ناصرارباب/صبا؛ بابک افرا، خواننده محبوب موسیقی پاپ که با قطعات پرمخاطبی چون «یه کم با خودت عشق و حال کن» و «از اینجور رفیقا رفیق‌های مشدی» شناخته می‌شود، در حاشیه پاتوق هنرمندان در باغ فردوس، در گفت‌وگو با صبا از تجربه حضور در میان مردم، وضعیت هنرمندان در روزهای بحرانی، دلایل سکوت برخی اهالی موسیقی و نقش هنر در عبور جامعه از شرایط حساس گفت.

حضور شما در پاتوق هنرمندان در باغ فردوس با استقبال گسترده مردم همراه بود. این تجربه را چطور دیدید؟

صادقانه بگویم، این نخستین‌بار بود که در چنین جمعی و در این ایام حضور پیدا می‌کردم. چیزی که برایم خیلی جالب و حتی شگفت‌انگیز بود، میزان استقبال مردم بود. واقعاً همه اقشار حضور داشتند؛ از نظر پوشش، سلیقه و نگاه، تنوع زیادی دیده می‌شد. اما نکته مهم این بود که با وجود همه این تفاوت‌ها، همه کنار هم بودند. این دقیقاً همان چیزی است که من از «ایرانی بودن» در ذهن دارم؛ همدلی در عین تفاوت. این فضا واقعاً به من حس خوبی داد.

این روزها را چطور می‌بینید؟ به نظر شما نقش هنرمندان در چنین شرایطی چیست؟

این روزها، روزهای مهم و سرنوشت‌سازی هستند و اتفاقات بزرگی در حال رخ دادن است. به نظرم همه ما، به‌خصوص هنرمندان، وظیفه داریم این لحظات را ثبت کنیم؛ هرکسی با ابزار خودش. یکی با موسیقی، یکی با تئاتر، یکی با روایت و حتی با یک کار طنز. مهم این است که کمک کنیم مردم این روزها را راحت‌تر پشت سر بگذارند. هنر می‌تواند حال مردم را بهتر کند و کمک کند جامعه سریع‌تر به زندگی عادی برگردد.

برخی هنرمندان در این مدت سکوت کرده‌اند. به نظر شما دلیل این سکوت چیست؟

باید واقع‌بین بود؛ حالِ بسیاری از هنرمندان خوب نیست. فضای کار هنری، به‌خصوص در موسیقی، کاملاً وابسته به حال روحی است. وقتی اضطراب، ترس و نااطمینانی وجود دارد، طبیعی است که بعضی‌ها نتوانند کار کنند یا ترجیح بدهند سکوت کنند. این سکوت همیشه از بی‌تفاوتی نیست، گاهی از فشار روحی زیاد است.

 وضعیت کلی فعالیت‌های موسیقی را در این شرایط چطور ارزیابی می‌کنید؟

متأسفانه فعالیت‌ها تقریباً متوقف شده است. کنسرت‌ها برگزار نمی‌شود و پروژه‌ها به تعویق افتاده‌اند. این فقط مسئله مالی نیست، بلکه بیشتر مسئله روحیه است. هنرمند برای خلق اثر نیاز به آرامش دارد. وقتی این آرامش نباشد، حتی ساده‌ترین کارها هم سخت می‌شود.

 خود شما چطور با این شرایط کنار آمده‌اید؟ آیا روی کارتان تأثیر گذاشته؟

طبیعتاً تأثیر داشته، اما من سعی می‌کنم کارم را متوقف نکنم. شاید به این دلیل که قبل از ورود به موسیقی، فضای کاری متفاوتی داشتم و به عنوان یک مهندس فعالیت میکردم  و این باعث شده کمی مقاوم‌تر باشم،  به نظرم حتی در سخت‌ترین شرایط هم باید خلق کرد. اتفاقاً همین شرایط می‌تواند الهام‌بخش باشد؛ چه در شادی، چه در سختی، هنرمند باید روایت کند.

برخی معتقدند در این شرایط لزوما نباید آثاری مرتبط با شرایط منتشر شود، تنوع پرداخت به موضوعات مختلف همچنان می‌تواند حفظ شود،نظر شما چیست؟

بهرحال مردم به حال خوب هم نیاز دارند. قرار نیست همه آثار حتماً غمگین یا مرتبط با بحران باشند. گاهی یک قطعه شاد می‌تواند حال جامعه را بهتر کند. هنر باید به زندگی کمک کند، نه اینکه آن را محدودتر کند.

در شرایط حاضر از مسئولان چه انتظاری دارید؟

به نظرم مهم‌ترین کاری که می‌توانند انجام دهند، این است که به هنرمندان «سفارش کار» بدهند. نهادهایی مثل شهرداری یا صداوسیما می‌توانند پروژه‌هایی تعریف کنند تا هنرمندان دوباره وارد جریان کار شوند. این کار هم به اقتصاد هنر کمک می‌کند و هم به روحیه هنرمندان. وقتی هنرمند احساس کند دیده می‌شود و اثرش کاربرد دارد، انگیزه‌اش برمی‌گردد.

و در پایان، اگر بخواهید یک جمله درباره این روزها بگویید؟

فقط این‌که با وجود همه تفاوت‌ها، اگر کنار هم بمانیم، می‌توانیم از هر شرایطی عبور کنیم. این همان چیزی است که در باغ فردوس دیدم؛ یک تصویر واقعی از همدلی.