
سیدضیاءالدین دری، دارای تحصیلات ناتمام در رشته علوم ارتباطات است. وی فعالیت هنری را با تلویزیون آغاز کرد.
شاید بیشتر مردم، سیدضیاءالدین دری را با «کلاه پهلوی» بیشتر شناختند. علاوه بر این سریال تلویزیونی تاریخی، دری در سال۱۳۷۸ سریال «کیف انگلیسی» را با بازی لیلا حاتمی و علی مصفا ساخت.
دری در چند ماه اخیر با بیماری نارسایی کبد دستوپنجه نرم میکرد. وی مدتی در بیمارستانی در شیراز بستری بود و تحت عمل جراحی پیوند کبد قرار گرفت؛ اما متاسفانه بهبودی حال نشد و این هنرمند کشورمان، 26مردادماه در ۶۵ سالگی درگذشت.
یکی از ویژگیهای این کارگردان موفق و نامی کشورمان؛ تسلط خوبش بر تاریخ ایران بود.
او فرزند سوم خانواده بود و غیر از خود، دو برادر و سه خواهر هم داشت. پدربزرگش معمم بود، شال سبز میبست. بسیار فصیح و خوب صحبت میکرد. پدرش انسان خوشقلمی بود و ادبیات خوبی داشت، خیلی خوشخط بود با وجود اینکه انگشتش شکسته بود آدم سالمی بود و مایه مباهات فرزندان. همچنین پدرش صاحب امتیاز نشریهای تکبرگی به نام «احساسات» بود که با هزینه خودش چاپ میشد و بیشتر نارساییهای اجتماعی، مطالبات مردمی روزمره، مثل آسفالت خیابان را در نشریهاش درج میکرد.
سیدضیاءالدین دری را پدرش با خود به سینما میبرد و از همین جا با سینما و تئاتر لالهزار آشنا شد. نوشتن را با نگارش انشاء آغاز کرد و انشایی را که در کلاس پنجم به نام «اسلام آیین برابری و برادری» نوشت، به دیوار مدرسه آویختند. پس از پایان دبیرستان عضو کاخ مرکزی جوانان شد. تحت تأثیر صحبتهای دکتر شریعتی نمایشنامهای نوشت تحت عنوان «رگبار در عاشورا» که در کاخ مرکزی جوانان که اعضای آن همه باید دانشجو میبودند، آن را به روی صحنه برد و با این کار برای اولین بار مکان تئاتر کاخ جوانان برای عاشورا باز شد.
اواخر سال54 برای تحصیل به انگلستان رفت و تا ۱۹۸۰ آنجا بود. در انگلستان علوم ارتباطات خواند؛ هشتاد واحد گذراند و بعد باید برای ادامه تحصیل به آمریکا میرفت، چون میخواست سینما بخواند. دانشگاه به او نمیتوانست واحد بدهد، واحدهای نظریاش را گذرانده بود و باید واحدهای عملی را میگذراند. به همین علت تا قبل از اینکه آمریکا برود مجبور شد چندین واحد علوم ارتباطات را بگذراند. وقتی خواست به آمریکا برود بحران ایران و آمریکا شروع شد و بهعلت نداشتن هزینه تحصیل، از رفتن بازماند.
فعالیت هنری خود را با کارهای تلویزیونی آغاز کرد. او در عرصه سینما به موفقیت چشمگیری دست نیافت و فیلمهای «عشق ممنوع» و «من و دبورا» اکران عمومی هم نشدند. دیگر کارهای سینمایی او عبارتند از: «لژیون»/ سال1377 بهعنوان کارگردان و نویسنده، «باد و شقایق»/ سال1376 بهعنوان کارگردان و نویسنده، «سینما سینماست»/سال1376 بهعنوان کارگردان، تهیهکننده و نویسنده، «در سرزمینی دیگر»/سال1375 به عنوان نویسنده، «صاعقه»/سال1363 بهعنوان کارگردان، تهیهکننده و نویسنده، «گرداب»/سال1360 بهعنوان مشاور کارگردان و نویسنده.
سیدضیاءالدین کارنامه درخشانی در عرصه فعالیت تلویزیونی به شرح زیر دارد: «کمند خاطرات»/سال1369 یکی از کارگردانان، «کیف انگلیسی/سال1378 بهعنوان کارگردان، «کلاه پهلوی»/سال1390-۱۳۸۵ بهعنوان کارگردان.
سی ضیاءالدین دری در پی عارضه کبدی در مرداد۹۷ جهت پیوند کبد به بیمارستان صدرا در شیراز منتقل و عمل پیوند کبد را با موفقیت پشت سر گذاشت اما روز جمعه ۲۶مرداد۹۷ بهدلیل عوارض عفونی بعد از جراحی پیوند کبد، درگذشت.
دیروز 26مرداد، شاید یکی از تلخترین روزها برای جامعه هنری کشورمان بود.
سیدضیاءالدین دری