به گزارش خبرنگار تئاتر صبا، اجرای «خوابیدن» تازه‌ترین نمایش افشین واعظی از ۱۷ خرداد شروع شده و تا به حال چهار بار تمدید شده است و نمایشی است کمدی فانتزی در مورد مسایل سیاسی و اجتماعی که چهار پرسوناژ در سه اپیزود دارد به علاوه سه میان پرده که یک قصه‌گو در آن قصه‌هایش را نقل می‌کند. چهار بازیگر در این نمایش در سه نقش متفاوت ایفای نقش می‌کنند و هر نقش و هر اپیزود فضایی کاملا متفاوت با دیگری را دارد که با استقبال مخاطبان هم روبرو شده است. با «افشین واعظی» کارگردان این نمایش گفتگویی کردم که در ادامه می‌خوانید.

امیرحسین بریمانی

*** اجرای شما خیلی انسجام نداشت. لابد این مسئله تعمدی بوده چون مسئله این نبود که اجرا دارای انسجام نبود، به نظرم آمد که حتی از انسجام دارید فرار می‌کنید که به همان اسم اجرایتان یعنی «خوابیدن» و حالت نامنسجمی که خواب‌های ما دارند، برسید…

– چیزی که من همیشه طرفدارش هستم، این است که ضدساختار عمل کنم. نه فقط در تئاتر بلکه در همه چیز دوست دارم ضد ساختار عمل کنم. چون اعتقاد دارم که انسان ذهنش باز شود و از چهارچوب‌های دست و پاگیر آزاد شود. ما کسانی که در ایران زندگی می‌کنیم به‌واسطه نوع تربیت و فرهنگ‌مان، ذهن‌های ساختارمندی داریم. مثلا همه‌اش به این فکر می‌کنم که باید فلان کار را بکنیم. یا فلان کار را نکنیم! از اینجا برویم یا از اینجا نرویم. در تئاتر ترجیح می‌دهم بگویم هیچ ایرادی ندارد اگر شما سه اپیزود کنار هم داشته باشید که هیچ ربطی به هم ندارند و جهان‌شان هم متفاوت است. اپیزود اول دو تا از مشاهیر یعنی خیام و شکسپیر با هم حرف می‌زنند. اپیزود دوم سه تا مگس هستند و اپیزود سوم خواهر برادرند. بله از لحاظ قصه، اجرای من انسجام ندارد. یا حتی از لحاظ فرم‌اجرایی هم انسجامی نداریم. من فکر نمی‌کنم که پراکنده‌گویی ایرادی داشته باشد. اشاره به اسم اجرا کردید. درست است. شما در خواب یک لحظه می‌بینید که در یک شرکتی دارید چایی می‌خورید و لحظه بعد دارید می‌دوید.

***پس فکر می‌کنید برای نوآوری در تئاتر لازم نیست حتما برویم به سمت پرفورمنس یا اینکه مولفه‌ای را در تئاتر حذف کنیم بلکه می‌توانیم در ساختارهای روایت دست ببریم؟

-بله این کاری است که من دوست دارم بکنم. هرکسی البته شیوه‌ای دارد ولی من انتخاب کردم که برای ساختارشکنی بروم سراغ اینکه برداشت کلیشه‌ای از قصه را تغییر بدهم.

***هر سه اپیزود را چند بازیگر مشخص بازی می‌کنند. با توجه به تفاوت هرکدام از این اپیزودها، حس کردید که بازیگرتان دارد یکی از اپیزودها یا نقش‌ها را بهتر بازی می‌کند؟

-نه، واقعیت‌اش اینطور نیست. در هر سه اپیزود همانطوری که می‌خواستم بازی کردند و از این لحاظ من مشکلی حس نکردم. به زعم من درجه یک بودند و حالا نمی‌دانم تماشاگرها چه نظری دارند که البته تماشاگرها تا جایی که من برخورد داشتم، چنین حسی نکرده بودند و به ما لطف داشتند. اما حداقل می‌توانم بگویم که رضایت من جلب شده.

***حس نکردید که حامد مقدسی در نقش شکسپیر بهتر بازی کرد؟ البته در کل بگویم که بازیگر خوبی است و من به عنوان مخاطب دوستش داشتم… به‌خصوص در نقش شکسپیر.

-من با حامد چند سالی است که کار می‌کنم و بله، این بهترین حالت حامد است در نقش شکسپیر.

***فکر می‌کنید مخاطب تئاتر نسبت به سال قبل کاهش داشته؟

-بیشتر فکر می‌کنم طیف تماشاگران عوض شده باشد. نظر شخصی من این است که تا جایی که امکانش هست، باید تئاتر کار کنیم و تئاتر تنها جایی است در این مملکت که در آن به تفکر و اندیشه پرداخته می‌شود. تئاتر بستری است که آدم‌های اهل اندیشه دور هم جمع می‌شوند. نظرم این است که باید به تئاتر بیشتر از همیشه بها بدهیم. در اجراهای سال‌های قبل من دوستان آرتیست بیشتر حمایت می‌کردند، ولی امسال این مسئله کم شده.

***فکر کنم الان مخاطب عام فقط برای تئاتر باقی مانده باشد…

-دقیقا. فرم این اجرای ما اینطور است که بازیگرها قبل اجرا جلوی در ورودی سالن می‌نشینند و ورود تماشاگرها را می‌بینند. برای همین ما تماشاگرمان را داریم می‌بینم و دقیقا همین مسئله است که مخاطب عام فقط برای تئاتر باقی مانده. نود درصد بیشتر تماشاگرهای الان این قشر هستند که به نظرم اشکالی ندارد و همین خوب است. ولی بحثم این است که ما نباید تیشه به ریشه خودمان بزنیم. ما جای دیگری نداریم. همین تئاتر را داریم. من در طول این اجرا، کلی آدم دیدم، صحبت کردم و گپ زدم و دیدگاهم را وسعت دادم. می‌خواهم بدانم اگر این مدت را خانه بودم، چه آورده‌ای برای من می‌داشت؟ در تیوال برایمان کامنت گذاشتند که نمایش خوابیدن، بیدارت می‌کند. این دوستان لطف دارند ولی به نظرم دقیقا همین است و ما باید بیدار شویم.