ما بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ نسخه منتشر می‌کنیم. دیگر شرایط مهیا نیست که بتوانیم کتاب‌ها را گسترده توزیع کنیم.
وی افزود: با این حال، سعی کرده‌ایم به مناسبت نمایشگاه‌های استانی و از طریق انجمن‌های نمایش در شهرستان‌ها، بر اساس بضاعت، بخشی از کتاب‌ها را به دست فعالان استانی برسانیم.

درخواست از مسئولان: تخصیص اعتبار
روشن درباره درخواست از مسئولان گفت: مهم‌ترین مسئله، تخصیص اعتبارهای لازم است. همه هزینه‌ها افزایش یافته، اما هزینه تمام‌شده کتاب در قیاس با هزینه‌های دیگر رویدادها و جشنواره‌ها، تفاوت چندانی نداشته، در حالی که تأثیرگذاری و ماندگاری کتاب بسیار بالاست.
وی ادامه داد: در دو جشنواره گذشته (کودک و نوجوان و نمایش‌های آیین سنتی)، ایده‌ها و پیشنهادهایی برای همکاری و انتشار کتاب وجود داشت، اما به خاطر هزینه‌ها، این بخش حذف شد. من همواره گفتم که حذف این بخش به نظرم کمک‌کننده نیست. در سیاست‌گذاری‌ها و بودجه‌بندی‌ها باید توجه ویژه شود، زیرا کتاب به توسعه هنر و تئاتر کمک می‌کند و ارزش ماندگاری دارد که به جشنواره‌ها و رویدادهای هنری اعتبار می‌بخشد.

استقبال از نسخه الکترونیک در طاقچه و فیدیبو
مدیر انتشارات نمایش درباره فروش الکترونیکی گفت: نسخه الکترونیکی برخی کتاب‌ها در پلتفرم‌های فیدیبو و طاقچه قرار گرفته است. برخی کتاب‌ها بیشتر فروخته می‌شوند و برخی کمتر. فروش نسخه الکترونیک هزینه خرید را برای مردم سراسر کشور پایین می‌آورد. خوشبختانه استقبال معقولی صورت گرفته، اما جای کار بیشتری دارد. ما در برنامه خود، توسعه انتشار کتاب‌های جدید در این سبک و تبلیغات در این حوزه را داریم.

نمایشگاه مجازی بار دیگر ما را متوجه موضوع کتاب و کتابخوانی کرد

روشن در پایان ابراز امیدواری کرد: برگزاری نمایشگاه مجازی بار دیگر ما را متوجه موضوع کتاب و کتابخوانی کند و اگر توجه لازم به آن صورت بگیرد  قطعاً به توسعه تئاتر کمک خواهد کرد.