به گزارش صبا، سیدعباس صالحی – وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی – به تحلیل وضعیت هویتی و فرهنگی کشور پرداخت و با استناد به آمار و ارقام، از شکل‌گیری یک «رستاخیز اجتماعی» در ایران خبر داد.

صالحی در بخشی از سخنان خود با اشاره به فضای فرهنگی ۱۵ سال گذشته گفت: بعضی از اهل علم و فضل که با قلم و دانشگاه سروکار دارند، تعابیری درباره گسستگی بین اقشار و نسل‌ها و فروکاستگی هویت ملی و دینی به کار می‌بردند که به نظرم این تعابیر غلط بود و غباری بر روش آنها نشسته بود.

او تأکید کرد که در موقعیت فعلی، کمترین واژه‌ای که می‌توان برای توصیف شرایط به کار برد، «رستاخیز» است.

وزیر فرهنگ با اشاره به نتایج نظرسنجی‌های انجام‌شده تصریح کرد: ما در ایران، ایران‌دوستی عمیقی داریم. در یک نظرسنجی از موج چهارم مخاطبان، سوال شده است و آنها هم پاسخ داده‌اند. در نظرسنجی‌ها از جای‌های مختلف، مردم ایران به این سوال که “آیا به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنید؟” پاسخ مثبت داده‌اند و این میزان بسیار بالاست.

او با اشاره به اعداد و ارقام این نظرسنجی‌ها افزود: بیش از ۸۰ درصد مردم به ایرانی بودن خود افتخار می‌کنند و این نشان می‌دهد که ایران‌دوستی در کشور ریشه عمیقی دارد.

صالحی با بیان اینکه کشور در یک «قیامت صغرای اجتماعی» قرار دارد، این وضعیت را حاصل پیوند عمیق مردم با تاریخ و هویت ملی دانست.

او با اشاره به پیشینه تمدنی ایران تصریح کرد: ما کشوری با چندین هزار سال تاریخ تمدنی پیوسته هستیم. از پس از اسکندر تا ورود اسلام، روح ایرانیت همواره زنده بوده و این ریشه تاریخی قابل توجه، به اضافه جغرافیای ویژه ایران، متغیرهای هویتی خاصی برای مردم این سرزمین ساخته است.

وزیر فرهنگ یکی از مهمترین مؤلفه‌های هویتی ایرانیان را «استقلال‌طلبی و مقابله با تجاوز» برشمرد و گفت: اسکندر آمد، اما تمدن یونان به آن معنا دیگر دوام نیاورد، در حالی که ایران تکانی نخورد. اسلام هم که آمد، ایرانیان به دلیل ارتباط روحی و معنوی، زودتر از همه جا آن را پذیرفتند، اما خلافت اموی و عباسی را نپذیرفتند و زبان فارسی خود را رها نکردند.

او همچنین با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی مناطق مختلف کشور، از سیستان به عنوان «سرزمین امام حسینی و سرزمین اهل بیت» یاد  و خاطرنشان کرد که روح ایرانی در تحولات اخیر، با حضور اقشار مختلف مردم در صحنه، تجلی یافته است.

صالحی که شامگاه سه‌شنبه (۱۱ فروردین‌ماه) در برنامه تلویزیونی «ایران من» با محمدرضا شهیدی‌فر گفت‌وگو می‌کرد، در ادامه با تأکید بر همبستگی ملی تصریح کرد: در این رستاخیز، همه اقشار مردم پشت صحنه بوده‌اند و این نشان‌دهنده عمق هویت ملی و دینی در کشور است.

سیدعباس صالحی -وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی- در بخش دوم گفت‌وگوی خود در برنامه تلویزیونی «ایران من» با تأکید بر نقش هنرمندان در تحولات اخیر کشور، از شکل‌گیری یک «دوره طلایی خلاقیت‌ها» در عرصه ادبیات و هنر ایران خبر داد.

سه کارکرد هنرمندان در عرصه اجتماعی

صالحی با اشاره به جایگاه هنرمندان در جامعه گفت: هنرمند بخشی از جامعه ایران است و روح جامعه ایرانی در هنرمند زنده است. هنرمندان همیشه سه کارکرد را داشته‌اند و دارند: هم‌نفسی با مردم، هم‌صدایی با مردم، و انتقال صدای مردم.

وی با ذکر یک مثال عینی افزود: روز گذشته به دیدار آقای کیانوش عیاری، پیشکسوت سینما رفتم. وقتی با ایشان صحبت می‌کردم متوجه شدم که منطقه زندگی ایشان قرار بود روز ملاقات ما مورد حمله قرار بگیرد و ایشان سعی داشتند دیدارشان با بنده را لغو کنند که مبادا اتفاقی برای بنده و همراهانم بیافتد، اما نکته جالب اینجاست که ایشان با وجود کسالت در تهران و خانه خود باقی مانده و ترسی از جنگ ندارد. وقتی از خانه ایشان بیرون آمدم، تمام کوچه پر از جمعیت بود.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی یادآور شد: چندروز پیش هم به منزل استاد خسرو خورشیدی رفتم، این پیرمرد که در آکادمی هنرهای زیبای رم تحصیل کرده و در آمریکا بوده و می‌توانسته در همانجا بماند، با وجود بمباران‌های شدید منزل‌شان به خاطر اینکه منطقه نظامی است، کنار مجسمه‌اش داشت کار می‌کرد. این حضور هنرمندان در خانه‌هایشان به اهالی محله دلگرمی می‌دهد و فراموش‌ نکنیم مردم هنرمند محله خود را حس می‌کنند.

هم‌صدایی صنوف هنری در جنگ تحمیلی

صالحی با اشاره به نقش صنوف هنری در شرایط حساس گفت: در جنگ‌های اخیر، هنرمندان شخصاً در میدان بودند. بیانیه‌های جمعی خانه تئاتر، خانه موسیقی، خانه سینما و تشکل‌های صنفی را داشتیم و نامه‌ای که صنوف مختلف فرهنگی ‌و هنری به هنرمندان جهان نوشتند، بخشی از این هم‌صدایی بود. ‌

او در ادامه بخش پایانی این نامه را قرائت کرد: «امروز اما جنگی ناخواسته و بی هیچ دستاویز حقوقی و قانونی توسط آمریکا و رژیم صهیونی بر ملت ایران تحمیل شده و هم چنان ادامه دارد. در این جنگ نظامی که با احاطه و تسلط بر فضای مجازیِ جهانی تکمیل شده بدون در نظر گرفتن تمام کنوانسیون های بین‌المللی، مدرسه، بیمارستان، اماکن تاریخی و فرهنگی هدف نظامی بازتعریف می‌شود و هر جنایتی با بهانه «ضربه به نظام» توجیه می‌شود. کودکانی که با هزار امید صبح روز ۲۸ فوریه به مدرسه رفتند و دیگر بازنگشتند آیا حداقل بخش کوچکی از «بشریت» نبودند؟ تعریفمان از «جنایت» چیست؟! ما جامعه فرهنگی- هنری ایران در میانه این آشوب و دوگانه‌ جنایت و کتمان با بهتی عمیق نظاره‌گرِ سکوت جهانی هستیم! جنگی که امپراتوری شّر علیه ملت ایران به راه انداخته آخرین جنگ او نخواهد بود. اگر آنها به فرض محال موفق شوند کشور ما را از پای درآورند بی‌درنگ سراغ هدف‌های بعدی خواهند رفت. اگر شما امروز برای دفاع از مظلوم اقدامی نکنید، فردا بسیار دیر خواهد بود.»

وزیر فرهنگ خاطرنشان کرد: روز اول امریکا به عنوان ابرقدرت آمد و خواست بگوید که هم رهبرتان را می‌زنیم، هم کودکان‌تان را. می‌خواستند بگویند تا تهش هستیم و یک علامت بود به جامعه ایران که آمدیم که چیزی نذاریم؛ هم رهبر را زدیم، هم کودک را. اما چه شد؟ یک ماه گذشته و رستاخیزی از ایران شروع شده است؛ و این رستاخیز در ایران نخواهد ماند.

او ادامه داد: ما یک فرهنگ استقلال‌طلبی داریم که اگر تحقیر شویم معکوسش عمل می‌کنیم و می‌افتیم روی دنده ایرانیت خودمان و ترامپ و آمریکایی‌ها روی این قضیه حساب نکرده بودند. ایرانی جایی که حس کند که مملکتش در خطر است، کوتاه نمی‌آید و تا تهش خواهد رفت.

به گفته صالحی، بعد از وقایع ۱۴۰۱ ایرانی‌ها در یک نظرسنجی با درصد ۸۲/۵ درصد گفته بودند که به ایرانی بودن خودشان افتخار می‌کنند.

تولیدات گسترده هنری در دو جنگ اخیر

صالحی از تولیدات قابل توجه هنری در روزهای اخیر خبر داد و گفت: در جنگ ۱۲ روزه، ۲۲ تئاتر در این حوزه داشتیم. موسیقی‌های قابل توجهی تولید شده، فیلم‌ها و مستندهایی ساخته شده که در جشنواره‌ها حضور پیدا کردند. در جنگ رمضان هم همین منوال است و در حوزه نمایشی آثاری تولید شده و در موسیقی بخش قابل توجهی از تولیدها الان در حال جریان است.

او با اشاره به نقش خانه سینما در امور امدادی افزود: خانه سینما برای مشارکت در پشتیبانی و امداد، اقداماتی ترتیب داد. برخی از هنرمندان شخصاً به هلال احمر می‌رفتند و کمک کردند. دوره طلایی خلاقیت‌ها در پیش است وزیر فرهنگ با پیش‌بینی آینده هنر و ادبیات ایران گفت: ما شاهد این هستیم که یک اتفاق بزرگ در حوزه ادبیات و هنر ایران در حال شکل‌گیری است. کنار مردم بودن، رمان‌هایی که نوشته خواهد شد، حتماً حتماً دوره طلایی از خلاقیت‌ها را خواهیم دید.

تأکید رهبر شهید بر هنر دفاع مقدس

صالحی با یادآوری تأکیدات رهبر شهید انقلاب اسلامی گفت: خوشبختانه با تأکیدات رهبر حکیم و شهید انقلاب اسلامی در حوزه دفاع مقدس، واقعاً یک سبک هنر و ادبیات دفاع مقدس تولید شد. ایشان از کسانی بودند که چقدر پای این داستان ایستادند و به این موضوع توجه داشتند.

وزیر فرهنگ در ادامه به تبیین نقش قدرت نرم پرداخت و گفت: ما در کنار هسته سخت، به قدرت نرم اصلی نیاز داریم. قدرت نرم اصلی را مردم ایجاد می‌کنند و ادبیات و هنر، آن هسته را سرعت می‌دهد و شکل می‌دهد. این تاکیدات و پیگیری‌هایی که ایشان برای دفاع مقدس داشتند با همین نگاه بود که قدرت نرم اجتماعی در کنار قدرت سخت، دو بال موازنه را برای شکل‌گیری قدرت ملی ایجاد می‌کنند.

قدردانی از اصحاب رسانه

صالحی در بخش دیگری از سخنان خود از اصحاب رسانه تقدیر کرد و گفت: اصحاب رسانه کار قابل توجهی در این یک ماه کردند. خبر دادند، گزارش کردند، ثبت کردند، ضبط کردند و روایت کردند.

وزیر فرهنگ در پایان با اشاره به ویژگی‌های تاریخی هویت ایرانی گفت: علیرغم همه تلخی‌هایی که این روز برای ما دارد – هم شهادت رهبر حکیم انقلاب، هم فرماندهان عزیز، هم شهدای مظلوم ملت ایران – اما از این سختی‌ها اتفاقات بزرگ همزمان در حال حرکت است.

وی افزود: من بارها عرض کردم ما در حقیقت یک طعم ملس را در تاریخ تمدن‌مان داشتیم. همیشه ترکیب شیرین و ترش بوده، ولی این مزه مخصوص هویت ایرانی است که تاریخ ایران را ساخته. کنار شیرینی و تلخی با همدیگر حرکت کرده و الان هم ما این مزه را داریم.

صالحی در پایان با ابراز امیدواری نسبت به آینده کشور گفت: مطمئناً ایران عزیز ان‌شاءالله روزهای بسیار خوبی در پیش دارد. امیدوارم هرجا هستید سلامت و در کنار عزیزان آرام باشید.

نشراول: ایسنا