ناصر ارباب/صبا، نمایش «چهل‌گیس» به نویسندگی محمد چرمشیر به کارگردانی و بازیگری سیروس کهوری‌نژاد این روزها در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه است؛ اجرایی که پیش‌تر در حوزه هنری نیز تجربه شده بود و حالا با تغییراتی تازه به صحنه بازگشته است.

آداپتاسیون آئین‌های جنوبی در «چهل گیس»
کهوری‌نژاد درباره چرایی بازتولید این اثر توضیح داد هر زمان با محمد چرمشیر کار می‌کند، متن به نوعی برای او نوشته می‌شود، چرا که میان نگاه اجرایی او و جهان ذهنی نویسنده، تصویری مشترک شکل می‌گیرد. او این همکاری تازه را آغاز دوره‌ای جدید در کار مشترکشان دانست و گفت در این بازگشت، علاوه بر ویرایش‌هایی در اجرا، آیین‌های جنوبی نیز به کار افزوده شده تا نوعی همسانی و آداپتاسیون با آیین‌های جنوب شکل بگیرد.
به گفته او، «چهل‌گیس» پیش از این یک‌بار در حوزه هنری اجرا شده بود اما در اجرای تازه، تغییراتی هم در ساختار اجرایی و هم در متن اعمال شده است. کهوری‌نژاد توضیح داد در تجربه نخست متوجه شدند شیوه تکنیکی کار باعث درگیری ذهنی شدید مخاطب می‌شود؛ درگیری‌ای که البته مطلوب است، اما نیاز دارد ابزارهای بیشتری برای فهم در اختیار تماشاگر قرار گیرد. به همین دلیل در اجرای جدید بخش‌هایی از داستان بازتر شده تا مسیر دریافت برای مخاطب روشن‌تر باشد.

ما دیگر آدم‌های آن زمان نیستیم
او همچنین از تغییر ترکیب گروه بازیگران خبر داد و گفت حدود هفت تا ده نفر از بازیگران تغییر کرده‌اند و گروه تازه‌ای روی صحنه حضور دارند. به باور این کارگردان، فاصله زمانی میان دو اجرا نیز در شکل‌گیری نسخه تازه مؤثر بوده است: «ما دیگر آدم‌های آن زمان نیستیم؛ در این دو ماه به نمایش فکر کردیم، اشکالاتش را فهمیدیم و حالا با تغییراتی که در خودمان اتفاق افتاده، روی صحنه آمده‌ایم.» او اجرای فعلی را ادامه تجربه پیشین اما در قالبی پخته‌تر توصیف کرد.

هنرمندان میان دوگانه‌ای دشوار !
کهوری‌نژاد در بخش دیگری از صحبت‌هایش به چالش اجرای تئاتر در شرایط امروز اشاره کرد و گفت هنرمندان میان دوگانه‌ای دشوار گرفتار شده‌اند؛ وضعیتی که آن را «میان  هنوز نه و یا نه هرگز» توصیف کرد. او این موقعیت را تجربه‌ای اجتماعی و کم‌سابقه دانست که بر همه حوزه‌ها از جمله تئاتر تأثیر گذاشته است. به گفته وی، برخی گروه‌ها تصمیم گرفته‌اند اجرا نروند، اما گروه «چهل‌گیس» با توجه به برنامه‌ریزی قبلی، نوبت اجرا و مسائل مالی، ناچار به انتخاب اجرای نمایش شده‌اند؛ چرا که در غیر این صورت ممکن بود اثر برای همیشه از چرخه اجرا خارج شود.

او تأکید کرد تئاتر باید در هر شرایطی زنده بماند و اگر هنرمند کار نکند، جای او در کنش اجتماعی خالی می‌شود. به اعتقاد کهوری‌نژاد، همان‌طور که سایر مشاغل در جریان زندگی روزمره ادامه دارند، فعالیت تئاتر نیز نباید متوقف شود. وی با اشاره به اینکه سالن‌های مختلف همچنان میزبان اجراها هستند، گفت هزینه‌های نگهداری فضاهای نمایشی از بودجه عمومی تأمین می‌شود و تعطیلی آن‌ها به معنای تحمیل ضرر به جامعه است.

جامعه نیازمند شنیدن صداهای متکثر است
این کارگردان در عین حال تأکید کرد صدای منتقدان را می‌شنود و از نقد استقبال می‌کند. او معتقد است جامعه نیازمند شنیدن صداهای متکثر است و این چندصدایی می‌تواند زمینه‌ساز رشد و تغییر شود. به گفته او، کنش هنرمند و واکنش منتقد، رابطه‌ای دوطرفه است و هر دو باید امکان بروز داشته باشند.
کهوری‌نژاد درباره بازخورد مخاطبان نیز گفت با توجه به شرایط اجتماعی، تعداد تماشاگران کم است، اما کسانی که به دیدن نمایش آمده‌اند، واکنش مثبتی داشته‌اند. برخی تماشاگران ابراز تأسف کرده‌اند که ای کاش در فضایی آرام‌تر این اثر را می‌دیدند تا بتوانند با تمرکز بیشتری با آن ارتباط بگیرند.
او درباره فضای بومی اثر نیز توضیح داد «چهل‌گیس» با آیین‌ها و موسیقی جنوب آمیخته شده است؛ موسیقی‌ای که علاوه بر رنگ و شور، وجهی تراژیک و رنج‌آلود نیز در خود دارد. در این اجرا از موسیقی عود و فضاهای متنوع موسیقایی ـ از قطعات شاد تا نغمه‌های تراژیک ـ استفاده شده تا بازتابی از رنگ‌های گوناگون زندگی اجتماعی باشد.
کهوری‌نژاد در پایان از گروه اجرایی و حامیان اثر قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد این اجرا بتواند در گفت‌وگو با مخاطبان، سهمی هرچند کوچک در تداوم حیات تئاتر داشته باشد.