
مهدیه مالکی/صبا: نشست خبری فیلم «زنده شور» به کارگردانی کاظم دانشی، به صحنهای برای بحث درباره محتوای دادگاهی و پیامهای اجتماعی فیلم تبدیل شد. دانشی با تشریح ساختار فیلم بر محوریت «استرس، تعلیق و زنده نگه داشتن جان»، در پاسخ به این پرسش که آیا فیلم پیام محکومیت قوه قضاییه را منتقل میکند، تأکید کرد که تمام تلاشها در روایت فیلم معطوف به نجات جان افراد است و اثرش را نه «ضد سیستم» بلکه یک «روایت» از دغدغههای اجتماعی دانست. او همچنین در پاسخ به انتقادها مبنی بر عدم ساخت فیلمهای امیدبخش، اذعان کرد که تخصصش در حوزه مستندسازی قضایی است و بلد نیست فیلمهای دیگری بسازد.
کاظم دانشی در ابتدای سخنان خود، یاد درگذشتگان را گرامی داشت و فیلم را به روح «جواد گنجی» تقدیم کرد. او همچنین با اشاره به شرایط موجود جامعه، ابراز امیدواری کرد که هرچه زودتر سایه جنگ و ترس سپری شود و کشور به آرامش برسد.
وی در پاسخ به پرسشهای خبرنگاران مبنی بر نحوه جلب نظر مخاطب عام، دانشی توضیح داد که فیلمنامه «زنده شور» را به صورت مشترک با محمد داوودی نوشته است، وی اشاره کرد که در کنار فیلم «زنده شور»، فیلمنامه «اردیبهشت» را نیز با داوودی کار کرده است؛ کارگردانی «زنده شور» بر عهده خودش و کارگردانی «اردیبهشت» بر عهده داوودی بوده است.
دانشی تأکید کرد که هر دو فیلم (زنده شور و اردیبهشت) دارای فضای دادگاهی هستند و حال و هوای آنها به روزهای جامعه نزدیک است. او گفت: «فیلمنامه از ابتدا بر محوریت استرس، تعلیق و زنده نگه داشتن جان بنا شده بود؛ یعنی تلاش یک نفر برای جور کردن پول طی یک شب برای نجات جان خود و نگرانی خانوادههایش. اهمیت این موضوع برای ما ویژه بود، چیزی که شاید امروز با جابهجایی اعداد و ارقام، اهمیت خود را از دست داده است.»
وی با تلخی عنوان کرد که انتظار نداشته روزی فرا برسد که بتوانند اینگونه راحت درباره تعداد کشتهها و اعداد و ارقام صحبت کنند، در حالی که «یک دانه» از جوانان کشور برای جامعه زیاد و تلخ است.
دانشی در ادامه، موضعگیری تندی نسبت به جریاناتی که به زعم او در تلاش برای عادیسازی جنگ هستند، اتخاذ کرد. او گفت: برخی گروهها با بالا و پایین کردن آمار تلفات، بیش از آنکه ایران را متهم کنند، در حال عادیسازی جنگ برای متقاعد کردن کشورهای خارجی جهت حمله به ایران هستند.
او تأکید کرد: «حمله به جمهوری اسلامی نیست، حمله به ایران است. همانطور که حمله به عراق، حمله به طالبان نبود؛ ایران ناموس ماست، حمله به خاک ماست، همه وطن ماست.»
کاظم دانشی اعلام کرد: من می دانم که این صحبت ها برای من تبعاتی خواهد داشت ولی از طرح چنین مسائلی واهمه ندارم و شماره موبایلم را بلند اعلام می کنم.
او با اشاره به تجربیات قبلی خود در جشنوارهها، عنوان کرد: پیش از این نیز به دلیل اعتراضات، با مشکلاتی مواجه شده و حتی دو سال پیش فیلم بی بدن را در جشنواره راه ندادهاند ولی امسال به سه فیلم آمدم، نویسنده «بی بدن»، تهیهکننده و نویسنده «اردیبهشت»، تهیهکننده و کارگردان «زنده شور» و من می خواهم اعتراضم را اینجا بیان کنم و حرف هایم را اینجا بزنم
وی خاطرنشان کرد: منتقدانی که او و همکارانم را به «وطنفروشی» یا ترس متهم میکنند، به چالش می کشند، هیچوقت جرئت این را نداشتند که حتی تیزر چنین فیلمهایی را بسازند و شما نمی توانید برای من تعیین و تکلیف کنید که چرا در جشنواره شرکت می کنیم من همچنان می خواهم درباره فساد اعتراض کنم و حتی درباره اعدام حرف بزنم و جشنواره یک فرایند فیلمسازی است، من همه فیلمها را برای مردم ساخت ومطمئنم که از اقبال خوبی خواهد شد.»
کاظم دانشی در پاسخ به اینکه در فیلم شما این پیام القا میشود که چه محکومین به دار مجازات آویخته شوند و چه آزاد گردند، در هر دو صورت قوه قضاییه محکوم است. چرا باید این پیام در فیلم شما منعکس شود و چرا مخاطب باید با محکومین همذاتپنداری کند؟ گفت: فیلم من درباره بخشش است و من دلم می خواهد فرهنگ بخشش در کشور رواج پیدا کند و من معتقدم قوه قضاییه محکوم نیست و بالاخره روند کار به گونهای است که مسئول، قاضی و اجرای احکام تمام تلاش خود را برای نجات این افراد به کار میگیرند؛ حتی ممکن است در این مسیر تخلفی انجام دهند که در فیلم نیز دیده میشود و منجر به بازداشتشان میگردد، اما تمام تلاش معطوف به نجات جان افراد پای چوبه دار است.
وی در پاسخ به اینکه برخی معتقدند که با وجود حمایتهایی که شما از سیستم دریافت میکنید، خروجی فیلمهای شما در نهایت «ضد سیستم» تلقی میشود. شما که به نوعی دسترسیهایی دارید، چگونه این آثار را میسازید؟ گفت: اولاً، اینکه من دسترسی ویژه ندارم و اینکه به نظر من این فیلم ضد سیستم نیست بلکه روایتی است این روشی که شما می گویید روش هنرمندی نیست بلکه قالتاقی است که از منابع خود برای ساختن علیه همان منابع استفاده کنم.
کاظم دانشی در پاسخ به خبرنگار صبا درباره اینکه شما در فیلم هایتان سوژه هایی را مطرح می کنید که حساسیت برانگیز است و احساسات مخاطب را به شدت درگیر می کند آیا این روش نوعی شانه خالی کردن از قصه گویی و درام پردازی نیست؟ گفت: قصه باید تعریف شود که احساسات را درگیر کند و فیلم های من اتفاقا قصه زیاد دارد و در همین فیلم پنج قصه روایت می شود که هر کدام می توانست داستان یک فیلم باشد و چقدر باید قصه در فیلم روایت می کردم.
وی درپاسخ به اینکه به نظر می رسد در این فیلم شما سیستم قضایی را فاسد نشان می دهید آیا اگر برای شما اتفاقی بیافتد شکایت نمی کنید گفت: بحث فساد وجود ندارد بلکه تخلفی است که خود قوه قضاییه با آن برخورد می کند و ما در نهایت با قهرمان قصه همزاد پنداری می کنیم.
کاظم دانشی در پاسخ به سوالی درباره اینکه فضای کنونی کشور به فیلم های امیدوار نیاز دارد چرا شما چنین فیلم هایی می سازید گفت: قطعا همین طور است ولی با عرض شرمندگی من بلد نیستم چنین فیلم هایی بسازم چون سال ها مستندساز قضایی و جنایی بودم و خیلی تلاش کردم که شکل دیگری فیلم بسازم ولی واقعا بلد چنین فیلم هایی نیستم و بقیه دوستان زحمت فیلم های به شکل دیگر را می کشند و فیلم هایی که شما گفتید در دکان من پیدا نمی شود.
وی در پاسخ به اینکه کنایه هایی که به شخص روحانی فیلم وجود داشت اتفاقی بود یا فکر شده بود و چه پیامی داشتید تصریح کرد: این مورد بخشی از تلخی فیلم را گرفته، خب ایراد کار کجاست، من همین قدر بلدم شوخی کنم.