ناصرارباب/ صبا، اکبرلو در گفت‌وگو با صبا با اشاره به تجربه برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب گفت: «به نظر من نمایشگاه مجازی کتاب در هیچ دوره‌ای فرصتی ویژه برای نویسندگان در همه شاخه‌ها، از جمله نمایشنامه‌نویسان کودک و نوجوان، ایجاد نکرده است. ناشران به‌صورت عادت تمایل دارند کتاب‌های جدیدشان را برای اردیبهشت‌ماه و زمان برگزاری نمایشگاه آماده کنند، در حالی که این روند به نظر من درست نیست.»

نمایشگاه کتاب؛ عادتی فصلی برای نشر
او با تأکید بر اینکه تولید کتاب باید در تمام طول سال جریان داشته باشد، افزود: «پروسه تولید و برنامه‌ریزی برای انتشار کتاب نباید وابسته به زمان مشخصی مانند نمایشگاه باشد. وقتی نمایشگاه تمام می‌شود، تا ماه‌ها بسیاری از ناشران تمایلی به پذیرش کتاب جدید ندارند، چون درگیر مسائل مالی، اداری، فروش یا تجدیدچاپ کتاب‌ها هستند و این روند به نشر آسیب می‌زند.»
ضرورت تغییر نگاه ناشران و مخاطبان
این پژوهشگر حوزه تئاتر کودک و نوجوان ادامه داد: «فکر می‌کنم ادامه نمایشگاه مجازی کتاب می‌تواند این کمک را بکند که ناشر از وابستگی به یک زمان مشخص برای تولید فاصله بگیرد و بر اساس سرمایه، وضعیت بازار و شرایط کلی نشر، در طول سال برنامه‌ریزی کند.»
او معتقد است این تغییر باید در ذهن مخاطب نیز شکل بگیرد: «باید این عادت به مخاطب منتقل شود که فصل خرید کتاب فقط نمایشگاه نیست. کسانی که کتاب‌خوان حرفه‌ای هستند، معمولاً زمان مشخصی برای خرید کتاب ندارند. مثلاً خود من اغلب پنج‌شنبه‌ها را به گشت‌وگذار در کتاب‌فروشی‌ها اختصاص می‌دهم.»
نمایشنامه؛ قالبی که هنوز جدی گرفته نمی‌شود
اکبرلو در بخش دیگری از این گفت‌وگو به وضعیت نشر نمایشنامه کودک پرداخت و گفت: «نمایشنامه کودک الزاماً مانند داستان یا شعر نیست که هر متنی در آن منتشر شود. اثر باید ظرفیت ادبی و اجرایی داشته باشد؛ یعنی هم بتواند به‌عنوان یک متن مستقل خوانده شود و هم امکان اجرای صحنه‌ای داشته باشد.»
او با اشاره به نگاه رایج ناشران نسبت به نمایشنامه اظهار کرد: «بسیاری از ناشران هنوز معتقدند نمایشنامه فقط برای اجرا نوشته می‌شود و نه برای خواندن. همین سوءتفاهم باعث شده ترجیح بدهند سراغ قالب‌هایی مثل داستان، رمان یا کتاب‌های علمی بروند.»
اکبرلو افزود: «بارها پیش آمده که برای انتشار مجموعه نمایشنامه به ناشران مراجعه کرده‌ام، اما از من خواسته‌اند به جای نمایشنامه، داستان یا رمان تحویل بدهم.»
«نمایشنامه فروش ندارد»؛ جمله تکراری ناشران
این نویسنده، رایج‌ترین واکنش ناشران به نمایشنامه‌نویسان را جمله «نمایشنامه بازار فروش ندارد» دانست و گفت: «در حالی که نمایشنامه هم مانند داستان یک قالب ادبی است. اگر امروز داستان‌خوانی موفق‌تر است، به این دلیل است که سال‌ها به شکل گسترده منتشر شده و مخاطب برای آن تربیت شده است.»
او با اشاره به سابقه کوتاه نمایشنامه‌نویسی در ایران گفت: «طبیعی است که این ذهنیت به‌سرعت تغییر نکند، اما چاره‌ای جز ادامه نوشتن و ارتقای کیفیت آثار وجود ندارد. اگر موجی از نمایشنامه‌های باکیفیت بتوانند مخاطب خودشان را پیدا کنند، ناشران هم ناچار می‌شوند نگاهشان را تغییر دهند.»
نوجوانان؛ مخاطبانی با سلیقه‌های متغیر
اکبرلو درباره دشواری نوشتن برای نوجوانان نیز توضیح داد: «نوجوانان سریع‌تر از گروه‌های دیگر تغییر می‌کنند و سلیقه‌شان هم مدام در حال تحول است. به همین دلیل تولید آثار فرهنگی برای این گروه سخت‌تر است و معمولاً کمتر انجام می‌شود.»
او ادامه داد: «متأسفانه در ایران بخش عمده کتاب‌های نوجوان ترجمه هستند و در حوزه نمایشنامه نوجوان هم وضعیت تقریباً همین‌طور است؛ در حالی که در بسیاری از کشورهای جهان، برای مخاطب نوجوان سرمایه‌گذاری جدی صورت می‌گیرد.»
فضای مجازی و عدم تمرکز
این پژوهشگر در پاسخ به پرسشی درباره تأثیر اینترنت و شبکه‌های اجتماعی بر کاهش تمرکز مخاطبان گفت: «خیلی‌ها معتقدند فضای مجازی باعث شده مخاطب حوصله متن‌های طولانی را نداشته باشد و همه چیز باید کوتاه و خلاصه شود، اما من فکر می‌کنم در عمل همیشه این‌طور نیست.»
او برای توضیح این موضوع به استقبال نوجوانان از مجموعه‌ رمان‌های چندجلدی اشاره کرد و گفت: «امروز نوجوان‌هایی هستند که مجموعه‌های ده یا بیست جلدی را دنبال می‌کنند. بنابراین به نظر می‌رسد کیفیت و جذابیت اثر، مهم‌تر از حجم یا مدت زمان آن است.»
اکبرلو در ادامه با اشاره به سریال‌های چندفصلی افزود: «در سینما و سریال هم همین اتفاق را می‌بینیم. می‌گویند حوصله‌ها کم شده، اما مخاطبان ساعت‌ها پای سریال‌های طولانی می‌نشینند. در نهایت این خودِ محصول است که تعیین می‌کند مخاطب همراهش بماند یا نه.»
توصیه به نویسندگان جوان…
او در پایان این گفت‌وگو، خطاب به نویسندگان جوان گفت: «توصیه من این است که قبل از هر چیز، دنبال چاپ شدن اثرشان نباشند، چون این مسئله ممکن است باعث سرخوردگی شود. وضعیت بازار نشر به‌گونه‌ای نیست که از آثار تازه به‌راحتی استقبال شود.»
اکبرلو با تأکید بر ظرفیت فضای مجازی برای رشد نویسندگان جوان اظهار کرد: «از زمان شکل‌گیری وبلاگ‌ها تا امروز که شبکه‌های اجتماعی گسترش پیدا کرده‌اند، بهترین فرصت برای بازخورد گرفتن فراهم شده است. نویسندگان می‌توانند بخشی یا تمام آثارشان را در این فضاها منتشر کنند و مستقیم واکنش مخاطب را ببینند.»
او در پایان خاطرنشان کرد: «بزرگ‌ترین ویژگی این فضاها تعاملی بودن آنهاست. نویسنده خیلی زود متوجه می‌شود اثرش چه نقاط ضعف و قوتی دارد و آیا اساساً ظرفیت انتشار حرفه‌ای را دارد یا نه؛ بعد از آن می‌تواند آرام‌آرام وارد مسیر چاپ و انتشار شود.»