سمیه خاتونی/صبا؛ بهناز عابدی، مسئول کمیته خبرنگاران نوجوان جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان، از سه سال فعالیت منسجم این گروه و نقش آن‌ها در پوشش خبری و تحلیلی جشنواره می‌گوید. عابدی در این گفت‌وگو از فرآیند انتخاب و آموزش خبرنگاران نوجوان، همکاری رسانه‌ها با آن‌ها و چالش‌های برگزاری این طرح سخن گفت.

از چه زمانی فعالیت خبرنگاران نوجوان در جشنواره فیلم‌های کودکان و نوجوانان آغاز شد؟
از همان سال‌های ابتدایی شکل‌گیری جشنواره، موضوع تربیت خبرنگار نوجوان هم مطرح بود. البته این طرح در دوره‌های مختلف با شکل و شمایل متفاوتی برگزار شده، اما همواره تعدادی از خبرنگاران نوجوان، جشنواره را همراهی کرده‌اند. حدود سه سال است که تعداد این خبرنگاران افزایش چشمگیری پیدا کرده و امسال، در سی‌وهفتمین دوره جشنواره، سومین سالی است که تعداد خبرنگاران نوجوان به ۵۰ نفر رسیده است.

این ۵۰ خبرنگار نوجوان چگونه انتخاب می‌شوند؟
ما حدود یک ماه پیش از آغاز جشنواره، فراخوانی را در شهر اصفهان منتشر می‌کنیم. نوجوانان علاقه‌مند در بازه‌ی سنی ۱۳ تا ۱۶ سال ثبت‌نام می‌کنند و سپس وارد مرحله‌ی آزمون و مصاحبه می‌شوند. بعد از بررسی و ارزیابی توسط کارشناسان ما، ۵۰ نفر از میان داوطلبان به‌عنوان خبرنگاران منتخب انتخاب می‌شوند. البته این طرح فقط در شهر اصفهان اجرا می‌شود، چون لازم است بچه‌ها در طول جشنواره حضور و رفت‌وآمد مستمر داشته باشند. برخی از خبرنگاران هر سال تکرار می‌شوند، اما هر دوره تعدادی چهره‌ی جدید هم به جمع ما می‌پیوندند.

پیش از آغاز جشنواره برای این نوجوانان چه آموزش‌هایی در نظر گرفته می‌شود؟
پس از اعلام اسامی، دوره‌های آموزشی فشرده‌ای برایشان برگزار می‌کنیم. این کارگاه‌ها معمولاً حدود ۱۰ روز به طول می‌انجامد و در فرهنگسرای رسانه شهرداری اصفهان به‌صورت متمرکز برگزار می‌شود. در این دوره‌ها، بچه‌ها آموزش‌هایی در حوزه رسانه، سینما و تولید محتوای کاربردی دریافت می‌کنند تا بتوانند در ایام جشنواره به‌صورت حرفه‌ای فعالیت کنند.

وظایف خبرنگاران نوجوان در طول جشنواره چیست؟
از آغاز جشنواره، این نوجوانان به‌عنوان بازوی اصلی رسانه‌ای ما عمل می‌کنند. آن‌ها فیلم‌ها را تماشا می‌کنند، نقد می‌نویسند، گزارش تهیه می‌کنند و در نشست‌های خبری با عوامل و سازندگان آثار شرکت دارند. جالب است بدانید که محور اصلی پرسش و پاسخ در نشست‌ها، همین خبرنگاران نوجوان هستند و پرسش‌های دقیق و جسورانه‌ای مطرح می‌کنند.

آیا آثار تولیدشده توسط این نوجوانان منتشر می‌شود؟
بله، ما با چند خبرگزاری و رسانه رسمی کشور همکاری داریم. مطالبی که از فیلتر تیم کارشناسی ما عبور کند و استاندارد لازم را داشته باشد، به‌صورت روزانه منتشر می‌شود. بیشتر این آثار شامل نقد فیلم‌ها، گفت‌وگو با عوامل و یادداشت‌های تحلیلی بچه‌هاست که با نام خودشان در رسانه‌ها منتشر می‌شود. این موضوع انگیزه‌ی زیادی به آن‌ها می‌دهد، چون نتیجه‌ی کارشان را در رسانه‌های رسمی کشور می‌بینند.

در نشست‌های خبری، عملکرد بچه‌ها چطور است؟
بسیار حرفه‌ای. در دو دوره‌ی اخیر شاهد بودیم که بچه‌ها با اعتماد به نفس و آگاهی بالا، عوامل فیلم‌ها را به چالش می‌کشند. حتی گاهی نکاتی را مطرح می‌کنند که از چشم خود فیلم‌سازان پنهان مانده است. یادم هست یکی از کارگردان‌ها بعد از طرح پرسش یکی از بچه‌ها گفت: «من باید فیلمم را تغییر بدهم، چون تازه متوجه شدم نکته‌ای را در فیلمنامه ندیده بودم!» این میزان دقت و تحلیل در نوجوانان واقعاً شگفت‌انگیز است.

کار با نوجوانان در این حجم احتمالاً دشواری‌های خاص خودش را دارد.
قطعاً. فشار کاری بالاست، چون باید روزانه بچه‌ها را از نظر زمان‌بندی، حضور در نشست‌ها و تولید محتوا مدیریت کنیم. امسال ۳۸ دختر و ۱۲ پسر در گروه داریم. با وجود همه‌ی سختی‌ها، آنچه برای ما ارزشمند است، تجربه و یادگیری‌ای است که بچه‌ها از این مسیر کسب می‌کنند.

مهم‌ترین دستاورد این طرح از نگاه شما چیست؟
اینکه نوجوانان حس می‌کنند صدایشان شنیده می‌شود و سینما متعلق به آن‌هاست. آن‌ها می‌آموزند چطور نقد بنویسند، مصاحبه کنند و مسئولانه نگاه کنند. وقتی می‌بینند محتوای تولیدی‌شان با نام خودشان در رسانه‌ای رسمی منتشر می‌شود، به معنای واقعی حس رشد و مسئولیت‌پذیری را تجربه می‌کنند.