به گزارش خبرنگار صبا، زهره نجف‌زاده، تهیه‌کننده مستند «ایستاده در کنار تیمز»، درباره انتخاب سوژه این مستند توضیح داد: نقطه آغاز کار و ساخت مستند، روایت واحد ترابری سپاه بود؛ بخشی که مسئولیت تأمین نیازهای جبهه از جابه‌جایی نیروها و تجهیزات تا انتقال مواد غذایی، آب، لباس، ساخت پل و خاکریز را بر عهده داشت و در واقع شریان اصلی جنگ محسوب می‌شد.

نجف زاده ادامه داد: در جریان پژوهش‌ها، نام شهید سیدمحمد صنیع‌خانی، فرمانده ترابری سپاه، به‌عنوان چهره‌ای محوری مطرح شد؛ فرماندهی که مدیریت صدها نیرو را بر عهده داشت و نقش او در هماهنگی عملیات‌ها به‌گونه‌ای بود که روایت ترابری بدون اشاره به او ناقص می‌ماند. از طرفی هم نمی‌شد درباره صنیع‌خانی صحبت کرد و از ترابری حرفی نزد؛ به همین دلیل دو خط روایی را هم‌زمان پیش بردیم؛ یکی زندگی شخصی و روزهای پایانی عمر شهید و ایام بیماری و درمان در لندن و دیگری فعالیت‌های واحد ترابری با محوریت مدیریت او.

چالش بزرگ؛ نبود آرشیو حرفه‌ای

نجف‌زاده یکی از مهم‌ترین معضلات مسیر پژوهش را نبود آرشیو منسجم و حرفه‌ای در کشور دانسته و توضیح داد:
یکی از مشکلات جدی ما در ایران، فقدان آرشیو درست و قابل اتکاست. اگر فعالان این حوزه به اهمیت تاریخی این اسناد برای ایران، منطقه و حتی جهان آگاه باشند، قطعاً توجه بیشتری به حفظ و ثبت آن‌ها خواهند داشت.

او منابع اصلی روایت مستند را شاهدان عینی وقایع معرفی کرده و گفت: نخستین گام، گفت‌وگو با خانواده شهید صنیع‌خانی بود که همه خانواده، به‌ویژه فرزندشان، سیدرضا صنیع‌خانی، همکاری و همراهی گسترده و خوبی با تیم مستندسازی داشتند. همچنین آقای محمد محمودی، جانشین فرمانده ترابری سپاه، از دیگر افراد مطلع و مرتبط با شهید و واحد ترابری بودند که ما در گام دوم به سراغ ایشان رفتیم و آقای محمودی در رسیدن ما به افراد مرتبط به شهید و همچنین بدست اوردن منابع و آرشیوها بسیار کمک کرده و همراه گروه بودند.

تهیه کننده مستند در ادامه توضیح داد: از طریق این افراد به آقای ساربان‌نژاد که در سفر درمانی شهید به لندن همراه او بوده و از شهید در مدت سفر فیلم‌برداری کرده، فرماندهان گردان‌های مختلف ترابری، از جمله گردان‌های ریلی، اتوبوس و اعزام‌های مردمی معرفی شدیم و خاطرات آنها را ثبت کردیم.

جست‌وجوی دشوار برای اسناد تصویری

تهیه‌کننده «ایستاده در کنار تیمز» درباره مرحله آرشیوی کار گفت: به دلیل مشکلات موجود، دسترسی به آرشیو بنیاد شهید برای ما ممکن نشد و بخش زیادی از توان گروه صرف یافتن اسناد از منابع مختلف از جمله شبکه‌های استانی، خانواده‌، راه‌آهن و حتی منابعی در لندن و فرانسه شد.

نجف زاده افزود: برای برخی فعالیت‌ها، مثل انتقال گنبد حرم امام خمینی (ره) یا انتقال لندی‌گراف کربلا، هیچ آرشیو آماده‌ای وجود نداشت و با پیگیری‌های فراوان توانستیم بخشی از این اسناد را از مرکز شهید رجایی، بدست بیاوریم.

وی تأکید کرد: مستند، یک سند تاریخی است و تیم تولید تلاش کرده است تا روایت‌ها حداکثر اتکا و اعتبار را داشته باشند.

پژوهشی که تا پایان تدوین ادامه داشت

تهیه کننده مستند گفت: پژوهش اولیه مستند حدود شش ماه به طول انجامید، اما هم‌زمان با تولید و تدوین، تحقیقات همچنان ادامه داشت و برخی مصاحبه‌ها در روزهای پایانی ضبط شد. و مسائل امنیتی و حفاظتی نیز باعث شد ارتباط با برخی فرماندهان و انجام مصاحبه‌ها با تأخیر انجام شود.

او به یکی از بخش‌های حذف شده از مستند اشاره کرد و گفت: ترابری سپاه از نخستین نیروهای حاضر پس از زلزله رودبار و منجیل بود و مسیرهای امدادرسانی را هموار کرد، اما چون هیچ آرشیوی از این فعالیت‌ها پیدا نشد، نتوانستیم این بخش مهم را در مستند روایت کنیم.

فرمانده‌ای محبوب و مقبول

نجف‌زاده شهید صنیع‌خانی را مدیری محبوب و مقبول در میان نیروهایش توصیف کرده و گفت: نیروهای واحد ترابری، سید محمد را بواسطه درایت و قدرت تصمیم‌گیری و مدیریتش و همچنین توجه‌های پدرانه‌اش دوستش داشتند. و بارها در خاطراتشان ابراز کردند که دنبال برگه مأموریت و ثبت سابقه نبودند؛ بلکه کار را از خودشان می‌دانستند و فقط می‌خواستند کار به بهترین شکل انجام شود.

چرا «ایستاده در کنار تیمز»؟

تهیه‌کننده مستند درباره نام اثر توضیح می‌دهد: شهید صنیع‌خانی ارادت ویژه‌ای به امام رضا(ع) داشت و در ماه‌های پایانی عمر، در سفر زیارتی مشهد، در خواب بشارت شهادتش را از امام دریافت می‌کند. پس از بیماری، با وجود اطمینان به شهادت، از سفر درمانی امتناع می‌کند ولی با خوب آمدن استخاره آیت‌الله خامنه‌ای که به درخواست محسن رضایی گرفته شده بود و به دستور فرمانده خود برای درمان به خارج از کشور می‌رود.

نجف زاده ادامه داد: صنیع خانی زمانی که برای درمان به لندن اعزام می‌شود، از اینکه پس از سال‌ها حضور در کنار شهدا، قرار است «کنار تیمز» شهید شود، اندوهگین بوده، اما، سرانجام به ایران بازمی‌گردد و در بیمارستان ساسان به شهادت می‌رسد؛ و همین تضاد، الهام‌بخش نام مستند شده است.

مستندی برای امروز و فردا

نجف‌زاده در پایان تأکید کرد: این مستند نه‌فقط برای نسل جدید، بلکه برای همه ضروری است. شهید صنیع‌خانی سربازی تمام‌قد برای وطن و الگویی شایسته برای مدیران امروز کشور بود؛ مدیری آتش‌به‌اختیار که با توکل، توسل و مسئولیت‌پذیری، کارهای ناممکن را ممکن کرد.

مستند «ایستاده در کنار تیمز»، به کارگردانی سیدمصطفی موسوی‌تبار و تهیه کنندگی زهره نجف‌زاده، پیش از این موفق به دریافت تندیس نقره‌ای «شهید آوینی» در نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران « سینماحقیقت»، فانوس بخش «حافظه ملی ـ تاریخ فرهنگی» در شانزدهمین جشنواره عمار و دیپلم افتخار بهترین کارگردانی مستند بلند در دومین جشنواره ملی فیلم «ایثار» شده است. همچنین در چهل‌وچهارمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در بخش مسابقه مستند اکران شده است.