به گزارش صبا، در سال‌های اخیر، حضور چهره‌های مطرح سینما و تلویزیون در این قالب‌ها و استقبال گسترده مخاطبان، نشان داده که پلتفرم‌ها به رقیبی جدی برای تلویزیون سنتی بدل شده‌اند.
در سال‌های اخیر، نمایش خانگی متناسب با نیاز و علایق مخاطبانش، مسیر تازه‌ای را در حوزه سرگرمی طی کرده است. پلتفرم‌هایی چون فیلیمو، نماوا، فیلم‌نت و روبیکا دیگر تنها به پخش سریال‌های داستانی بسنده نمی‌کنند و با ورود به عرصه‌ برنامه‌سازی، مسابقه‌های هیجانی، رئالیتی‌شوها و تاک‌شوهای گفت‌وگومحور، بخشی از سبد تماشای مخاطبان را به خود اختصاص داده‌اند.
اگر تا چند سال پیش، تولید برنامه‌های غیرسریالی امری صرفاً تلویزیونی بود، اکنون پلتفرم‌ها با امکانات تولیدی بهتر، آزادی عمل بیشتر و درک دقیق‌تر از سلیقه‌ تماشاگر، موفق شده‌اند فرمول جدیدی از سرگرمی را خلق کنند.

شفرونی؛ طعم رقابت در قاب آشپزی
برنامه «شفرونی» یکی از تازه‌ترین تلاش‌های نمایش خانگی برای ساخت مسابقه‌ای سرگرم‌کننده است. این برنامه به کارگردانی رضا مهران‌فر و اجرای نیما شعبان‌نژاد از پلتفرم فیلیمو پخش می‌شود و در هر قسمت دو چهره‌ شناخته‌شده، در رقابت آشپزی شرکت می‌کنند.
«شفرونی» در ظاهر یک مسابقه آشپزی است، اما سازندگانش تلاش کرده‌اند تا با ترکیب شوخی، رقابت و معرفی فرهنگ غذایی کشورهای مختلف، برنامه‌ای با حال و هوایی تازه بسازند. در قسمت نخست، بهرنگ علوی و نعیمه نظام‌دوست در پخت غذای مکزیکی «تاکو» به رقابت می‌پردازند؛ رقابتی که بیش از مهارت در آشپزی، بر پایه‌ شوخ‌طبعی و تعامل میان مهمان‌ها بنا شده است.
نقش مجری یعنی نیما شعبان‌نژاد در موفقیت «شفرونی» تعیین‌کننده است؛ او با سابقه حضور در آثار طنز، توانسته فضای برنامه را سرزنده نگه دارد. داوران نیز بیشتر از آن‌که رسمی و سختگیر باشند، با شوخی و بذله‌گویی فضای مسابقه را سبک‌تر کرده‌اند. این الگو، یادآور برنامه‌های جالب توجه جهانی است که آشپزی را به بستری برای گفت‌وگو، رقابت و خنده تبدیل کرده‌اند.

جوکر؛ لبخندی که به صنعت بدل شد
بی‌تردید «جوکر» را می‌توان نقطه عطف رئالیتی‌شو در ایران دانست. این برنامه که نخستین فصل آن در سال ۱۴۰۰ با اجرای سیامک انصاری و تهیه‌کنندگی احسان علیخانی از فیلیمو پخش شد، با اقتباس از یک فرمت بین‌المللی ساخته شد: شرکت‌کنندگان باید تلاش کنند یکدیگر را بخندانند، بدون آن‌که خود بخندند.
«جوکر» با بیش از چهل دوربین و دکوری عظیم ساخته شد و حضور بازیگران مشهور از جمله سام درخشانی، هومن حاجی‌عبداللهی، امیرمهدی ژوله و دیگر چهره‌ها باعث شد برنامه به سرعت به پربیننده‌ترین تولید غیرسریالی نمایش خانگی بدل شود.
در فصل دوم، خود احسان علیخانی اجرای برنامه را بر عهده گرفت و با تصمیمی جسورانه، برای نخستین‌بار بانوان کمدین نیز وارد رقابت شدند؛ اقدامی که بسیاری آن را تابوشکنی مثبت و نشانه‌ای از بلوغ برنامه‌سازی پلتفرمی دانستند. موفقیت جوکر آن‌قدر چشمگیر بود که مسیر تولید رئالیتی‌شوهای مشابه در ایران را هموار کرد.

شب‌های مافیا؛ زودیاک در دل بازی
یکی از برندهای محبوب نمایش خانگی، مجموعه «شب‌های مافیا» است که در فصل جدید خود با عنوان «زودیاک» در سال ۱۴۰۲ بازگشت. این فصل با اجرای محمد بحرانی و کارگردانی محمدرضا رضائیان تولید شد. تغییر در ساختار بازی و اضافه‌شدن نقش‌های جدید باعث شد تا این فصل نسبت به نسخه‌های پیشین پرهیجان‌تر شود.
بحرانی، با انرژی و شوخ‌طبعی خاص خود، توانست نقش مجری و گرداننده‌ی بازی را از حالت صرفاً رسمی به فضایی تعاملی‌تر تبدیل کند. ترکیب چهره‌های تازه و سناریوی بازطراحی‌شده نشان داد که هنوز «مافیا» ظرفیت بالایی برای سرگرم‌سازی دارد و می‌تواند در قالب‌های مختلف بازآفرینی شود.

صداتو؛ معمایی روی نت‌های موسیقی
در میان مسابقات مبتنی بر سرگرمی، «صداتو» جایگاه خاصی دارد. این برنامه با الهام از یک فرمت بین‌المللی ساخته شده و ترکیبی از موسیقی، حدس، هیجان و طنز است. در هر قسمت، چند شرکت‌کننده که نقش‌های مختلفی بازی می‌کنند، قطعه‌ای را به‌صورت پلی‌بک اجرا می‌کنند و شرکت‌کننده‌ی اصلی باید حدس بزند کدام‌یک واقعاً خواننده است.
جایزه نهایی، مبلغ چشمگیر ۴۰۰ میلیون تومان است، اما جذابیت اصلی برنامه در تعامل میان مجری و کمک‌کننده‌ها است. در فصل‌های اول و دوم، محسن کیایی اجرای برنامه را بر عهده داشت و همراهی چهره‌هایی چون محمد بحرانی، شبنم مقدمی و امیرمهدی ژوله فضای شوخ و دوستانه‌ای ایجاد کرده بود.
در فصل سوم، سیامک انصاری جایگزین کیایی شد و حضور چهره‌هایی مانند محمدعلیزاده و الیکا عبدالرزاقی ترکیب برنامه را تازه کرد. «صداتو» توانست نشان دهد موسیقی می‌تواند بستری برای مسابقه‌ای تعاملی و خانوادگی باشد.

گل یا پوچ؛ از رسم خانگی تا مسابقه مردمی
مسابقه «گل یا پوچ» با اجرای مهران مدیری، نمونه‌ای از برنامه‌هایی است که با الهام از یک بازی ساده‌ی سنتی، توانست به فرم سرگرمی مدرن برسد. ایده‌ی ساده اما اجرایی قوی باعث شد تا «گل یا پوچ» به مسابقه‌ای پرطرفدار در فضای نمایش خانگی تبدیل شود. حضور شرکت‌کنندگان عادی در کنار اجرای کاریزماتیک مدیری، حال و هوایی صمیمی و غیرقابل پیش‌بینی به برنامه بخشیده بود.

اکنون؛ گفت‌وگو در زمان حال
برنامه «اکنون» به میزبانی سروش صحت را می‌توان نمونه‌ای موفق از تاک‌شوهای فرهنگی در پلتفرم‌ها دانست. این برنامه در ادامه‌ی مسیر محبوب «کتاب‌باز» ساخته شد اما با طراحی دکور، انتخاب مهمانان و موسیقی حرفه‌ای‌تر، توانست به یکی از پربیننده‌ترین برنامه‌های گفت‌وگومحور نمایش خانگی بدل شود.
«اکنون» تنها یک گفت‌وگو درباره کتاب نیست؛ بلکه درباره‌ زندگی، هنر و تجربه‌های انسانی است. صحت با تسلط و صداقت خاص خود، توانسته فضایی بسازد که گفت‌وگو از قالب رسمی بیرون بیاید و به گفت‌وگویی واقعی و صمیمی تبدیل شود؛ فضایی که تلویزیون سال‌هاست از آن فاصله گرفته است.

صنعت نوپای سرگرمی در پلتفرم‌ها
تنوع برنامه‌های یادشده نشان می‌دهد که نمایش خانگی در ایران از مرحله‌ پخش سریال عبور کرده و به سمت صنعت سرگرمی‌سازی حرکت می‌کند؛ صنعتی که می‌تواند به‌صورت مستقل از تلویزیون رسمی فعالیت کند و برای صدها نفر شغل ایجاد نماید.
پلتفرم‌ها با شناخت دقیق‌تر از سلیقه مخاطب، توانسته‌اند ترکیبی از رقابت، طنز، گفت‌وگو و احساس را در قالب‌هایی مدرن عرضه کنند. از «جوکر» و «شفرونی» گرفته تا «اکنون» و «شب‌های مافیا»، همه این برنامه‌ها نشانه‌ای هستند از تغییری اساسی در مسیر تولید محتوای ایرانی؛ تغییری که سرگرمی را به واسطه نیاز مخاطب به آن بیش از پیش جدی گرفته است.