به گزارش واحد بازرگانی صبا، قرارداد هوشمند، یک قرارداد دیجیتالی خودکار است که به صورت کد نوشته شده است و تراکنش‌های الزام آور یک قرارداد را بین طرف‌های مختلف ردیابی، تأیید و اجرا می‌کند. تراکنش‌های قرارداد در صورت احراز شرایط از پیش تعیین شده به صورت خودکار توسط کد قرارداد هوشمند انجام می‌شود.

به عبارت دیگر، یک قرارداد هوشمند، یک برنامه کوتاه است که ورودی و خروجی آن، تراکنش‌های روی یک بلاک چین است. قراردادهای هوشمند، خوداجرا و قابل اعتماد هستند و نیازی به اقدامات یا حضور اشخاص ثالث ندارند. کد قرارداد هوشمند، در یک شبکه بلاک چین غیرمتمرکز ذخیره شده و در سراسر آن توزیع می‌شود و آن را شفاف و غیرقابل برگشت می‌کند. به طور خلاصه، قراردادهای هوشمند، ایمن، غیرقابل تغییر و همچنین قابل توزیع، ضد دستکاری، سریع و مقرون به صرفه هستند.

تقسیم بندی قراردادهای هوشمند

قرارداد مالی

در این سناریو، هدف انتقال ارزشی از یک بازیگر (یا مجموعه ای از بازیگران) به بازیگر دیگر (یا گروهی از بازیگران) است. بنابرین باید نمایشی از آن ارزش، همچنین قوانین و شرایط حاکم بر آن و همچنین رویدادی برای فعال کردن آن وجود داشته باشد که یک قرارداد مالی نامیده می‌شود و بهتر است با استفاده از یک زبان خاص دامنه اجرا شود.

قرارداد توسعه

در این سناریو، می‌خواهیم یک برنامه ایجاد کرده و آن برنامه را توسعه دهیم. این برنامه از یک مثلث تشکیل شده است: کلاینت، برنامه‌ای است که روی کامپیوتر شما اجرا می‌شود؛ سروری که روی سرور شخص دیگری (یا چندین سرور) کار می‌کند؛ قرارداد هوشمند که امکان انجام عملیات غیرمتمرکز را فراهم می‌کند.

قرارداد هوشمند کاردانو

سال ۲۰۲۱ برای جامعه کاردانو، سال پرحادثه ای بود که در اجلاس کاردانو در پایان سپتامبر به اوج خود رسید. چندین نقطه عطف مهم توسعه به دست آمد، و ارزش توکن آدا (ADA) در طول سال افزایش یافت. تاثیر اجرای قرارداد هوشمند کاردانو، بعنوان یک سیگنال قوی فاندامنتال قیمتی باعث تحریک مثبت خرید کاردانو شد و در ۲ سپتامبر ۲۰۲۱ برای کاردانو بالاترین قیمت تاریخی (ATH) ۳.۰۹ دلار را ثبت کرد. اما ۱۲ سپتامبر روزی بود که طرفداران کاردانو واقعا منتظرش بودند. درست قبل از ساعت ۱۱ شب، با توییت شرکت ورودی خروجی هنگ کنگ (IOHK) قرارداد هوشمند کاردانو رسما اجرا شد. ارتقای آلونزو بنام منطق ریاضی آلونزو چرچ نامگذاری شد که به طور گسترده به عنوان یکی از بنیانگذاران علوم کامپیوتر شناخته می‌شود. سرانجام قراردادهای هوشمند در کاردانو در دسترس قرار گرفت. در ۲۴ ساعت اول، بیش از ۱۰۰ قرارداد هوشمند در شبکه در حال اجرا بود. چندین ماه از تکمیل ارتقاء آلونزو می‌گذرد. در مورد اینکه آیا قراردادهای هوشمند کاردانو می‌تواند چشم انداز دیفای و ارزهای دیجیتال را به شدت تغییر دهد، بحث و هیاهوهای زیادی وجود دارد.

همزمان با این اتفاق، ۴ هزار توسعه ‌دهنده‌ای که قبل از شروع به کار آلونزو در شبکه آزمایشی (Testnet) خصوصی کاردانو کار می‌کردند، تلاش خود برای راه اندازی برنامه‌های غیرمتمرکز (DApps) خود با بیشترین سرعت ممکن را آغاز کردند. واضح است که مدتی طول می‌کشد تا اکثر توسعه دهندگان برنامه‌های غیرمتمرکز اتریوم با کاردانو سازگار شوند، بنابراین ممکن است یکی دو سال دیگر طول بکشد تا بخش عمده‌ای از برنامه‌های غیرمتمرکز کاردانو به طور کامل توسعه یابند. لازم بذکر است علی رغم انتقاداتی که در زمینه اجرای دیرهنگام قرارداد هوشمند کاردانو وجود دارد. شرکت‌های پشتیبان کاردانو متشکل از تیم‌های علمی و متخصصان و ریاضیدانان بنام دنیا اولویت کاردانو را اجرای با کیفیت برنامه‌ها و ارتقاها می‌دانند. این نکته شاید یکی از مهمترین دلایل رکورد با ثبات ترین ارز دیجیتال دنیای رمزنگاری باشد. بنابراین برای کاهش ریسک بی‌ثباتی ارزهای دیجیتال می‌توان کاردانو را بعنوان یکی از بهترین گزینه‌ها از یک صرافی ارز دیجیتال ایرانی خرید کرده و به سبد سرمایه گذاریمان اضافه کنیم.

زبانهای تخصصی توسعه قرارداد هوشمند کاردانو

سه زبان خاص، برای توسعه قراردادهای هوشمند در کاردانو وجود دارد که در ادامه به آنها می‌پردازیم:

مارلو (Marlowe)

مارلو یک زبان دامنه خاص (DSL) است که کاربران را قادر می‌سازد تا برنامه‌های بلاک چین را، به طور خاص برای تراکنش‌های مالی ایجاد کنند. در مقایسه با یک زبان کامل تورینگ، مارلو دارای امنیت بهتر، اطمینان تضمین شده، ضمانت فسخ و تضمین بسیار بهتری برای صحت رفتار است و همچنین ویژگی‌های از قبیل: زمان مشخص قرارداد و نبود بازگشت، به پایان رسیدن قرارداد و مشمولیت تمام قرارداد توسط یک تایم اوت، اختصاص مدت زمان مشخصی برای اثربخشی قرارداد، نگهداری نشدن دارایی در زمان بستن قرارداد و حفظ ارزش، همگی توسط طراحی مارلو تضمین شده است.

پلوتوس (Plutus)

پلوتوس، پلتفرم قرارداد هوشمند بلاک چین کاردانو است و امکان توسعه برنامه‌هایی را فراهم می‌کند که با بلاک چین کاردانو ارتباط برقرار می‌کنند. پلوتوس برنامه نویسی را در هاسکل با استفاده از یک کتابخانه واحد امکان پذیر می‌کند. توسعه برنامه‌های ایمن، کسب دارایی‌های جدید و ایجاد قراردادهای هوشمند، را در قابل پیش‌بینی‌ترین و قطعی‌ترین محیط ممکن ممکن می‌سازد. علاوه بر این، توسعه دهندگان نیازی به آزمایش کار خود بر روی یک گره کامل کاردانو ندارند. همچنین با پلوتوس علاوه بر ساخت قرارداد هوشمند می‌توان توکن‌های تازه‌ای را در یک محیط مینیمال ایجاد کرد و از اسکریپت‌های ساده چند امضایی پشتیبانی کرد.

هاسکل (Haskell)

هاسکل، زبان اصلی پلوتوس است که توسط کاردانو برای ایجاد قراردادهای هوشمند استفاده می‌شود. هاسکل، همچنین مارلو را که یک زبان دامنه خاص، برای ایجاد قراردادهای هوشمند مالی کاردانو است، تنظیم می‌کند. حتی با وجود رتبه نه چندان بالا در گوگل، هاسکل بدلیل توانایی و قدرت نوشتن کدهای مناسب و قوی اولین انتخاب کاردانو برای پیاده سازی، یک زبان برنامه نویسی است.

قراردادهای هوشمند کاردانو چه تفاوتی با اتریوم دارد؟

از کاردانو، بلاک چین نسل سوم، که بلافاصله، پس از معرفی اتریوم بعنوان نسل دوم بلاکچین، به جامعه رمزنگاری معرفی شد، بعنوان یکی از اصلی ترین قاتلان اتریوم، یاد می‌شود. علاوه بر دلایل خاصی از قبیل تیم علمی برجسته کاردانو، سرعت بالای تراکنشها -که طرفداران کاردانو برای خرید کاردانو به‌جای خرید اتریوم، گسترده ترین اکوسیستم رمزنگاری دنیا دارند-، چارلز هاسکینسون یکی از برتری‌های کاردانو را انعطاف پذیر بودنِ قراردادهای هوشمند کاردانو می‌داند. او ضمن تاکید بر تفاوت شبکه قرارداد هوشمند اتریوم و کاردانو می‌گوید: «شبکه کاردانو نیازمند یک منحنی یادگیری و رویکردی متفاوت است». همچنین، اضافه می‌کند «یک توسعه دهنده نمی‌تواند فقط از یک قرارداد اتریوم سازگار استفاده کند». کاردانو از یک بلاک چین مبتنی بر UTXO، به طور خاص از یک مدل eUTXO (خروجی تراکنش خرج نشده طولانی) استفاده می‌کند. این امر پیش بینی هزینه اجرای قرارداد هوشمند را بسیار ساده تر از اتریوم انجام می‌دهد.

قراردادهای هوشمند در شبکه کاردانو با استفاده از اسکریپت‌های پلوتوس نوشته می‌شوند، برخلاف قراردادهای هوشمند در اتریوم که از سولیدیتی (Solidity) استفاده می‌کنند. دلیل بنیادین کاردانو برای این تغییر، این بود که هاسکل، به ویژه در ارتباط با روش‌های رسمی، برای نوشتن کد قوی، صحیح و مناسب است. «توسعه دهندگان جدید می‌توانند از طریق برنامه Plutus Pioneers یاد بگیرند که چگونه از Plutus برای توسعه در اکوسیستم کاردانو استفاده کنند».