
به گزارش صبا، سجاد دادپور، عکاس و مدرس عکاسی، در گفت و گوی با صبا بیان کرد: ضروری است برای آرشیو عکسهای مستند عصر حاضر که عکاسان در قید حیات هستند فکری شود؛ این هنرمندان بیش از پیش نیازمند دیده شدن آثارشان به شکل صحیح هستند .
سجاد دادپور عکاس و مدرس عکاسی با بیان اینکه این مهم فرصتی فراهم خواهد کرد تا ایدههای عکاسان مستند توسط هنرمندان دیده شود تا بعدها بتوانند ازآن بهره ببرند، افزود: همچنین ضروری است مرکز گسترش سینمای مستند طرحی مخصوص عکاسان مستند سراسر کشور برگزار کند که ایدهها نوشته شود و برای اجرایی شدن ایدهها بودجهای در نظر گرفته شود.
او معتقد است مستند تنها ژانری است که جایگاهش با طلا قیاس میشود چون هر چقدر زمان میگذرد یک اثر مستند با ارزشتر میشود و یک عکس مستند میتواند بررسی تاریخی نسبت به یک رویداد در یک زمان مشخص را به حقیقت نزدیکتر سازد.
هوش مصنوعی در حوزه مستند دخل و تصرفی ندارد
به گفته این هنرمند از آنجایی که مستند قابلیت چنین رویکردی را دارد، قطعاً در یک جامعهای فرهنگی تاریخی وجود آثار مستند میتواند در زمان حال تأثیراتش را بگذارد.هرچند که وجود هوش مصنوعی در عصر حاضر سعی در ایفای نقش در جوامع مختلف دارد ولی تنها حوزهای که نمیشود گفت شاید هوش مصنوعی میتواند دخل و تصرفی داشته باشد همین ژانر مستند است.
دادپور تاکید کرد: از آنجایی که جامعه ما جزو جوامع در حال پیشرفت چه به جهت مدیریتی و چه به جهت فرهنگی و اقتصادی است، اتفاقاً مستندنگاران میتوانند در این پیشرفت کمک به سزایی داشته باشند. به عنوان مثال شاید یک مدیر در یک نهاد فرصت زیادی برای گشت و گذار تحقیقاتی نداشته باشد اما همین مستندها ازشهرهای کشور خودمان یا کشورهای دیگر برای فردی که در مدیریت شهری مسئولیت دارد میتواند کمک حال بوده و نگاهش را تغییرداده و یا نسبت به موضوعی تقویت کند.
این عکاس اضافه کرد: حتی نگاه مستندساز میتواند برخی کم و کاستیها را بهتر ببیند بهطوریکه هیچگاه فردی از آن زاویه به پدیده نگاهی نداشته است و بالعکس این موضوع میتونه اتفاق بیافتد زیبایی نگاه یک هنرمند مستندساز چه بسا از یک فرد عادی متفاوت خواهد بود و معمولاً هم به همین ترتیب است که مستندنگار معمولاً به موضوعات عمیق میاندیشد و به تصویر میکشد.
دادپوراضافه کرد: از آنجایی که بنده مدیر تصویربرداری سه فصل از مستند ایرانگرد بودم میتوانم به قاطعیت بگویم که زیست اقوام مختلف از کردگرفته تا بلوچ و لر از فارس گرفته تا ترک همه و همه نابترین زیستها در این کره خاکی است و هرکدام بخشی از فرهنگ و ادب پارسی هستند. ایران ما کشوری منحصر به فرد به جهت جغرافیایی و اجتماع و وحدت است که هر مستندساز عکاس یا فیلمسازی میتواند تنها در شهری که زندگی میکند ایدهها را نه تنها شکل بدهد بلکه در همان لحظه ضبط و منتشر بکند.این اغراق نیست اگر بگویم کافی است موضوع را مشخص بکنی و دوربین را برداری بروی پی موضوع و در نهایت دست خالی برنخواهی گشت.
جای خالی عکاسی در سینمای مستند حس میشد
این مدرس عکاسی در خصوص گنجاندن بخشی در جشنواره «سینما حقیقت» برای عکس مستند، ادامه داد: جای خالی عکاسی در سینمای مستند حس میشد و شاید زودتر از اینها اگر این بخش اضافه میشد خالی از لطف نبود.
دادپور با تقدیر از دبیران این دوره از جشنواره بخصوص دبیر و دبیر اجرایی بخش عکس، گفت: اینکه این دوره شورای سیاست گذاری جشنواره به این نتیجه رسیدند که عکاسی را در این رویداد بزرگ سهیم بدانند جای تشکر و قدردانی دارد.
این هنرمند معتقد است ما در فیلم کم و بیش مراجعی داریم که یک محقق یا نویسنده بتواند به آن مراجعه کند ولی در حوزه عکاسی مستند این مرجع وجود ندارد؛ بخصوص مرجعی که بتواند آرشیو قوی از موضوعات مختلف را در برگیرد تا دیگر علوم بتوانند ازآن بهره ببرنند.
این هنرمند ابراز امیدواری کرد که در نظر گرفتن مجموعه عکس در نوزدهمین دوره جشنواره موجب شود مثل سینمای فیلم مستند که مرکز گسترش سفارش میدهد و یا طرحی را بررسی میکند و ردیف بودجه مشخص میکند در حوزه عکاسی مستند هم این اتفاق بیافتد.
این عکاس با بیان اینکه متاسفانه بودند برخی عکاس مستندنگار به دلیل اینکه بهایی بهشان داده نشده از این شاخه عکاسی عملاً دور شدند، افزود: از نگاه منی که هم عکاسی مستند و هم فیلمسازی مستند را تجربه کردهام عکاسی که نمیخواهد فیلم بسازد عکسهایش گاهی ایده و روایتی را دنبال میکند که قابلیت تبدیل به فیلم را دارند و این میتواند برای یک فیلمساز چراغ راهی باشد برای پرورش همان موضوع.
عکاسی میتواند ناجی آشفته حالی سینما باشد
این عکاس در تشریح توانمندی عکس افزود: نگاه عکاسانه میتواند ناجی آشفته حالی سینمای ایران باشد .سینمایی که دههها پیش زبان زد عام و خاص بود .ولی این موضوع زمانی محقق میشود که عکس بهایی داشته باشد.
دادپور افزود: فکر میکنم هر عکاس مستندنگاری که در این حوزه فعالیت دارد بیش از دو ترابایت شاید هم بیشتر عکس در آرشیوش داشته باشد ولی یا برای ارائه مرجعی نبوده و یا هم به چند جشنواره اکتفا کردهاند و یا خیلیها هم منتشر نکردهاند و عکسهای مستندشان را به فراموشی سپرده اند؛ تا زمانی که برای این موضوع نتوانستیم فکری بکنیم به نظرم قدم بعدی میسر نمیشود.
وی به دو مجموعه عکس جدید خود اشاره کرد و افزود: مجموعه «قابها» عکس شهدای دفاع مقدس است که پیکر مطهرشان نزد مادراشان برنگشته و هر چند وقت یکبار که شهید گمنامی راهی دیاری میشود این مادران با قابهای عکس پسرانشان به استقبال شهدای گمنام می روند.
دادپور اضافه کرد:مجموعه «آب همان آب است» هم به آبگرمهای معدنی در اطراف اردبیل اشاره دارد که به صورت طبیعی در دل طبیعت جای گرفتهاند و زیبایشان خودنمایی میکنند. و بیشتر خاطره نگاری شخصی خودم هست که در عکسها آنها را زنده میکنم.
بخش مجموعه عکس مستند «از قاب تا روایت» در نوزدهمین جشنواره «سینماحقیقت» برگزار میشود.