
مهدیه مالکی/صبا: در سومین روز از جشنواره فیلم فجر بعد از اکران فیلم سینمایی «پروانه» نشست خبری فیلم با حضور کارگردان محمدبرزویی پور و کیوان شعبانی، مدیر فیلم برداری، مهکام مصلحی، مجری طرح، نهال مصلحی، سرمایه گذار و شایان فصیح زاده طراح متن برگذار شد.
محمد برزویی پور در پاسخ به اینکه به عنوان شما به عنوان یک کارگردان فیلم اولی فکر میکنید این سبک و ایده داستانی تا چه حد برای مخاطب عام و مردم عادی جذاب و دیدنی خواهد بود؟ گفت: باید صراحتاً بگویم که از همان ابتدا، زمانی که شروع به رساندن این فیلم به مرحله تولید کردیم، میدانستیم که این قصه، یک قصه کاملاً عامهپسند نیست، با این حال، تمام تلاش ما بر این بود که در حد توان و امکاناتمان، یک کار متفاوت از دیدگاه خودمان ارائه دهیم
وی در پاسخ به اینکه پرداختن به سوژههای جنایی-پلیسی با زمینههای روانشناختی، نیازمند فیلمنامهای قوی، کارگردانی کارکشته و پرداختی بسیار دقیق است؛ موضوعی که حتی کارگردانان حرفهای نیز به سختی به سمت آن گرایش پیدا میکنند، شما به عنوان یک فیلمساز فیلم اولی، با چه جسارتی دست به انتخاب چنین پروژه دشواری زدید؟ خاطرنشان کرد: بله، کاملاً حق با شماست. این نکته بسیار درستی است؛ زیرا فیلمسازان فیلم اولی معمولاً به سمتی میروند که مخاطب بیشتر دوست داشته باشد و با آن همراهی کند، تا بتوانند پلی برای کارهای بعدی خود ایجاد کنند، اما از آنجا که من همیشه به کارهای سختتر علاقهمند بودهام، ترجیح دادم این مسیر را انتخاب کنم و در این فضا فعالیت کنم، در حال حاضر، در حد دانش و توان فعلیام، از این انتخاب راضی هستم.
شایان فصیح زاده، طراح متن در پاسخ به اینکه آیا این فیلم بر اساس پرونده واقعی ساخته شده است؟ و برای نوشتن فیلمنامه، چقدر به تحقیق میدانی و استفاده از کارشناسان حقوقی و پلیسی متکی بودید؟ گفت: قصه، قصهای است که واقعاً بخشی از اتفاقات آن بر اساس وقایع واقعی شکل گرفته، اما قطعاً دراماتیزه شده و تخیل و عناصر دیگری به آن اضافه شده تا متن روایی جذابتری پیدا کند. تمرکز اصلی ما بر فضای ذهنی و فضای روانی شخصیت اصلی بود که دچار اسکیزوفرنی و اختلالات روانی است.
وی ادامه داد: من شخصاً مطالعات زیادی روی این مقوله داشتم، از آنجایی که پدر من روانشناس هستند، دسترسی و مطالعه عمیقی در این زمینه داشتم و من چند سال پیش طرحی را به آقای محمد برزویی ارائه دادم و ایشان واقعاً برای ساخت این فیلم جنگیدند.
فصیح زاده تاکید کرد: قرار نبود من اینجا باشم، و مایلم تأکید کنم که فردی مثل محمد برزویی که فیلم اولش است و در این پروژه هیچکس پشت او نبود، با بودجه کاملاً شخصی و به صورت مستقل این فیلم را ساخت، متأسفانه ما به این اتفاق برخوردیم و اصلاً لایق هیچگونه قضاوت ناحق و ناعادلانهای نیستیم، آقای محمد برزویی تلاش زیادی کردند تا بتوانند اولین فیلم خود را اکران کنند و من خوشحالم که امروز اینجا هستم تا در کنار شما باشم.”
برزویی پور درباره نحوه شکلگیری نهایی فیلمنامه یادآور شد: در گفت و گویی که با آقای فصیح زاده داشتم، در مورد این قصه به جمعبندی رسیدیم، و برای تولید آن پیگیریهای لازم را انجام دادیم. در نهایت، زمانی که به مرحله پیشتولید رسیدیم، با آقای علیرضا عطاالله تبریزی به تفاهم رسیدیم و همکاریمان شکل گرفت و ایشان نگارش کامل داستان را انجام دادند.
برزویی پور در پاسخ به اینکه مخاطب اصلی این فیلم کیست و فکر میکنید فیلم برای مخاطب عام جذابیت داشته باشد یا خیر، گفت: به نظر من، هر کسی که دوست داشته باشد داستان جنایی را ببیند و مخاطب این ژانر باشد، جذب این فیلم میشود، فیلم بسیار هیجانانگیز است و تا انتها بیننده را درگیر میکند، قصه در نهایت همانطور که باید برمیگردد و پایانبندی آن غافلگیرکننده است.
مدیر فیلم برداری «پروانه» در پاسخ به پرسش خبرنگار صبا درباره اینکه در فضای کلی فیلم رنگ ها حضور نداشتند و فضای کلی فیلم سیاه و سفید است این برای پیشبرد فضای جنایی فیلم بود یا نگاه ویژه شما در فیلم گفت: این فیلم، علاوه بر اینکه اولین فیلم بلند سینمایی کارگردان است، اولین تجربه سینمایی من در مقام فیلمبردار نیز محسوب میشود، من قبلاً سابقه چند کار کوتاه با آقای محمد برزویی داشتم، و در آن کارها، جنس فیلمسازی و لحن شخصی خود آقای برزویی دستم آمده بود و با تکیه بر همین پیشزمینه، سعی کردیم در این کار، حرفهایتر عمل کنیم، خیلی قصد ندارم پیچیدهاش کنم، اما در گپهایی که با محمد جان داشتیم، به این نتیجه رسیدیم که جهان تاریک یا جهانی که از نگاه روانشناسانه یا از دیدگاه این کاراکتر اصلی دیده میشود، جهان رنگی نیست، در واقع، فضای فیلم نیازمند کنتراست بالا و اشباع (Saturation) پایین است
در ادامه محمد برزویی پور درباره این سوال گفت: ما طی صحبتهایی که در پیشتولید و زمان تولید با کیوان شعبانی مدیر فیلم برداری داشتیم ،سعی کردیم هر آنچه اتفاق میافتد را از نگاه این آدم ارائه دهیم، خوب، نگاه این آدم در کل نگاهی دارک است و ما سعی کردیم این قضیه را در خدمت قصه و در خدمت محتوا پیش ببریم.”
بررزویی پور در پاسخ به یکی از خبرنگاران در پاسخ به اینکه متأسفانه شاهد بازی خوبی از بازیگران اصلی، خصوصاً آقای هومن برق نورد و خانم درگاهی، نبودیم، آیا کارگردان محترم نتوانست از این بازیگران آزموده، بازی مورد نظر را استخراج کند؟” تصریح کرد: برخلاف نظر شما، ما معتقدیم که بازیگران در این فیلم بسیار خوب ظاهر شدند، هم آقای برق نورد و هم خانم درگاهی بازیهای قابل قبولی ارائه دادند، البته نظر شما محترم است و ما به دیدگاههای مختلف احترام میگذاریم.
کیوان شعبانی، مدیر فیلم برداری در پاسخ به اینکه حرکت دوربین در این بین دچار نوعی ‘سرگیجه’ است، این سرگیجه دوربین یک تصمیم عمدی بوده و هدف آن اذیت کردن و ایجاد ناراحتی در مخاطب بوده است؟ خاطرنشان کرد: همانطور که پیشتر نیز اشاره شد، این فیلم کلاً از نگاه یک کاراکتر خاص روایت میشود. به همین دلیل، دوربین کاملاً در خدمت نگاه و جهانبینی این کاراکتر است و به نظر ما، کاملاً در خدمت محتوا پیش میرود. بنابراین، هرگونه ‘سرگیجه’ای که شما احساس کردید، در راستای نمایش دیدگاه مرکزی شخصیت اصلی فیلم بوده است.
برزویی پور در پاسخ به اینکه، به نظر میرسد تیم فیلمسازی در این اثر، بیشتر از آنکه درگیر ‘محتوا’ باشد، درگیر ‘فرم’ شده است. این وسواس در جزئیات گاهی برای مخاطب آزاردهنده و بیش از حد به چشم میآید. آیا تعمدی در این رویکرد وجود داشته است؟ تاکید کرد: ما هر تصمیمی که در زمینه فرم گرفتیم، بر اساس این اصل بود که تمام جزئیات باید در خدمت محتوا باشند، با تکیه بر علم و دانشی که در حال حاضر در اختیار داریم، تلاش کردیم تا هر المان فیلم را در مسیر درک بهتر محتوای اصلی به کار بگیریم. موفقیت ما در این مسیر، البته موضوعی است که نظر مخاطب نهایی در مورد آن تعیین کننده خواهد بود.
برزویی پور با اشاره به اینکه نظر مخاطب برای او بسیار اهمیت دارد گفت: “ما به عنوان فیلمساز، سرمایه اصلیمان قطعاً مخاطب است. ما فیلم میسازیم که مخاطب ببیند. البته سرمایهگذار محترم این فیلم را با هزینه کاملاً شخصی تهیه کردهاند و دغدغههای مالی ایشان متفاوت است. اما برای من به عنوان فیلمساز، خیلی مهم است که این فیلم مخاطب داشته باشد و مخاطب با آن همراه شود. سرمایه اصلی یک فیلمساز، مخاطب است و ما فیلم میسازیم تا دیده شویم.”
وی در پاسخ به اینکه آیا به کار بعدی فکر میکنید، یا قصد استراحت دارید؟ تاکید کرد: قطعاً به کار بعدی فکر میکنم، اما فکر میکنم دوندگی ساخت فیلم اول، خستگی زیادی برای یک فیلمساز به همراه دارد. به همین دلیل شاید یک تایم کوتاه استراحت کنم و بعد از آن مسیر حرفهای خودم را ادامه دهم و امیدوارم در آن موفق باشم.