سمیرا جعفری/ صبا، همزمان با بازنمایش «به خاطر هانیه» در برنامه ویژه محرم موزه سینما، بار دیگر نام یکی از ماندگارترین آثار زنده‌یاد کیومرث پوراحمد بر سر زبان‌ها افتاده است؛ فیلمی که بدون تکیه بر شعارهای مستقیم مذهبی، مفاهیم عاشورایی را در دل یک روایت انسانی و اجتماعی جای داد و هنوز پس از سال‌ها مخاطبان خود را دارد. مهوش افشارپناه، بازیگر این فیلم، راز ماندگاری «به خاطر هانیه» را در همین پرهیز از شعارزدگی و نگاه هوشمندانه پوراحمد به زندگی مردم می‌داند.

وی معتقد است ماندگاری «به خاطر هانیه» اتفاقی نیست و این فیلم توانسته مفاهیم عمیق انسانی و مذهبی را بدون شعارزدگی به مخاطب منتقل کند. او می‌گوید این اثر از جمله فیلم‌هایی بود که بسیاری از مسائل را به شکلی غیرمستقیم مطرح می‌کرد و همین ویژگی باعث شد در ذهن مخاطب باقی بماند.

او با اشاره به برخی صحنه‌های فیلم یادآور می‌شود که در بخش‌هایی از داستان، در حالی که کودکی درگیر رنج و سختی است، زنان در حیاط خانه مشغول نوحه‌خوانی و عزاداری هستند؛ تضادی که از نگاه او یکی از صحنه‌های فوق‌العاده فیلم را شکل داده است.

بازیگر «به خاطر هانیه» درباره نحوه پیوند مفاهیم مذهبی با زندگی روزمره در «به خاطر هانیه» نیز معتقد است پوراحمد این کار را به بهترین شکل ممکن انجام داد و با اشاره به برخی صحنه‌های فیلم افزود: اثر پر از نشانه‌ها و جزئیاتی بود که بدون آنکه به شکل مستقیم درباره آن‌ها صحبت شود، معنا و مفهوم خود را به مخاطب منتقل می‌کردند.

به گفته او، صحنه ازدواج شخصیت‌ها، پایان‌بندی فیلم و لحظه دمامه زدن کودک زیر باران از جمله لحظاتی هستند که همچنان در ذهن مخاطب باقی مانده‌اند و بار معنایی ویژه‌ای دارند.

او در ادامه درباره وضعیت امروز سینمای ایران و کاهش تولید آثار مذهبی و عاشورایی اذعان کرد: بسیاری از فیلمسازان جوان نگاه درستی به سینما ندارند و سینما را به خوبی نمی‌شناسند. به اعتقاد او، از دهه هفتاد به بعد و با تغییر فضای فرهنگی کشور، فیلم‌های جوان‌پسند بیشتری تولید شد و در کنار آثار خوب، به تدریج مسیر سینما نیز تغییر کرد.

افشارپناه با انتقاد از برخی تولیدات سال‌های اخیر گفت: بخش مهمی از سینمای امروز به سمت کمدی‌های سطحی رفته است و بسیاری از فیلم‌هایی که امروز ساخته می‌شوند فاقد کیفیت لازم هستند.

او با اشاره به برخی بازیگران تکراری و الگوهای مشابه در آثار کمدی امروز افزود: بسیاری از این فیلم‌ها بر پایه تیپ‌سازی‌های تکراری شکل گرفته‌اند و چیز تازه‌ای برای ارائه ندارند. از نگاه او، استفاده مکرر از شوخی‌های دم‌دستی و موقعیت‌های تکراری باعث شده بخش مهمی از تولیدات امروز سینما از ارزش هنری فاصله بگیرند.

افشارپناه معتقد است شرایط به گونه‌ای شده که مخاطبان برای سرگرم شدن به سراغ این آثار می‌روند و همین مسئله باعث ادامه یافتن این روند شده است. او بیان کرد: در سال‌های اخیر به ندرت می‌توان فیلمی پیدا کرد که از کیفیت و ارزش هنری قابل توجهی برخوردار باشد.