مهدی محمدی نویسنده کتاب «سرزمین طارم» در گفتگو با خبرنگار ادبیات صبا درباره این کتاب که به تازگی منتشر شده است، عنوان کرد: : «سرزمین طارم» دهمین کتابی است که آن را نوشته‌ام و ۱۲۰ مقاله نیز در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به نگارش درآورده‌ام همچنین بیش از ۲۰ سال است که در سطوح دانشگاهی و تخصصی تدریس می‌کنم. من در هفته کتاب سه هزار کیلومتر از لوشان تا خلخال به تمام دهستان‌ها، کتابخانه‌ها، بخشداری‌ها و فرمانداری‌ها سر زدم و «سرزمین طارم» را رونمایی کردم.

نویسنده «سرزمین طارم» در پاسخ به این پرسش که تالیف این کتاب با چه هدفی صورت گرفته است، خاطرنشان کرد: زادگاه و زادبوم آبا و اجدادی بنده طارم است و از گذشته و پيوسته از نعمت‌ها و محصول‌های آن منطقه، بهره‌مند شده و می‌شوم و همواره خود را مديون اين سرزمين می‌دانم لذا هر كجا كه باشم، موظف هستم تا به عنوان فرزند كوچک سرزمين طارم برای آبادانی، پيشرفت، توسعه و اعتلای آن بكوشم و در حد توانم برای معرفی و شناخته شدن آن منطقه گام بردارم به همین دلیل این کتاب را به نگارش درآوردم و آن را خاضعانه، نثار مردم سختكوش طارم می‌کنم.

تالیف «سرزمین طارم» در ۱۰ فصل با موضوعات مختلف

محمدی با اشاره به اینکه «سرزمین طارم» در ۹۰۰ صفحه و ۱۰ فصل به صورت شبه دایره‌المعارف و کتاب مرجع به نگارش درآمده است، گفت: انتهای كتاب در ۳۵ صفحه، به منظور سهولت دسترسی دانشجويان در رساله‌های دكتری و پايان‌نامه‌های كارشناسی ارشد، نمايه‌گذاری شده است تا مراجعه‌کنندگان بتوانند به تفكيک از نمايه‌های موضوعی، مكانی و اشخاص مندرج در كتاب بهره‌برداری پژوهشی کنند.

وی درباره موضوعات هر فصل توضیح داد: چهار فصل اول کتاب مشخصات جغرافیایی و مختصات تمام محل‌ها، دهستان‌ها، آبادی‌ها و حتی محوطه‌های تاریخی و واجد ارزش فرهنگی طارم را توصیف کرده است.

نویسنده «سرزمین طارم» با اشاره به اینکه سرزمین طارم تا ۲ سده پیش به صورت یکپارچه از لوشان تا خلخال بوده است، مطرح کرد: طی ادوار مختلف و به مرور بين مناطق همجوار، منقسم و قطعه‌بندی شده است و در حال حاضر، قسمت شمالی سرزمين طارم كه در كتب معتبر و منابع تاريخی صريحا به طارم ِخلخال يا طارم ِ اَعلی شهرت داشت، در محدوده شهرستان خلخال (استان اردبيل) به عنوان بخش خورش رستم و دهستان شال، موسوم است و قسمت ميانی سرزمين طارم در حال حاضر به عنوان شهرستان طارم در محدوده استان زنجان واقع شده است. همچنين قسمت جنوب شرقی سرزمين طارم نيز در حال حاضر طی تقسيم‌های كشوری در استان قزوين به بخش طارم سفلی موسوم است و لوشان نيز، جز شهرستان رودبار استان گيلان است.

توجه به توسعه و امور زیربنایی سرزمین طارم

وی درباره موضوعات دیگر فصل‌های کتاب نیز گفت: مفاخر و نام‌آوران سرزمین طارم موضوع یکی از فصول «سرزمین طارم» است که من تذکره ۲۵۰ شخصیت برجسته اعم از نام‌آوران، اعضای تیم‌های ملی و ورزشی، استادان به‌نام دانشگاه‌ها، متخصصان، شعرا و افراد شاخص دیگر را گردآوری کرده‌ام. همچنین در ابتدای این فصل تذکره ۸۰۰ شهید دفاع مقدس این منطقه را به تفکیک دهستان به دهستان ذکر کرده‌ام.

محمدی با اشاره به اینکه چینه‌شناسی و زمین‌شناسی تخصصی «سرزمین» طارم نام یکی دیگر از فصول این کتاب است، مطرح کرد: مشخصات معادن و كانسنگ‌های سرزمين طارم را به تفكيک ميزان موجودی تخمينی با جزیيات لازم در این کتاب درج کرده‌ام. در فصل دیگر نگاهی به برنامه توسعه و امور زيربنايی سرزمين طارم کرده‌ام و با روش SWOT و نگرش مديريتی به جمع‌بندی و تعيين نقاط قوت، نواحی بهبود، فرصت‌ها و تهديدهای سازمان فضایی منظومه به تفكيک دهستان و بخش پرداخته‌ام.

وی ادامه داد: آداب و رسوم و بازی‌های محلی دیگر موضوعی است که در یکی از فصل‌های «سرزمین طارم» بدان پرداخته شده است. در این بخش از افراد پيشكسوت محلی و ريش سفيدان درباره موضوع این بخش سوال پرسیده‌ام و همچنين ساير منابع علمی قبلی را نيز مطالعه کرده‌ام.

آشنایی با زبان ترکی آذربایجانی در فصل پنجم

نویسنده «سرزمین طارم» با اشاره به اینکه ۸۵ درصد از مردمان «سرزمین طارم» به زبان ترکی آذربایجانی صحبت می‌کنند، اظهار کرد: همچنین ۱۰ درصد به زبان تاتی و تالشی و كردی كُرمانجی و ۵ درصد به زبان لُری و لک صحبت می‌کنند. من در این کتاب به تفکیک دهستان‌ها گویش‌های مختلف را بررسی کرده‌ام.

محمدی با اشاره به اینکه فصل دیگری از «سرزمین طارم» به آشنایی با زبان ترکی اختصاص دارد، خاطرنشان کرد: فصل پنجم كتاب «سرزمين طارم» به آشنايی با زبان و ادبيات تركی آذربايجانی و بررسی شكل‌گيری لهجه‌های مختلف آن و توصيف مختصری از هشت لهجه تركی آذربايجانی در ايران اختصاص يافته است. من این فصل را به دلیل آنکه نسل جدید آشنایی زیادی با زبان ترکی آذربایجانی ندارند، تدارک دیده‌ام. همچنین قومیت‌های مختلف طارم را در این کتاب بررسی و توضیحاتی را درباره آن‌ها ذکر کرده‌ام.

وی درباره فصل ششم كتاب «سرزمين طارم» نیز مطرح کرد: این فصل به آشنايي با قوميت‌های تات، تالشی، كردی كُرمانجی و روستاهایی با گويش ساكنان آن‌ها اختصاص یافته و برای متقن شدن موضوع به پژوهش‌های علی عبدلی كلور يكی از صاحب‌نظران تات و تالش شناسی استناد شده است.

تالیف «سرزمین طارم» ۶ سال طول کشید

وی با اشاره به اینکه «سرزمین طارم» ماحصل تجربیات قبلی‌اش در حوزه نگارش است، گفت: برای تكميل مطالب كتاب «سرزمين طارم» علاوه بر ۶ سال بازديد ميدانی و مطالعات كتابخانه‌ای، تمام آرشيو علمی سازمان‌های تخصصی تهران از جمله سازمان نقشه‌برداری كشور، سازمان برنامه و بودجه، سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان جغرافيايی نيروهای مسلّح، نهاد كتابخانه ملی و… را جستجو کرده و سپس داده‌های اداره‌های ستادی كل متناظر آن‌ها در استان‌های زنجان، اردبيل، قزوين و گيلان را مورد كنكاش قرار دادم و نهايتا با مراجعه به اداره‌های شهرستان و مصاحبه نيمه تخصصی با كارشناسان و استادان دانشكده‌ها به انسجام يافته‌هايم اضافه و اطلاعات را به روز کردم.

نویسنده «سرزمین طارم» در پاسخ به این پرسش که تالیف کتاب‌هایی با موضوع معرفی مناطق مختلف ایران به مخاطبان تا چه اندازه مفید است، عنوان کرد: هر چه قدر نویسندگان آثاری را با هدف شناساندن مناطق مختلف کشور به مخاطبان خود به ویژه نوجوانان و جوانان به رشته تحریر دربیاورند، باعث می‌شود صنعت گردشگری رونق و آن منطقه توسعه پیدا کند.

مادران سرزمين طارم زبان مادری را به فرزندان خود بياموزند

محمدی ادامه داد: من به نویسندگان ارجمند توصیه می‌کنم دست به قلم ببرند و برای سرزمین‌های آبا و اجدادی خود و مناطقی که اصالتا برای آن منطقه هستند، بنویسند و در برای توسعه آن منطقه گامی هر چند کوچک بردارند. به عبارت دیگر هر کدام از ما در هر لباسی که هستیم، موظفیم در راه اعتلای کشور گام برداریم.

وی تاکید کرد: همچنین از مادران سرزمين طارم خواهش می‌کنم كه زبان مادری را هم در كنار زبان رسمی كشور كه زبان فارسی است، به فرزندان خود بياموزند و پاسدار ميراث كهن فرهنگی و اشاعه‌گر و مروج اصالت ديرينه و آموزنده گويش محلی به نسل‌های بعدی باشند.

نویسنده «سرزمین طارم» در پایان خاطرنشان کرد: خلخال و طارمات (طارم عليا و طارم سفلی) پاره تن هم و دارای ريشه مشترک و برادر هم هستند. گواه اين موضوع بيش از ۵۰۰ سال اشتراک‌های زبانی و ادبيات و مطابقت بسيار زياد در آثار موسيقی سنتی در يكصد سال اخير اين منطقه است. در نهايت همه ما یعنی فرزندان سرزمين طارم باید با هم‌افزایی و افزايش همگرایی و مودت، توان خويش را صرف عمران و توسعه آن کنیم.

سپیده شریعت رضوی

انتهای پیام/