
مهدیه مالکی/صبا: رائد فرید زاده، رئیس سازمان سینمایی در گفتوگویی اختصاصی با تلویزیون اینترنتی صبا ضمن رد ادعای افت کیفیت آثار سینمایی و تأکید بر رشد فنی و حضور پررنگ نسل جدید فیلمسازان در جشنواره فجر، از لزوم فاصله گرفتن از سلیقههای فردی در مدیریت جشنواره سخن گفت. او با اشاره به اصلاحات ساختاری اخیر و تشکیل دبیرخانه دائمی، نهادینهسازی جشنواره را راهی برای ثبات و پیوند مستمر با چرخه تولید و اکران دانست، فریدزاده همچنین درباره علت غیبت فیلم جدید مجید مجیدی توضیح داد که تأخیر فنی در مراحل تدوین، دلیل اصلی عدم حضور اثر در جشنواره بوده است.
رئیس سازمان سینمایی کشور، ضمن ابراز رضایت از گرم شدن فضای جشنواره، بر نقش بنیادین این رویداد در ایجاد همدلی ملی تأکید کرد و اذعان داشت که هنر باید در شرایط کنونی وظیفه امیدبخشی خود را ایفا کند.
فریدزاده در پاسخ به سؤالی درباره استقبال صورت گرفته از جشنواره، اظهار داشت: « به نظرم بعد از یک شروع ابتدایی، حالا دیگر حال و هوای جشنواره گرمتر شده است، استقبال خیلی خوبی هم این روزهای اخیر شاهدش بودیم و انشاءالله در روزهای آتی هم شاهد حضور پررنگ رسانه و مردم در این رویداد ملی باشیم.»
رئیس سازمان سینمایی درباره حواشی پیشآمده و فشارهای منجر به انصراف برخی هنرمندان، کارکرد جشنواره را فراتر از مسائل روزمره دانست.
وی افزود: «اتفاقات اجتماعی، سیاسی، اقتصادی بر روی رویدادها، بهویژه رویدادهای فرهنگی، همیشه تأثیرگذار بوده است؛ اما اگر به خود کارکرد رویدادی مثل رویداد جشنواره ملی فجر رجوع بکنیم، کارکرد او کارکردی متفاوت از بقیه رویدادهاست. کارکردش یک کارکرد فراگیر ملی است؛ فرصتی است برای دیدار، فرصتی است برای گفتگو، فرصتی برای درد دل کردن، فرصتی شاید برای دلجویی کردن و به نظرم از این فرصت باید برای التیامبخشی و برای ایجاد فضای درست گفتو شنود استفاده کرد، امیدوارم که جشنواره امسال بتواند این وظیفه خطیر را به خوبی انجام دهد.»
رئیس سازمان سینمایی در پاسخ به اینکه به نظر شما بیشترین چالش را رسانهها یا هنرمندان در فضای مجازی تأکید کرد: «وقتی شما با یک پدیده چندلایه مواجه هستید، نمیشود آن را به یک موضوع خاص تقلیل داد، کنشگریهای اجتماعی و رخدادها بر هم تأثیر خودشان را دارند و این مسئله را پیچیده میکند و حتماً دوستان جامعهشناس و روانشناس و اهل سیاست بیشتر میتوانند در این خصوص سخن بگویند ولی آن چیزی که شاید وظیفه اصلی هنرمند است، این است که در ایامی که شاید در حقیقت همه با یک دلشکستگی و دلنگرانی و دلمشغولی در چنین رویدادی حضور دارند. حضور هنرمندان قرار است این امید را نوید بدهد و این یک وظیفه اخلاقی، یک وظیفه انسانی و یک وظیفه ملی است.»
فریدزاد در پاسخ به اینکه گفته می شود کیفیت فیلمهای سینمایی جشنواره نسبت به گذشته کاهش یاقته ، آیا شما این مسئله را میپذیرد و در صورت پذیرش، علت آن چیست؟ یادآور شد: نمی توان با قاطعیت گفت که کیفیت آثار سینماییمان تنزل پیدا کرده است چون بسیاری از دوستان نظر متفاوتی دارند و در جشنواره باید یک میانگین کلی را دید؛ بالاخره شما ۱۳ فیلم اولی دارید، فیلمبرداران اول، تدوینگران اول و طراحان صحنهای که برای نخستین بار تجربه میکنند و بخشی از وظیفه ذاتی جشنواره این است که عرصه را برای ظهور، رشد و دیدهشدن استعدادهای جوان و نیروهای خلاق فراهم کند.»
وی در ادامه افزود: به نظر من، اتفاقاً امسال نسبت به ادوار گذشته شاهد فیلمهای خوب و ترازی هستیم و از لحاظ فنی یک ارتقای محسوس در سینمای ایران دیده میشود.
فریدزاده توضیح داد: در مورد سلیقه هم طبیعی است؛ برخی ممکن است از فیلمی خوششان بیاید و برخی دیگر موضوعاتش را نپسندند، در مجموع، باید معدل کلی آثار را دید و اغلب فیلمهای امسال و سال گذشته دغدغهمند بودند و نوعی “پرسشگری” در آنها دیده میشود؛ به نظرم این، نکتهای مثبت و مهم است.»
رئیس سازمان سینمایی درباره علت عدم حضور فیلم جدید «آقای مجید مجیدی» در جشنواره تاکید کرد: آقای مجیدی فیلمشان را ثبتنام کردند و اثر بسیار خوبی بود، اما نیاز داشتند از نظر فنی دوباره فیلم را تدوین کنند و آنچه بهصورت مکتوب و رسمی قبل از اعلام فهرست آثار به دبیرخانه ارسال شد، این بود که مراحل فنی فیلم به طول خواهد انجامید و احتمالاً نسخه نهایی به جشنواره نمیرسد.
وی در مورد برخی گمانهزنیها پیرامون دلیل انصراف، تأکید کرد: آنچه اعلام شد، پیش از هر حاشیهای بوده و دغدغه ایشان معطوف به وقایع اخیر نبود، بالاخره آقای مجیدی فیلمسازی است که از دل همین سینما برخاسته، برای مردم فیلم ساخته و فیلمساز بزرگ جهانی است و قطعاً آنقدر پخته و دلسوز هستند که اگر شرایط حضور مهیا بود، در جشنواره شرکت میکردند و بر اساس آنچه خود ایشان و دوستانشان اعلام کردهاند، مشکلات فنی فیلم باعث شد زمانبندی آمادهسازی به گونهای باشد که امکان حضور در جشنواره فراهم نشود. امیدوارم هرچه زودتر این مسائل رفع شود و شاهد یک اثر درخشان از آقای مجیدی باشیم.
فریدزاده در پاسخ به اینکه معمولاً نظر شخصی دبیران در هر دوره بر جشنواره تأثیر میگذارد و همین باعث تغییر رویکردها و سردرگمی برخی فیلمسازان و منتقدان میشود. با توجه به اقدامات اخیر دبیر جشنواره، آقای شاهسواری، از جمله حذف هیئت انتخاب به شکل قبلی و ایجاد دبیرخانه دائمی، چه باید کرد تا این اصلاحات به قانون تبدیل شود و تأثیر سلیقههای فردی به حداقل برسد؟ گفت:
فریدزاده در پاسخ، با تأکید بر لزوم نهادینه شدن جشنواره و عبور از نگاه پروژهای، چنین توضیح داد:تا زمانی که ما جشنواره را فقط به عنوان یک پروژه مقطعی ببینیم، این مسئله برقرار است ولی اگر جشنواره تبدیل به یک نهاد مستمر و مداوم شود که حیات سالانه دارد و بخشی از زیست سینما را تشکیل میدهد و پیوند طبیعی بخورد با حوزه تولید و اکران، بتواند نقش اصیل خود را در این چرخه ایفا کند و تا زمانی که این نهاد مستقر نشود، شاهد چنین فرایندهایی هستیم، تلاش ما با کمک دوستان و همفکری همکاران سازمان، و با نظرات خود آقای شاهسواری، این است که بتوانیم نهاد جشنواره را تثبیت کنیم تا دیگر تغییر مدیر یا دبیر، مسير سیاستها را دستخوش نوسان نکند.
وی بیان کرد: «بالاخره در سینمای ایران نهادهایی مانند “بنیاد سینمایی فارابی”، “مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی”، و “انجمن سینمای جوانان ایران” وجود دارند که استقرار یافتهاند و جشنواره نیز باید همچون این نهادها، ثبات ساختاری پیدا کند تا بتواند از سلایق شخصی فاصله بگیرد و به نهادی حرفهای، پایدار و تأثیرگذار تبدیل شود.»