
ناصر ارباب/صبا، «بیست و چهار» عنوان نمایشی است به نویسندگی و کارگردانی علی حیدری که این روزها در کارگاه نمایش مجموعه تئاتر شهر روی صحنه میرود. اجرایی که پنج اجرای اول آن پیش از آغاز بحرانهای اخیر و قطعی گسترده اینترنت بینالملل برگزار شد، اما حالا در شرایطی ادامه مییابد که بسیاری از زیرساختهای ارتباطی هنرمندان با مخاطبان خود را از دست دادهاند. در گفتوگو صبا با علی حیدری، نویسنده و کارگردان این اثر، از آسیب قطعی اینترنت، اهمیت مخاطب حرفهای، نبود یارانه دولتی و زیستِ «شریف اما تنها» تئاتریها در شرایط جنگ و تورم گفتهایم. او معتقد است: تئاتریها در هر بحرانی، اولین کسانی هستند که روزی اندکشان هم قطع میشود، با این حال هنوز روی صحنهاند تا مخاطب، انتخاب تئاتر را داشته باشد.
پنج اجرا پیش از جنگ، و الباقی اجراها بعد قطعی اینترنت
کارگردان نمایش «بیست و چهار» با اشاره به زمان آغاز اجرای اثرش توضیح داد: «ما پنج اجرای اول را پیش از جنگ روی صحنه بردیم، و بعد خوردیم به جنگ و قطعاً قطع شدن اینترنت بینالملل برای ما و تمام اجراهایی که همین حالا روی صحنه هستند، یک آسیب بزرگ است. تئاتر هم مانند سایر اصناف برای تبلیغات روی فضای مجازی حساب میکند، اما برخلاف بسیاری، جریان متفاوتی دارد.»
مخاطب حرفهای گم نمیشود، تیوال جای خود را دارد
حیدری تأکید کرد: «مخاطب حرفهای تئاتر یاد گرفته که چگونه ما را پیدا کند. فضای مجازی بازوی کمکی خوبی است اما رکن اصلی نیست. مخاطب حرفه ای به تیوال سر میزند، از کانالهای تماشاخانه ها در پیام رسانهای داخلی پیگیری میکند یا حضوری میآید. قطعاً اینترنت بینالملل کمککننده است، اما نبودش باعث نمیشود مخاطب ما را پیدا نکند یا دچار لکنت در ارتباط شویم. تبلیغات سینه به سینه و دهانبهدهن همچنان همان اصل قدیمی و محوری تئاتر باقی مانده است.»
اگر دوباره روی صحنه بروم، طراحی صحنه را درهم تنیدهتر میکنم
این کارگردان در پاسخ به این پرسش که پس از تجربه این شرایط، چه تغییراتی در اجرای خود اعمال میکند، گفت: «واقعیتش خیلی به این موضوع فکر نکردم، اما فکر میکنم در طراحی صحنه شاید این درهمتنیدگی را به شکل دیگری روی صحنه ببرم که باز میرود به بحث قابلیتهای زیرساختی سالن و تعامل با طراح صحنه.شاید بتوانم خردهپیرنگهای بیشتری از طریق برخی امکانات اجرایی به کار تزریق کنم.»

تئاتریهایی که رها نکردند، آدمهای بسیار شریفی هستند
او در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به همکارانی که پس از جنگ صحنه را رها نکردند، بیان کرد: «همه تئاتریهایی که در این شرایط و بعد از جنگ، صحنه را رها نکردند و دوباره حاضر شدند تا مخاطب تنوعی برای دیدن آثار داشتهباشد، آدمهای بسیار شریف و ازخودگذشتهای هستند. این کار را بدون چشمداشت مالی انجام میدهند، در حالی که تورم روزبهروز سایه تندتری بر زندگی ایرانیان میاندازد و تئاتر هم مستثنی نیست.»
هیچ حمایتی از طرف دولت نمیشود، تئاتریها تنها هستند
کارگردان نمایش «بیست و چهار» با انتقاد از نبود حمایتهای دولتی تصریح کرد: «تئاتر هیچ حمایتی از جانب دولت نمیشود. هیچ کمکی، هیچ بودجهای برای آن در نظر گرفته نمیشود. تئاتریها به معنای واقعی کلمه تنها هستند. در حالی که صددرصد چرخه اقتصادی تئاتر را مخاطب میگرداند، ما باید مخاطب را روی سرمان بگذاریم. در هیچ جای دنیا اینگونه نیست که صددرصد چرخه اقتصاد تئاتر توسط مخاطب بچرخد. در تمام کشورهایی که تئاتر حرفهای وجود دارد، دولت موظف به پرداخت بودجه و کمک هزینه به گروههای تئاتری، سالنها و جریان تئاتر است.»
در شرایط جنگی، تئاتریها اولین کسانی هستند که روزیشان قطع میشود
او در پایان ضمن تشکر از مدیران و همکاران مجموعه تئاتر شهر (از جمله آقای کوروش سلیمانی، آقای سیادت و آقای سعیدی و دیگر دوستان طراح و اداری)، خاطرنشان کرد: «تئاتر امروزه بیش از هر زمان دیگری نیازمند حمایت است. در شرایط جنگی، تئاتریها اولین افرادی هستند که همان روزی اندکشان هم قطع میشود و عملاً هیچ حقوق و دستمزدی ندارند. از مخاطبان میخواهم حمایت کنند – که واقعاً میکنند – و امیدوارم این حمایت بیشتر شود. دولت هم شاید کمی به خودش بیاید و تصمیم بگیرد از تئاتر و اهالی این حرفه حمایت کند.»