
ناصرارباب/ صبا، نشست خبری سیویکمین جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان صبح یکشنبه ۱ آذرماه با حضور مرضیه برومند دبیر این جشنواره، اتابک نادری مدیر کل مرکز هنرهای نمایشی، محمدرضا جوادی مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی همدان و اجرای علیرضا آقایی مدیر اجرایی جشنواره برگزار شد.
پس از پخش سرود ملی جمهوری اسلامی ایران و قرائت آیاتی چند از کلامالله مجید، علیرضا آقایی ضمن خوشامدگویی به اهالی رسانه بیان کرد: از شما تشکر میکنم که همواره بال ما برای انعکاس اخبار این رویداد بودید.
سپس اتابک نادری بیان کرد: به همه همکارانم خداقوت میگویم و آرزوی سلامتی برای آقای جوادی دارم که در شرایط بسیار سخت، کارهای جشنواره را انجام میدهند. به همکارانم در ارشاد همدان هم خسته نباشید میگویم و از همکاری همه نهادهای استان هم تشکر میکنم. در اختتامیه جشنواره مقاومت گفتم در این دوره، مقاومت حتی در روزهای مختلف معنای خود را نشان میدهد، جشنواره کودک دارد کار میکند و همین مقاومت را نشان میدهد؛ همه ما برای حفظ فرهنگ وحدت و انسجام اجتماعی تلاش میکنیم و این ارزشمند است. من دست همه دوستان را میفشارم.
جوادی هم اظهار کرد: خانم برومند افتخار دادند و امسال زحمت دبیری را پذیرفتند به ایشان و همکارانشان در دبیرخانه خسته نباشید میگویم و امیدوارم این دوره از جشنواره به خوبی برگزار شود و نتیجه آن امید برای کودکان و نوجوانان کشورمان باشد.
مرضیه برومند دبیر جشنواره درباره این رویداد بیان کرد: ابتدا گمان نمیکردم آثار زیاد و باارزشی به لحاظ تکنیک در این جشنواره حضور داشته باشند چون سال سختی را پشت سر گذاشتیم، اما فکر میکردم که به هر حال جشنواره باید برگزار شود و به گروهها کمک کنیم، ولی در کمال حیرت دیدیم بیش از ۴۵۰ اثر ثبتنام کردند و آثار برجسته در میان آنها بود.
او ادامه داد: هیات انتخاب در فرآیند انتخاب با هم گفتوگو میکردند تا آثار را برگزینند، گاهی در فرآیند انتخاب دچار مشکل میشدیم چون کیفیت کارها خوب بود و متوجه شدم هر وقت شرایط سخت میشود انگار هنرمند احساس وظیفه بیشتر میکند. البته امیدوارم دیگر این مسائل پیش نیاید، اما در شرایط سخت هنرمند یک نیروی جدید برای خلق اثر خود پیدا میکند و باز هم میگویم من حیرتزده آن ۴۵۰ گروهی هستم که آثار خود را خلق کردند.
دبیر جشنواره در ادامه گفت: ما این امکان را دادیم که کار جدید تولید شود و در این رویداد شرکت کند، شما تصور کنید بچهها کار کردند، در نقاط مختلف همکاری کردند و ۳۳ اثر به جشنواره در بخش اصلی راه پیدا کرده که یکی از یکی زیباتر هستند، من حیرتزده هستم و از آنها تشکر میکنم. امیدوارم این امکان در همه شهرها وجود داشته باشد که بچهها کار کنند چون کار ما زمانی معنا پیدا میکند که بتوانیم با مخاطب خود رو به رو شویم، در غیر این صورت محتوا یک موضوع روی هواست.

تولید آثار خودجوش درباره میناب
مرضیه برومند دبیر جشنواره درباره جزئیاتی دیگر در مورد این رویداد بیان کرد: ما به سه اثر با محوریت آب و محیط زیست جایزه میدهیم و از دو اثر هم تقدیر میکنیم. این را هم باید بگویم که ما هیچ سفارشی به کسی نکردیم و بچهها خودجوش آثار درخشانی با محوریت میناب تولید کردند. در واقع نوع بیان تولیدکنندگان به شکلی است که کودکی آن را تماشا میکند آسیب نبیند. در بخش فضای باز هم دو اثر با موضوع میناب داریم که آنها هم به شکل خودجوش تولید شدهاند. تئاتری از مرجان پور غلامحسین به احترام بچههای میناب اجرا میشود .
وی با اشاره به بخش بینالملل جشنواره گفت: در این اوضاع اقتصادی دوست نداشتم بخش بینالملل داشته باشیم چون اکثرا ضعیف هستند و غالبا به این شکل است که با یک چمدان میآیند و کلی هم پول میگیرند. اما به هر حال جشنواره بینالمللی است و من به تنهایی حق نداشتم آنها را حذف کنم، اما در جریان دعوت از آنها متولیان کشورشان میگفتند نروید ما سلامت شما را تضمین نمیکنیم. مخارجی برای این بخش صرف میشود که میشد خرج بچههای خودمان شود پس ما به این نتیجه رسیدیم که بخش بینالملل را حذف کردیم.
برومند بیان کرد: ما گروههای مهمان داریم و پراکندگی مکانهایی که میخواهیم اجرا کنیم برای خودم جذاب است ما حتی در روستاهای استان هم میخواهیم اجرا داشته باشیم. من حتی خواهش کردم که در اجراها بتوانیم بچههای مناطق محروم را بیاوریم و در همدان تئاتر ببینید چون هدف این است که بچه رفتن به تئاتر را تجربه کند چون تجربه به یاد ماندنی خواهد بود من اولین تئاترهایی را که تجربه کردم، فراموش نخواهم کرد.
برومند بیان کرد: بچههایی که در دو جنگ گذشته پدر و مادر خودشان را از دست دادهاند در این جشنواره مهمان ما خواهند بود حدود ۶۰ نفر از این بچهها میآیند تا ما بتوانیم دلشان را شاد کنیم.
برگزاری جشنواره در شرایط فعلی خود یک معجزه است
در بخش دیگری از نشست رسانهای سیویکمین جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان همدان، یکی از خبرنگاران درباره تأثیر گسترش فضای مجازی و سرگرمیهای دیجیتال بر تئاتر کودک و نوجوان و چگونگی حفظ جذابیت این هنر برای نسل جدید پرسید. همچنین درباره تفاوتهای این دوره از جشنواره با دورههای گذشته سؤال شد.
مرضیه برومند، دبیر جشنواره، در پاسخ به این پرسش با اشاره به تغییرات فناوری در شیوه اجرای نمایشها گفت: امروزه بسیاری از گروهها به سمت استفاده از امکانات دیجیتال، ویدئو و پروجکشن رفتهاند و تقریباً بیشتر گروههای ما نیز از این امکانات در آثارشان استفاده میکنند. من شخصاً تئاتر ساده و ناب را بیشتر دوست دارم، اما به هر حال امکانات و شیوههای اجرایی تغییر کردهاند و نمیتوان این تغییرات را نادیده گرفت.
او با اشاره به محدودیت امکانات سالنهای نمایشی برای استفاده از فناوریهای جدید افزود: یکی از چالشهای ما این بود که امکانات لازم برای اجرای این آثار را فراهم کنیم. حتی در تهران نیز سالنهای مجهز به این امکانات به اندازه کافی وجود ندارند. آقای جوادی لطف کردند و در این زمینه همراهی داشتند، اما واقعیت این است که امکانات مورد نیاز بسیار گرانقیمت هستند. برای مثال، هزینه تهیه تجهیزات پروجکشن را حدود دو میلیارد تومان اعلام کردهاند. ما با شرایط اقتصادی دشوار، تحریم و کمبود بودجه مواجه هستیم و نمیتوان انتظار معجزه داشت؛ البته همین که جشنواره در چنین شرایطی برگزار شود، خودش یک معجزه است.
بخش عمده زمان دبیر جشنواره صرف تأمین منابع مالی شد
برومند در ادامه با تشریح دشواریهای تأمین هزینههای جشنواره گفت: من برای برگزاری این جشنواره تلاش کردم از سازمانها و ارگانهای مختلف کمک بگیرم. شاید بیشترین زمانی که در این مدت صرف کردم، به جای پرداختن به مسائل هنری و محتوایی جشنواره، صرف پیدا کردن منابع مالی و تأمین هزینهها شد.
او با اشاره به تلاشهای خود برای جلب حمایت بخش خصوصی و افراد توانمند اقتصادی اظهار کرد: حتی تلاش کردم از افراد و سرمایهگذاران همدان کمک بگیرم و با برخی از آنها صحبت کردم، اما این تلاشها آنطور که انتظار داشتم پیش نرفت. واقعاً برایم عجیب است که اگر قرار بود یک فیلم سینمایی بسازم و از چند چهره مشهور و سلبریتی دعوت کنم، احتمالاً استقبال و همراهی بیشتری صورت میگرفت؛ اما ظاهراً جذابیت چهرههای مشهور برای برخی افراد بیشتر از حمایت از تئاتر کودک و نوجوان است.
دبیر جشنواره با تأکید بر ضرورت ایجاد سازوکاری قانونی برای حمایت بخش خصوصی از رویدادهای فرهنگی و هنری گفت: تا زمانی که در کشور سازوکاری مشخص برای مسئولیت اجتماعی شرکتها و امکان کسر کمکهای آنها از مالیات تصویب نشود، نمیتوان انتظار داشت حمایت مالی از رویدادهای فرهنگی به شکل جدی اتفاق بیفتد. در بسیاری از کشورهای دنیا، شهرداریها با کمک صاحبان سرمایه، تولیدکنندگان، برندها و شرکتهای اقتصادی، جشنوارهها و رویدادهای فرهنگی را برگزار میکنند؛ اما چنین سازوکاری در کشور ما به شکل مؤثر وجود ندارد.
او با اشاره به محدود بودن حمایت برخی دستگاهها از جشنواره افزود: دوستانی در وزارت کشور همراهی کردند و آقای حاجیبابایی نیز در این زمینه پیگیریها و سفارشهای لازم را انجام دادند. در حال حاضر قولها و هماهنگیهایی صورت گرفته و امیدواریم این حمایتها به نتیجه برسد.
برومند در بخش دیگری از صحبتهای خود با انتقاد از نبود مشارکت کافی شهرداری در برگزاری رویدادهای فرهنگی و هنری گفت: به نظرم همراهی شهرداری در چنین رویدادهایی یک ضرورت است. حتی درباره جشنواره همدان نیز اظهارنظرهایی مطرح شده که شهرداری چه ارتباطی با وزارت ارشاد دارد و چرا باید در این زمینه هزینه کند. اما واقعاً شهرداری کجای این ماجراست؟ حمایت از رویدادهای فرهنگی و هنری از جمله وظایف مهم شهرداریهاست.
او ادامه داد: در غیاب شهرداریها، بار برگزاری بسیاری از رویدادهای فرهنگی و هنری بر دوش وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی میافتد؛ وزارتخانهای که از نظر بودجه در شمار کمبرخوردارترین وزارتخانههای دولت قرار دارد. با این حال، این وزارتخانه همواره این بار را به دوش کشیده و با دشواری به کار خود ادامه داده است.
تلاش برای افزایش حمایت مالی از گروههای نمایشی
دبیر سیویکمین جشنواره بینالمللی تئاتر کودک و نوجوان همدان با اشاره به نحوه هزینهکرد بودجه جشنواره و حمایت از گروههای شرکتکننده اظهار کرد: هر میزان بودجهای که در اختیار ما قرار بگیرد، تلاش میکنیم بخش عمده آن مستقیماً صرف حمایت از خود هنرمندان و گروههای نمایشی شود. حدود ۷۰ درصد منابعی که در اختیار داریم، به این بخش اختصاص پیدا میکند.
برومند افزود: تلاش کردم تا جایی که امکان دارد، رقم کمکهزینه گروهها را افزایش دهم، اما واقعیت این است که حتی با افزایش این مبالغ نیز هزینههای گروههای نمایشی تأمین نمیشود و کمکهزینهها در برابر مخارج تولید و اجرای آثار بسیار ناچیز است.
او همچنین درباره تغییر در ساختار جوایز جشنواره گفت: تلاش کردیم جوایز را نیز تا حد امکان افزایش دهیم و در عین حال، برخی جوایز غیرضروری یا جوایزی را که همه گروهها امکان رقابت در آنها را نداشتند، حذف کنیم. برای مثال، جایزه بهترین عروسک را در نظر گرفته بودیم، در حالی که تعداد آثار عروسکی در مقایسه با مجموع آثار جشنواره محدود بود و همه گروهها امکان رقابت در این بخش را نداشتند. در چنین شرایطی رقابت عادلانهای میان همه گروهها شکل نمیگرفت؛ بنابراین تلاش کردیم ساختار جوایز را به شکلی تنظیم کنیم که منصفانهتر باشد.
درحال بروز رسانی…