مجید رحمتی که این روزها اجرای نقالی برنامه «برای ایران سرچمه هنر» را در محوطه تئاتر شهر بر عهده دارد، به صبا گفت: در این برنامه همراه با هنرمندانی چون مصطفی سعیدی و... قصههایی از رزمها، بزمها و عاشقانههای شاهنامه فردوسی را برای مخاطب امروز بازگو میکنیم.او با اقتباس از یک سخن معروف، تاکید کرد: اگر نیت یک ساله دارید، گندم بکارید. اگر نیت ده ساله دارید، درخت بکارید. اما اگر نیت صد ساله دارید، آدم تربیت کنید. سینماتوگراف و تئاتر، آدم تربیت میکند.
ناصر ارباب/صبا؛ این روزها محوطه تئاتر شهر میزبان برنامه «برای ایران سرچمه هنر» است؛ رویدادی از سوی بخش هنری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی که تلاش دارد با تکیه بر هنرهای نمایشیِ اصیل، بهویژه نقالی و شاهنامهخوانی، همبستگی اجتماعی را تقویت کند.
مجید رحمتی، بازیگر شناختهشده تئاتر و تلویزیون، از جمله هنرمندانی است که در این برنامه به اجرای نقالی میپردازد. او در گفتوگو با خبرنگار ما، از دلایل حضورش، جایگاه تئاتر در شرایط کنونی و درسهای شاهنامه برای مخاطب امروز گفت.
مجید رحمتی، بازیگر تئاتر و تلویزیون، در حاشیه برنامه «برای ایران سرچمه هنر» در محوطه تئاتر شهر، حضور در این رویداد را ناشی از دو عامل دانست: نخست، زحمات پشت صحنه دوستانی که هر رویداد هنریِ موفقی را ممکن میکنند، و دوم، مهمتر از همه، حس همبستگی مردمی که در این روزهای سخت بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز داریم.
تئاتر؛ خانه زندگی
او با اشاره به ۲۷ مارس (۷ فروردین) که همزمان با روز جهانی تئاتر و روز ملی هنرهای نمایشی است، تئاتر را «حکم خانه زندگی» توصیف کرد و گفت که هنرمندان سالهاست با این رسانه فعالیت میکنند و باید حرف خود را از طریق هنر به جامعه منتقل کنند. به باور رحمتی، اگرچه سخنرانی، مقاله، شعر، ادبیات و سینما هر کدام میتوانند رسالت خود را ادا کنند، اما تئاتر به دلیل بیواسطه بودنش، فرصتی بینظیر برای انتقال معنا به تماشاگر فراهم میآورد.
تئاتر میتواند سیاسی باشد
او تأکید کرد که اگر یک هنرمند تئاتر موفق شود این انتقال را انجام دهد، رسالت خود را بهعنوان هنرمند عصرش به انجام رسانده است.این بازیگر تئاتر و تلویزیون در پاسخ به کسانی که تئاتر را مقولهای غیرسیاسی میدانند، اظهار داشت که اتفاقاً تئاتر میتواند بسیار سیاسی باشد و حتی سیاستمداران را تلنگر بزند. او به خاطرهای از یک کارگردان آلمانی اشاره کرد که سالها در جشنواره فجر شرکت داشت. به گفته رحمتی، آن کارگردان تعریف میکرد که در آلمان، هر سال نزدیک سال نوی میلادی، تمام سردمداران، هنرمندان شهر و کشور از هر رشتهای دور هم جمع میشوند و از هنرمندان میخواهند که نقطهضعفها، نقطهقوتها و ایرادهای جامعه را در قالب هنر به آنها ارائه دهند.
هیچ منزلتی بدون هنر پایدار نیست
رحمتی با استناد به این مثال، هنر را تاج سر آفرینش خواند و گفت بنیان هیچ منزلتی بدون هنر پایدار نیست.رحمتی با اشاره به تشدید آرا و اطلاعات متناقض در رسانههای مختلف از جمله فضای مجازی، ماهوارهها، اپلیکیشنها و نرمافزارهای گوناگون، تشخیص راست از دروغ را بسیار دشوار توصیف کرد. او در این شرایط، تئاتر را یکی از تأثیرگذارترین هنرها در هر جامعهای دانست و افزود که در برنامه «برای ایران سرچمه هنر»، همراه با هنرمندانی چون مصطفی سعیدی که برای هنر بیبدیل نقالی و شاهنامهخوانی زحمت کشیدهاند، تمام قد به احترام حکیم ابوالقاسم فردوسی، شاعر قرن چهارم، ایستادهاند تا قصههایی از رزمها، بزمها و عاشقانههای شاهنامه را برای مخاطب امروز بازگو کنند.
رستم یلی بود در سیستان / منش کردمش رستم داستان
به باور او، اگر خواهان راهگشایی برای آینده هستیم، باید نقدی به گذشته خود بزنیم؛ بدانیم در گذشته چه هنرهایی مردم را دور هم جمع میکرد و سپس همان هنرها را به زبان امروزی و آپدیت شده برای مخاطب امروز ارائه دهیم. رحمتی با اشاره به بخشهای مختلف شاهنامه، توضیح داد که ادبیات حماسی (اپیک) که به غلط تنها حماسه ترجمه شده، در حقیقت روایت و قصهگویی است. او به سخن فردوسی اشاره کرد که «رستم یلی بود در سیستان / منش کردمش رستم داستان»؛ به این ترتیب مردم کمبودها و خلأهای زندگی شخصی خود را همیشه در قالب یک اسطوره بازسازی میکنند.
به گفته رحمتی، این بازسازی اسطورهای در شاهنامه فردوسی خالصانه به کاراکتری به نام رستم اختصاص دارد که از جان و همه چیز خود برای این سرزمین میگذرد، حتی اگر به اشتباه پسر خود، سهراب، را بکشد.
رحمتی با نقل قولی از آقای بیضایی که میگوید «این رستم و سهراب، پسر ندید مگر آنگاه که کشت»، این لایههای تراژیک و انسانی شاهنامه را بینظیر توصیف کرد. او هنرهایی مثل شبیهخوانی را تکمیلشدهای از نقالی و پردهخوانی دانست و گفت این هنرها روحیه شهادتطلبی، جانبازی و ایستادگی در برابر هر نوع ظلمی را منتقل میکنند؛ فرقی نمیکند ظالم در کدام خطه و کشوری باشد.
شاهنامه به ما میآموزد که میتوان در برابر حمله کسانی که قصد لطمه زدن به فرهنگ و تمدن این کشور را دارند، ایستاد. رحمتی تأکید کرد که این مسئله فقط مربوط به ایدئولوژی یا روزهای خاصی نیست، بلکه در طول تاریخ این جریان همواره موج میزند و وجود دارد.
مجید رحمتی در پایان، با اقتباس از یک سخن معروف، گفت: اگر نیت یک ساله دارید، گندم بکارید. اگر نیت ده ساله دارید، درخت بکارید. اما اگر نیت صد ساله دارید، آدم تربیت کنید. او در جمله پایانی خود تأکید کرد: سینماتوگراف و تئاتر، آدم تربیت میکند.