به گزارش صبا، در این نشست تعدادی از سفرا و دیپلمات‌های مقیم تهران از کشورهای مختلف ضمن حضور در موزه سینمای ایران به تماشای فیلم «خانه دوست کجاست» اثر جاودانه عباس کیارستمی نشستند.

در این نشست «اسماعیل بقائی» سخنگوی وزارت امور خارجه و «رائد فریدزاده» معاون سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در سخنان کوتاهی راجع به نگاه انسانی غالب در سینمای ایران و اهمیت و جایگاه سینمای ایران در جهان امروز صحبت کردند.

«خانه دوست کجاست» یکی از درخشان‌ترین آثار عباس کیارستمی و نقطه عطفی در تاریخ سینمای ایران است؛ فیلمی که توانست سادگی روستایی را به سطحی از شاعرانگی، تأمل و کشف زیبایی‌شناختی برساند که پیش از آن کمتر در سینمای ایران تجربه شده بود. همان‌گونه که هوشنگ آزادی‌ور اشاره می‌کند، این فیلم سلامت و روانی شعر سپهری، باریک‌بینی سه‌تار لطفی و ایجاز نقاشی‌های بروجنی را در خود دارد؛ فیلمی که تنها در ایران می‌شد ساخت و تنها کیارستمی می‌توانست آن را به این شکل روایت کند.

این فیلم در ظاهر ماجرای کودکانه و ساده‌ی احمدپور است که برای بازگرداندن دفتر مشق دوستش از روستایی به روستای دیگر می‌رود، اما زیر این پوسته ساده، کیارستمی جامعه‌ای را ترسیم می‌کند که قواعد خشک و ساختارهای استبدادی در آن سایه انداخته است؛ جامعه‌ای که در آن کودک با مسئولیت، اخلاق و فردیت خود در برابر نظم بزرگسالان تعریف می‌شود. شان آکسمیکر نیز به همین نکته اشاره می‌کند و فیلم را روایتی از تقابل ساختارهای سنتی و امکان استقلال رفتار کودکان می‌داند.

فیلم در عین حال بخشی از «سه‌گانه کوکر» است؛ سه‌گانه‌ای که جاناتان رزنبام آن را سفری برای کشف ارزش‌های نادیده‌مانده جهان ما و زیبایی‌های ساده زندگی مردم عادی می‌خواند. این نگاه انسانی، شفاف و شاعرانه همان چیزی است که جایگاه کیارستمی را به عنوان یکی از بزرگ‌ترین فیلمسازان معاصر تثبیت می‌کند.

بازتاب جهانی

«خانه دوست کجاست» از همان سال‌های نخست اکران، با استقبال بی‌نظیری در جشنواره‌های معتبر روبه‌رو شد. از جایزه فیپرشی لوکارنو گرفته تا پلنگ برنزی، جوایز جشنواره جیفونی، رم، ریمینی و دیگر جشنواره‌های اروپایی. همچنین امتیاز ۱۰۰٪ در راتن‌تومیتوز نشان می‌دهد که تمام نقدهای ثبت‌شده درباره فیلم مثبت بوده‌اند؛ اتفاقی بسیار کم‌سابقه برای فیلمی ایرانی.

ورنر هرتسوک، کارگردان مشهور آلمانی، این فیلم را یکی از پنج فیلم محبوب زندگی‌اش می‌داند؛ نشانه‌ای از تأثیر گسترده و جهانی سبک سینمایی کیارستمی.

آلن برگان، استاد دانشگاه سوربن، فیلم را نمونه‌ای از توانایی کیارستمی در کنار هم قرار دادن سطوح مختلف ساختاری و زیبایی‌شناختی می‌داند؛ فیلمی که با اقتصاد بیانی، مینیمالیسم روایی و فضاسازی بصری‌اش، یک جهان کامل خلق می‌کند. قاب‌بندی‌های دقیق فرهاد صبا، سکوت‌های طولانی، استفاده آگاهانه از لوکیشن‌های واقعی و بازی‌های غیرحرفه‌ای، همه در خدمت ساخت جهان شاعرانه‌ای است که مخاطب را به مشارکت فعال در خوانش فیلم دعوت می‌کند.

کانال ۴ بریتانیا و بی‌بی‌سی نیز در ویژه‌برنامه‌های خود درباره سینمای ایران، «خانه دوست کجاست» را بهترین و مهم‌ترین فیلم کیارستمی معرفی کرده‌اند. حضور فیلم در فهرست «صد فیلم غیرانگلیسی برتر تاریخ سینما» که با آرای ۲۰۹ منتقد از ۴۳ کشور تهیه شد، نشان‌دهنده نفوذ عمیق آن در حافظه سینمای جهان است.

در ایران نیز فیلم هنگام اکران در سال ۱۳۶۷ بسیار مورد توجه قرار گرفت و در رأی‌گیری مجله فیلم به عنوان بهترین فیلم سال انتخاب شد؛ حتی بالاتر از آثار مهمی چون «شاید وقتی دیگر» و «آن سوی آتش».
در جشنواره فجر، کیارستمی سیمرغ‌های مهم کارگردانی و داوران را دریافت کرد و فیلمبرداری و صدابرداری آن نامزد و برنده جوایز مختلف شد.

«خانه دوست کجاست» نه فقط روایتی درباره یک کودک و دفتر مشق، بلکه فیلمی درباره اخلاق، آزادی، مسئولیت، تردید و انسانیت است. این اثر به شکلی کم‌نظیر توانسته عناصر ادبی، تصویری و انسانی را با هم پیوند بزند و جهانی بسازد که سادگی‌اش به ژرف‌ترین شکل ممکن بر مخاطب تأثیر می‌گذارد.

در میان آثار کیارستمی، این فیلم شاید بیش از همه نماینده جهان‌بینی اوست: سینمایی که جهان را با چشمی کودکانه، صادق و شاعرانه بازخوانی می‌کند و نشان می‌دهد که گاهی پرسش ساده‌ای مانند «خانه دوست کجاست؟» می‌تواند به یکی از بزرگ‌ترین جستجوهای انسانی تبدیل شود.