سمیه خاتونی / صبا، این گفت‌وگو، روایتی چندلایه از کارنامه علی لاریجانی در عرصه‌های رسانه، فرهنگ، سیاست و امنیت است؛ از نقش‌آفرینی در جهش صداوسیما و مدیریت مجلس تا تلاش برای حل‌وفصل پرونده هسته‌ای، تعامل با هنرمندان در بزنگاه‌های اجتماعی و بازخوانی فراز و فرودهایی که به گفته راوی، بخشی از فرصت‌های مهم کشور را تحت‌تأثیر قرار داد. محمدحسین رنجبران، مجری و خبرنگار، با مرور تجربه حضور خود در دوران ریاست علی لاریجانی بر صداوسیما و مسئولیت‌های بعدی او، از نقش تعیین‌کننده‌اش در رشد کیفی و کمی رسانه ملی، شکل‌گیری آثار ماندگار تلویزیونی و همچنین تلاش‌های مؤثر در حوزه سیاست خارجی و پرونده هسته‌ای سخن می‌گوید.

جهش صداوسیما در دوره لاریجانی رقم خورد/ از «امام علی(ع)» تا یک گام بلند در پرونده هسته‌ای

محمدحسین رنجبران، مجری، خبرنگار و نویسنده، در گفت‌وگو با صبا در پاسخ به این پرسش که آیا تجربه همکاری با شهید لاریجانی داشته یا از نزدیک تأثیر او را در حوزه فرهنگ و هنر مشاهده کرده است، اظهار داشت:

بنده در دوره ریاست آقای دکتر لاریجانی و از طریق آزمون استخدامی که ایشان برگزار کردند، در سال ۸۰ جذب سازمان صداوسیما شدم و چند سال پایانی حضور ایشان را در این سازمان درک کردم. پس از آن نیز، به‌ویژه در زمانی که وارد مجلس شدم، با یک واسطه ارتباط نزدیک‌تری با ایشان پیدا کردم.

وی افزود: ایشان در حوزه رسانه، فردی بسیار باتجربه، موحد و دارای نگاه تخصصی در عرصه فرهنگ و هنر بودند. در سال ۹۲ نیز بنده یک مصاحبه مفصل با ایشان در برنامه «شناسنامه» شبکه سه داشتم که همزمان با شهادتشان، بخش‌هایی از آن را در صفحه شخصی‌ام بازنشر کردم.

رنجبران با اشاره به عملکرد لاریجانی در صداوسیما تصریح کرد: می‌توان گفت رشد کمی و کیفی صداوسیما در دوره ریاست ایشان به ثمر نشست. در آن دوره، رسانه ملی به معنای واقعی جهشی فوق‌العاده هم از نظر تعداد شبکه‌ها و هم از نظر کیفیت تولیدات داشت.

وی ادامه داد: نخستین سریال تاریخی اثرگذار، یعنی «امام علی(ع)»، با حمایت و هدایت ایشان و همکاری معاونان وقت و ارتباط نزدیک با آقای سیدداوود میرباقری ساخته شد؛ اثری که هنوز هم مورد توجه مخاطبان است. همچنین زمینه‌سازی برای ساخت سریال «مختار» نیز در همان دوره انجام شد که در زمان آقای ضرغامی به ثمر رسید.

این مجری و خبرنگار با اشاره به ترکیب مدیریتی آن دوره خاطرنشان کرد: وقتی به مجموعه معاونان آقای لاریجانی نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که ایشان دارای نگاهی روشن، دقیق و تخصصی به حوزه رسانه و فرهنگ بودند و افرادی را به کار می‌گرفتند که واقعاً چهره‌های فرهنگی بودند. هرچند نگاه سیاسی داشتند، اما این نگاه غالب نبود و اولویت با رویکرد فرهنگی بود. در دوره ایشان، شبکه‌های تلویزیونی افزایش یافت و سریال‌های ماندگاری تولید شد که هنوز در ذهن مردم باقی مانده‌اند.

رنجبران در ادامه به فعالیت‌های لاریجانی در حوزه‌های دیگر اشاره کرد و گفت: پس از صداوسیما، در مجلس شورای اسلامی و همچنین در شورای عالی امنیت ملی نیز شاهد نقش‌آفرینی ایشان بودیم. در دوره‌ای که بنده خبرنگار رئیس‌جمهور وقت، آقای احمدی‌نژاد بودم، در برخی جلسات خبری شورای عالی امنیت ملی با حضور آقای دکتر شرکت می‌کردم. در آن سال‌ها نیز آقای لاریجانی با تمام توان، تخصص و علاقه وارد میدان شدند و اگر به خاطر داشته باشید، مذاکرات خوبی با خاویر سولانا انجام دادند و حتی به یک مدالیته و روش حل مسئله رسیدند. اما به دلیل اختلاف‌نظر با رئیس‌جمهور وقت، از سمت خود استعفا دادند.

رنجبران تصریح کرد: بسیاری معتقدند که در آن مقطع نیز ایشان تأثیرات بسیار مثبتی داشتند و حتی یک گام بلند برای حل مسئله هسته‌ای برداشتند، اما همراهی لازم صورت نگرفت و آن فرصت از دست رفت؛ مسیری که در ادامه ما را به شرایط امروز رساند.

مدیریت «یکشنبه سیاه» نماد تدبیر لاریجانی بود/ ایستادگی پای نظام حتی در اوج بی‌مهری‌ها

محمدحسین رنجبران در ادامه روایت خود، با اشاره به دوران ریاست علی لاریجانی بر مجلس شورای اسلامی، از مدیریت عقلایی و صبورانه او در بزنگاه‌های حساس، از جمله «یکشنبه سیاه»، گفترو تأکید کرد که لاریجانی حتی پس از ردصلاحیت و کنار گذاشته شدن از مسئولیت‌های رسمی نیز، همچنان با اولویت دادن به نظام و رهبری، نقش‌آفرین باقی ماند.

او با اشاره به دوران ریاست علی لاریجانی در مجلس شورای اسلامی گفت :در زمان مجلس شورای اسلامی، ایشان ریاست مجلس را به‌صورت بسیار عقلایی و دقیق بر عهده داشتند. با اینکه انگ‌های مختلفی، به‌ویژه در موضوع برجام، به ایشان زده می‌شد، اما واقعیت این‌گونه نبود. ایشان با علم و با ارتباط ویژه‌ای که با رهبر، بر اساس مصوبات بالادستی نظام داشتند، عمل می‌کردند.

وی افزود: در سه دوره حضور ایشان در مجلس، همه به خاطر دارند که چگونه صحنه‌های حساس را مدیریت کردند؛ از جمله «یکشنبه سیاه» که رئیس‌جمهور وقت، آقای احمدی‌نژاد، به صحن علنی آمد و آن سخنان را مطرح کرد. ایشان با تدبر، تعقل و صبوری کم‌نظیر، جلسه را اداره کردند و به همین دلیل نیز مورد تقدیر رهبر انقلاب قرار گرفتند.

رنجبران ادامه داد: پس از پایان دوران مجلس، ایشان با برخی نامهربانی‌ها از سوی مسئولان در موضوع تأیید صلاحیت برای انتخابات ریاست‌جمهوری در سال‌های ۱۴۰۰ و ۱۴۰۳ مواجه شدند.

وی با اشاره به ارتباط نزدیک‌تر خود با لاریجانی در سال‌های اخیر گفت: بنده علاوه بر دوره مجلس، از سال ۱۴۰۰ و پس از ردصلاحیت ایشان، توفیق داشتم ارتباط نزدیک‌تری با ایشان داشته باشم. در این مدت، به‌صورت مداوم خدمتشان می‌رسیدم؛ هم برای دریافت راهنمایی‌های شخصی و هم برای بهره‌مندی از نکاتی که لازم می‌دیدم از ایشان بیاموزم.

رنجبران تصریح کرد: در این چهار سال اخیر، چیزهایی از ایشان دیدم که بسیاری از آن‌ها قابل بیان نیست، اما آنچه می‌توان گفت این است که نظام برای ایشان همیشه در اولویت بود و جایگاه رهبری نیز اهمیت ویژه‌ای داشت. حتی در اوج نامهربانی‌ها، ایشان ذره‌ای در ایستادن پای نظام و رهبری تردید نکردند. اوج این روحیه را می‌توان در ماجرای جنگ ۱۲روزه دید؛ در حالی که ایشان هیچ سمت رسمی نداشتند، رژیم صهیونیستی با ایشان تماس گرفت و تهدیدشان کرد، اما ایشان پاسخی بسیار محکم و قاطع به آن‌ها دادند.

رنجبران ادامه داد: با وجود اینکه در مقاطعی مسئولیت رسمی نداشتند، اما از توان و ظرفیت ایشان استفاده می‌شد. از سال ۱۴۰۳، فعالیت‌های ایشان مجدداً پررنگ‌تر شد و مسئولیت‌هایی از سوی رهبر انقلاب به ایشان واگذار شد؛ از جمله عضویت در شورای هسته‌ای که در آن نقش تصمیم‌گیری داشتند. همچنین سفرهایی به‌عنوان مشاور رهبری داشتند، از جمله سفر به روسیه و دیدار با آقای پوتین و نیز دیدار با آقای بشار اسد. در مجموع، ایشان منشأ خیرات بسیاری بودند.

لاریجانی در بحران ۱۴۰۱ به‌دنبال گفت‌وگو با هنرمندان بود

محمدحسین رنجبران با اشاره به نقش علی لاریجانی در مدیریت فضای فرهنگی و اجتماعی در سال‌های اخیر، از تلاش‌های او برای گفت‌وگو با هنرمندان، پیگیری وضعیت چهره‌های آسیب‌دیده و همچنین فعالیت‌هایش در مسئولیت‌های حساس امنیتی و تعامل با نخبگان گفت و او را شخصیتی دارای «قدرت حل مسئله» توصیف می‌کند.

او اظهار داشت: در ایامی که اتفاقات تلخ سال ۱۴۰۱ رخ داد و با عنوان «زن، زندگی، آزادی» شناخته شد و در آن مقطع برخوردهایی با هنرمندان صورت می‌گرفت و موضع‌گیری‌هایی از سوی آنان انجام می‌شد که بعضاً به برخورد منجر می‌شد، ایشان با بنده صحبت می‌کردند و تأکید داشتند که چنین برخوردهایی با جامعه هنری به صلاح نیست. معتقد بودند باید با این افراد گفت‌وگو کرد، حرف‌هایشان را شنید و ارتباط نزدیک‌تری برقرار کرد.

وی افزود: تا جایی که امکان داشت، در همان ایام با افرادی که دلخور شده بودند، دیدار و گفت‌وگو کردند؛ چه از میان چهره‌های هنری و چه ورزشی. حتی نسبت به برخی افرادی که بازداشت شده بودند، ابراز نگرانی می‌کردند و پیگیری‌های خاصی در این زمینه داشتند.

رنجبران ادامه داد: در سال ۱۴۰۳ نیز با اصرار بسیاری از فعالان سیاسی و جمعی از ما که خدمتشان رسیدیم، برای حضور در انتخابات نامزد شدند، اما بار دیگر با نامهربانی مواجه شدند. با این حال، ایشان باز هم ایستادگی کردند، به دولت و نظام کمک کردند و در نهایت در حساس‌ترین شرایط، مسئولیت‌هایی در شورای عالی امنیت ملی را بر عهده گرفتند.

رنجبران با اشاره به فرزند لاریجانی گفت: پسر ایشان، مرتضی، که بنده از سال ۱۴۰۱ به واسطه خود آقای لاریجانی با او آشنا شدم، به‌تدریج رابطه نزدیک‌تری با هم پیدا کردیم. ایشان فردی نخبه بود و در عرصه‌های علمی فعالیت داشت؛ دکترای مکانیک از دانشگاه شریف داشت و از زمانی که پدرشان مسئولیت گرفتند، کاملاً در کنار ایشان حضور داشت.

او افزود: شهید مرتضی لاریجانی از نخبگانی بود که در حوزه دفاعی نیز نقش داشت. شهید حاجی‌زاده ایشان را به‌خوبی می‌شناخت و از نظرات و تجربیاتش استفاده می‌کرد. در حوزه توانمندی‌های موشکی نیز تخصص پیدا کرده بود.به نظر من، لاریجانی لیاقتی کمتر از شهادت نداشت، اما ما خسارت بزرگی متحمل شدیم و پس از شهادت، ایشان را از دست دادیم. در حالی که ایشان از جمله افرادی بود که قدرت حل مسئله داشت.

وی ادامه داد: پیش از شهادتشان، جلسه‌ای به همت آقای شفیعی در مجموعه صبا با حضور حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ نفر از هنرمندان، تهیه‌کنندگان و فعالان رسانه‌ای برگزار شد. این جلسه نشان داد که در همان زمانی که مسئولیت‌های سنگین و حساسی بر عهده داشتند، چه اندازه برای اهالی فرهنگ و رسانه اهمیت قائل بودند.این جلسه از ساعت ۸ شب تا ۱۲ شب ادامه داشت و ایشان با حوصله به صحبت‌های هنرمندان و اهالی رسانه گوش دادند؛ حتی نقدهای تند را نیز شنیدند و برای آن‌ها راهکار ارائه کردند. به نظر من، این جلسه بسیار مهم بود و شاید در آینده، جزئیات آن نیز منتشر شود.

رنجبران گفت: ایشان با نگاهی روشن و مسلط به حوزه فرهنگ و رسانه، دغدغه‌های طیف‌های مختلف را شنیدند و تلاش کردند پاسخ دهند. به باور من، ایشان یک ظرفیت عظیم برای کشور بود که به مقام والای شهادت رسید.

وی خاطرنشان کرد: امروز در چهلم ایشان، با حسرت از دست دادنشان یاد می‌کنیم؛ شخصیتی که خدمات گسترده‌ای در حوزه‌های سیاسی، فرهنگی، اجتماعی و امنیتی ارائه داد. در همین ایام جنگ نیز، مواضع و سخنان ایشان آرامش و غرور را به جامعه منتقل می‌کرد و در نهایت، لاریجانی به‌عنوان چهره‌ای ماندگار در ذهن‌ها باقی خواهد ماند.

 از تجربه لاریجانی درس بگیریم/ فرصت‌ها را با «ای‌کاش» جبران نمی‌کنند

محمدحسین رنجبران با تأکید بر لزوم بهره‌گیری از تجربه مدیریتی علی لاریجانی اظهار داشت: به نظر من، ما باید از تجربه آقای دکتر لاریجانی درس بگیریم؛ در مواجهه با دیگر مقامات و افرادی که به‌عنوان یک ظرفیت برای نظام شناخته می‌شوند، نباید همان مسیری را تکرار کنیم که درباره ایشان طی شد.

وی افزود: کسانی که با آقای لاریجانی بدرفتاری کردند، به یاد دارند که در قم در دوران ریاست مجلس با ایشان چه کردند و چه جفاهایی صورت گرفت. امروز بسیاری از همان افراد می‌گویند «خدایا ما را ببخش». البته طلب مغفرت از خداوند کار خوبی است، اما واکنش درست باید در همان زمان مناسب انجام می‌شد.

رنجبران ادامه داد: باید به‌موقع عمل کرد؛ در برابر کسانی که می‌توانند به کشور خدمت کنند، باید رفتار درست داشت، آن‌ها را حفظ کرد و کرامتشان را نگه داشت. اینکه امروز بگوییم «ای کاش»، دیگر سودی ندارد؛ فرصت‌ها از دست رفته است.

وی در ادامه به موضوع محل دفن لاریجانی اشاره کرد و گفت: می‌دانم که یکی از دلایلی که ایشان وصیت کرده بودند در نجف، مشهد یا قم به خاک سپرده شوند، همین مسائل بود. در نهایت، علما و بزرگان قم تأکید داشتند که به دلیل رفتارهای ناپسندی که در زمان حیات با ایشان شد، پیکرشان در قم به خاک سپرده شود تا به نوعی آن اتفاقات جبران شود و از ذهن‌ها پاک گردد.

این مجری و خبرنگار افزود: در واقع، این اقدام نوعی ادای دین از سوی مردم قم بود؛ البته نه همه مردم، بلکه برخی رفتارها که به نام مردم ثبت شد. این تدفین به‌نوعی تلاش برای جبران آن اتفاقات تلقی می‌شود.

وی ادامه داد: نکته جالب این است که گفته می‌شود در محدوده حرم حضرت معصومه(س)، تنها افرادی که مدفون هستند و روحانی یا از مراجع طراز بالا نیستند، ایشان و فرزندشان هستند. این موضوع را می‌توان از کرامات حضرت معصومه(س) دانست.

رنجبران تصریح کرد: حتی زمانی که خانواده ایشان برای تدفین در آن مکان موافقت کردند، این پرسش مطرح بود که آیا فضایی برای هر دو، یعنی خود ایشان و فرزندشان، وجود دارد یا نه؛ اما در نهایت، دقیقاً دو جای خالی در نظر گرفته شد و این دو عزیز در همان‌جا به خاک سپرده شدند.

وی در پایان گفت: این اتفاقات نشان می‌دهد که ایشان با چه جایگاه و عنایتی به مقام شهادت رسیدند. بنده به‌عنوان کسی که از ایشان بسیار آموختم و مطالبی را نیز به امانت در سینه دارم، همواره یادشان می‌کنم و با تأثر از ایشان یاد می‌کنم. امیدوارم بتوانیم راه امثال ایشان را ادامه دهیم.

رنجبران با قدردانی از صبا، ابراز امیدواری کرد که روزی شرایطی فراهم شود تا زندگی‌نامه ایشان در قالب کتابی تدوین شود و به‌عنوان الگویی برای دیگر مسئولان مورد استفاده قرار گیرد. وی همچنین از همراهی دست‌اندرکاران این گفت‌وگو تشکر کرد.