
ناصر ارباب/ صبا، همزمان با برگزاری پویش ملی عکس و فیلم «طلوع ماه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، این رویداد با هدف ثبت و ماندگار کردن روایتهای مردمی از آیین تشییع و وداع با رهبر شهید انقلاب اسلامی، از هنرمندان حرفهای و علاقهمندان سراسر کشور دعوت کرده است تا با استفاده از تلفن همراه، تصاویر و روایتهای خود را در قالب فیلم کوتاه و عکس ثبت و ارسال کنند. این پویش که بر ظرفیت مشارکت عمومی و ثبت تاریخ از دریچه نگاه مردم تأکید دارد، زمینهای برای شکلگیری آرشیوی تصویری از یکی از مهمترین رویدادهای تاریخ معاصر فراهم میکند. در همین زمینه، حامد شکیبانیا مستندساز و تهیهکننده، در گفتوگو با خبرنگار صبا از اهمیت ثبت مردمی رویدادها، نقش انجمن سینمای جوانان ایران در هدایت پروژههای جمعسپاری و ظرفیت این پویش برای خلق روایتهایی جامع و ماندگار سخن گفته است.
حامد شکیبانیا، مستندساز و تهیهکننده، در گفتوگو با صبا درباره پویش «طلوع ماه» با اشاره به ظرفیتهای ثبت مردمی عکس و فیلمهای موبایلی اظهار کرد: امروز ابزار تولید محتوا بیش از هر زمان دیگری در اختیار مردم قرار دارد و همین موضوع میتواند به شکلگیری روایتهایی متنوع و نزدیکتر به واقعیت از رویدادهای مهم منجر شود.
وی با بیان اینکه انجمن سینمای جوانان ایران همواره نقش مؤثری در آموزش علاقهمندان به سینما ایفا کرده است، افزود: در دوران نوجوانی، امکانات فیلمسازی بسیار محدود بود و سینمای جوان تنها جایی بود که امکان دسترسی به تجهیزات و آموزش را برای علاقهمندان فراهم میکرد. بسیاری از جوانانی که فعالیت خود را از همان دوره آغاز کردند، امروز در عرصه حرفهای سینمای کشور مشغول فعالیت هستند.
شکیبانیا با اشاره به تغییر شرایط تولید محتوا در سالهای اخیر تصریح کرد: امروزه تلفن همراه به یک ابزار فراگیر برای ثبت تصویر و صدا تبدیل شده است. شاید همه افرادی که محتوا تولید میکنند قصد ورود به سینمای حرفهای را نداشته باشند، اما بهعنوان شهروندان تولیدکننده محتوا، نقش مهمی در ثبت لحظات و روایت رویدادها ایفا میکنند. این محتوا میتواند از یک عکس یا کلیپ کوتاه تا فیلم کوتاه و آثار جدیتر را دربربگیرد.
وی با تأکید بر ظرفیتهای انجمن سینمای جوانان ایران برای اجرای پروژههای جمعسپاری گفت: انجمن با برخورداری از ۵۷ دفتر در سراسر کشور، علاوه بر آموزش فیلمسازی، از تولید آثار نیز حمایت میکند و به شبکه گستردهای از علاقهمندان در نقاط مختلف کشور دسترسی دارد. همین زیرساخت، امکان اجرای پروژههای مبتنی بر جمعسپاری را فراهم میکند؛ پروژههایی که در آن افراد از سراسر کشور تصاویر و فیلمهای خود را برای تولید یک اثر واحد ارسال میکنند.
این مستندساز ادامه داد: یکی از شیوههای موفق تولید فیلم مستند در جهان، استفاده از ظرفیت جمعسپاری است. در چنین آثاری، هر بخش از فیلم توسط افراد مختلف ثبت میشود و در نهایت با تدوین حرفهای به یک روایت واحد تبدیل میشود. به اعتقاد من، انجمن سینمای جوانان ایران بهترین ظرفیت را برای مدیریت و هدایت چنین پروژههایی در اختیار دارد.
شکیبانیا با اشاره به اهمیت ثبت مردمی رویدادها عنوان کرد: در سینمای مستند، گاهی تفاوت چندانی میان یک مستندساز حرفهای و فردی که برای نخستینبار دوربین به دست گرفته وجود ندارد؛ زیرا هر دو در حال ثبت تجربه خود از واقعیت هستند. البته تجربه حرفهای میتواند به ثبت دقیقتر و آگاهانهتر تصاویر کمک کند، اما بارها شاهد بودهایم که یک شهروند عادی تصویری را ثبت کرده که بعدها به یکی از منابع مهم مستندهای حرفهای تبدیل شده است.
وی افزود: در رویدادهای بزرگ، هیچ فیلمسازی نمیتواند همه ابعاد یک واقعه را به تنهایی ثبت کند. هر مستندساز محدود به محل حضور، زاویه دید و امکانات خود است؛ در حالی که حضور همزمان مردم در نقاط مختلف، امکان ثبت روایتهای متنوع و مکمل را فراهم میکند. از همین رو، آثار تولیدشده بر پایه مشارکت عمومی میتوانند تصویری جامعتر و نزدیکتر به واقعیت از یک رویداد ارائه دهند.
تهیهکننده مستند «باید برخاست» تنوع نگاهها و تعدد ثبتکنندگان تصاویر را از مهمترین ویژگیهای پروژههای جمعسپاری دانست و گفت: فیلمهای حرفهای جایگاه خود را دارند، اما تجربههای موفق جهانی نشان دادهاند که مشارکت مردم در تولید آثار مستند میتواند به نتایج ارزشمندی منجر شود.
شکیبانیا در ادامه به پروژه جهانی «زندگی در یک روز» اشاره کرد و افزود: در این پروژه، از کاربران سراسر جهان خواسته شد تصاویر ثبتشده خود از یک روز مشخص را ارسال کنند. حاصل این فراخوان، مستندهایی بود که با انتخاب بخشهایی از هزاران ساعت فیلم ارسالی، تصویری جامع از زندگی مردم در نقاط مختلف جهان ارائه دادند؛ آثاری که با وجود ثبت تصاویر توسط کاربران عادی، از نظر کیفیت روایت و تأثیرگذاری در سطح مستندهای حرفهای قرار دارند.
شکیبانیا در پایان ابراز امیدواری کرد پویش «طلوع ماه» نیز با مشارکت مردم، به ثبت روایتهای ماندگار از آیین تشییع پیکر رهبر انقلاب اسلامی بیانجامد و آرشیوی ارزشمند از نگاههای مردمی برای تاریخ معاصر ایران بر جای بگذارد.
پویش عکس و فیلم موبایلی «طلوع ماه» به همت انجمن سینمای جوانان ایران با همکاری سازمان فرهنگو ارتباطات اسلامی تا ۳۱ تیر ۱۴۰۵ پذیرای آثار علاقهمندان از طریق سایت festival.iycs.ir است.