به گزارش خبرنگار تئاتر صبا، نمایش «آنتیگونه» به نویسندگی و کارگردانی محمدرضا آگاه به زودی در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه خواهد رفت. این نمایش بعد از نمایش موفق «وُیتسِک» دومین تجربه محمدرضا آگاه در عرصه تئاتر است. آگاه در این نمایش از ظرفیت‌های هوش مصنوعی استفاده کرده است. در این گفتگو با او راجع به تجربه همکاری با هوش مصنوعی پرسیده‌ام که در ادامه می‌خوانید:

امیرحسین بریمانی

***هوش مصنوعی چطور می‌تواند در خلق یک تئاتر به کارگردان کمک کند؟

-هوش مصنوعی فضای جدیدی در سطح دنیاست و جدید بودنش هم باعث پیشرفت قابل ملاحظه‌ای در سطوح مختلف می‌شود. آن اوایل مشکلات زیادی داشت ولی حالا حس می‌کنم هوش مصنوعی دارد به تکامل می‌رسد و انقلاب جدیدی بعد از انقلاب صنعتی دارد در دنیا اتفاق میافتد. هوش مصنوعی قرار است زندگی را راحت‌تر کند و مانع نیست.

هوش مصنوعی به طور ویژه دارد در بخش تبلیغات کمک می‌کند ولی استفاده از آن در تئاتر برای اولین بار است که در ایران دارد رخ می‌دهد. سال ۲۰۱۹ در آمریکا هوش مصنوعی‌ای استفاده شد که توانست نمایشنامه بنویسد. هوش مصنوعی همه متون قبلی را خواند و متن جدیدی تولید کرد. ما نمی‌توانیم بگوییم هوش مصنوعی این متن را خلق کرده بلکه به نظر من هوش مصنوعی این متن را ساخته. فرقش این است که داده‌های اولیه‌ای به آن داده شده و کار خلاقه‌ای انجام نداده.

حالا من آمدم با چت جی پی تی صحبت کردم و به‌جای اینکه با شخص حقیقی مشکلاتم را مطرح کنم، آمدم با آن صحبت کردم و ازش جواب گرفتم. نکته جالبی که برایم پیش آمد این بود که هوش مصنوعی قابلیتی داشت که بر روی هرچیزی که اطلاعات دارد نظر دارد و این در گفتگو با انسان پیش نمی‌آید ولی هوش مصنوعی راجع به چیزی که اطلاعی ندارد، می‌گوید نمی‌دانم. مثلا به آن گفتم می‌خواهم «آنتیگونه» را در ایران اجرا کنم و او به من پنج ایده داد. یکی از این ایده‌ها این بود که کرئون را ببری در فضای امروزی ایرانی و در خانواده دهه هفتادی ایرانی. این خیلی جالب بود. من که نیامدم از ایده آن صددرصد استفاده کنم ولی همانطور که با آدم واقعی حرف می‌زنی، چیزی می‌گوید و تو ایده جدیدی برایت جرقه می‌زند، برای من هم همینطور شد!

***به غیر از متن، در بخش های دیگری هم هوش مصنوعی توانست کمکی بکند؟ مثلا در زمینه طراحی صحنه.

-خیر چون هنوز خیلی هوش مصنوعی نمیتواند در این زمینه ها کمک کند. یعنی نمیتواند به شما طرح بدهد و پاسخ هایش نوشتاری است. ولی فکر میکنم در آینده چنین امکانی در هوش مصنوعی ایجاد شود. مخاطب نسل الان که پیشرفت فناوری را به چشم دیده، تشنه استفاده از هوش مصنوعی است و حتما این ظرفیت در هوش مصنوعی ایجاد شود که اصلا هوش مصنوعی تخصصی برای تئاتر بیاید.

***به نظرت هوش مصنوعی جای کسی از عوامل تولید یک تئاتر را می‌تواند پر کند؟

-دو ماه قبل من خبری خواندم که دوهزار گرافیست در آمریکا به‌خاطر هوش مصنوعی بیکار شدند. من نمی‌توانم پیش‌بینی بکنم ولی خب این اتفاقی که گفتم در آمریکا افتاده. اما چیزی که هست من نمی‌خواهم مخاطب را از ظرفیت‌های هوش مصنوعی بترسانم و می‌خواهم بگویم که هوش مصنوعی در خدمت انسان است و فکر نمی‌کنم جای کسی را تنگ کند. حدس من این است که هنر امروزه دنبال زبان جدیدی بوده که هوش مصنوعی می‌تواند این کار را برای ما تسریع کند.

***باتوجه به چیزهایی که گفتی فکر نمی‌کنم متن «آنتیگونه» را دقیق اجرا کرده باشی و لابد از آن اقتباس کرده‌ای. درست است؟

-برداشت آزاد کردم و البته بهتر است هنوز راجع به این برداشت آزاد صحبت نکنم و دوست دارم مخاطب با اجرای من مواجه شود.