ناصرارباب/ صبا، جلال غفاری قدیر، دبیر جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت، در حاشیه دومین روز برگزاری این رویداد سینمایی، درباره جایگاه امروز سینمای مقاومت، ضرورت عبور از روایت‌های شعاری، چگونگی ارتباط این جریان سینمایی با نسل جوان و مسئولیت هنرمندان در بازتاب واقعیت‌های جنگ سخن گفت.
او با اشاره به افزایش تعداد آثار حاضر در جشنواره و گسترش بخش‌های مختلف آن، معتقد است سینمای مقاومت دیگر صرفاً یک عنوان یا شعار نیست، بلکه به یک جریان سینمایی با مخاطبان مشخص در عرصه داخلی و بین‌المللی تبدیل شده است؛ جریانی که برای رسیدن به نقطه مطلوب همچنان مسیر طولانی پیش رو دارد و باید بتواند در کنار نمایش رنج‌های جنگ، از امید، نشاط، ایثار و زندگی انسان‌ها نیز روایت کند.

سینمای مقاومت باید از شعار فاصله بگیرد
جلال غفاری قدیر در پاسخ به این پرسش که سینمای مقاومت امروز تا چه اندازه توانسته از شعار فاصله بگیرد و به روایت انسانی جنگ نزدیک شود، اظهار کرد: سینمای مقاومت باید از شعار فاصله بگیرد و راوی واقعی رنج‌ها، نشاط و امیدی باشد که در دل جنگ خلق می‌شود. این سینما نباید در سیاه‌نمایی باقی بماند، بلکه باید به سمت روایت امید حرکت کند. به اعتقاد من، ما در حال طی کردن این مسیر هستیم؛ هرچند فاصله زیادی تا مقصد داریم و قله‌های بزرگ‌تری پیش روی ماست که باید فتح شوند.
او با اشاره به ظرفیت فیلمسازان ایرانی و بین‌المللی در حوزه سینمای مقاومت ادامه داد: فیلمسازان بسیار خوبی در عرصه مقاومت داریم که مشغول فعالیت هستند. فیلمسازان داخلی ما فوق‌العاده‌اند و فیلمسازان بین‌المللی نیز واقعاً شگفت‌انگیز کار می‌کنند. موضوعاتی مانند غزه، مسائل کشور و دیگر موضوعاتی که از جنس مقاومت هستند، مورد توجه فیلمسازان قرار گرفته‌اند و این نشان می‌دهد که این جریان در حال گسترش است.
دبیر جشنواره مقاومت با تأکید بر شکل‌گیری یک جریان سینمایی مستقل در جهان تصریح کرد: ما در حال تولد یک سینمای مستقل هستیم؛ سینمایی مستقل و مقاوم که در دنیا و در مقابل سینمای وابسته به آمریکا و سینمای غرب‌زده در حال شکل‌گیری است. به نظرم صدای این مولود جدید را در دنیای سینما خواهیم شنید.
از چهار پنج فیلم تا حضور ۱۸ فیلم بلند در جشنواره
غفاری قدیر در ادامه و در پاسخ به پرسشی درباره میزان ارتباط سینمای مقاومت با نسل جوان و ضرورت جذب مخاطبان جدید، به تنوع آثار حاضر در جشنواره اشاره کرد و گفت: همین حالا انیمیشن‌هایی داریم که در جشنواره به نمایش درمی‌آیند و برای کودکان، نوجوانان و گروه‌های سنی مختلف تولید شده‌اند. این تنوع آثار نشان می‌دهد که سینمای مقاومت در حال حرکت به سمت مخاطبان متنوع است و صرفاً به یک گروه سنی یا یک قالب سینمایی محدود نمی‌شود.
او با اشاره به افزایش تعداد آثار راه‌یافته به جشنواره افزود: امروز ۱۸ فیلم بلند داخلی و ۱۰ فیلم بلند خارجی در جشنواره حضور دارند و در کنار آن‌ها ده‌ها و صدها اثر مستند و فیلم کوتاه و بلند نیز در بخش‌های مختلف مورد توجه قرار گرفته‌اند. جشنواره امروز اکران در بیش از ۱۰ سالن را تجربه می‌کند و خوشبختانه با استقبال خوبی از سوی مخاطبان مواجه شده است.
دبیر جشنواره مقاومت با مقایسه وضعیت فعلی این رویداد با دوره‌های گذشته خاطرنشان کرد: اگر به گذشته نگاه کنیم، جشنواره در دوره‌هایی شاید با چهار یا پنج فیلم برگزار می‌شد، اما امروز با ۱۸ فیلم بلند داخلی، ۱۰ فیلم بلند خارجی و مجموعه گسترده‌ای از آثار کوتاه و مستند روبه‌رو هستیم. این اتفاق نشان‌دهنده توسعه کمی و تنوع تولیدات در حوزه سینمای مقاومت است.
انتقال تجربه نسل‌های سینمایی به فیلمسازان مقاومت
غفاری قدیر همچنین درباره برنامه‌های آموزشی و انتقال تجربه در حاشیه جشنواره توضیح داد: هم‌زمان با نمایش فیلم‌ها، کلاس‌هایی با عنوان «تجربه سینمای مقاومت» در حال برگزاری است که استادان و چهره‌های شناخته‌شده سینمای ایران در آن حضور دارند.
او با اشاره به حضور کمال تبریزی، زرین‌دست و دیگر استادان سینمای ایران در این برنامه‌ها بیان کرد: بزرگانی در این کلاس‌ها حضور پیدا می‌کنند که به اعتقاد من از چهره‌های یگانه سینمای ایران هستند و درباره تجربه زیستی و حرفه‌ای خود صحبت می‌کنند. این فرصت می‌تواند برای فیلمسازان و علاقه‌مندان سینمای مقاومت ارزشمند باشد؛ چراکه انتقال تجربه از سوی افرادی که سال‌ها در این عرصه فعالیت کرده‌اند، به رشد و ارتقای این جریان کمک می‌کند.
وی مجموعه این اتفاقات را نشانه عبور سینمای مقاومت از مرحله شعار دانست و تأکید کرد: همه این موارد نشان می‌دهد که امروز درباره یک شعار صحبت نمی‌کنیم. سینمای مقاومت به یک واقعیت تبدیل شده است؛ یک ژانر وطنی و بین‌المللی که مخاطبان خودش را دارد. به نظر من، یک سینمای مستقل در حال تولد است و در آینده بیشتر از آن خواهیم شنید.
هنرمند باید راوی جهانی باشد که در آن زندگی می‌کند
دبیر جشنواره مقاومت در بخش دیگری از این گفت‌وگو، به مسئولیت اجتماعی و تاریخی هنرمندان در مواجهه با اتفاقات پیرامونی اشاره کرد و گفت: هنرمند امروز حتماً باید راوی جهان و دنیایی باشد که در آن زندگی می‌کند. هنرمند نمی‌تواند نسبت به اتفاقاتی که پیرامونش رخ می‌دهد بی‌تفاوت باشد، به‌ویژه زمانی که جامعه در حال تجربه شرایطی دشوار و سرنوشت‌ساز است.
غفاری قدیر با اشاره به جنگ و تحولات اخیر منطقه و آنچه از نگاه خود اقتدار ایران در مواجهه با آمریکا توصیف کرد، اظهار کرد: ما در حال تجربه یک جنگ ناجوانمردانه علیه خودمان هستیم و در این شرایط، هنرمند باید بتواند آنچه را که در جامعه اتفاق می‌افتد، روایت کند. به اعتقاد من، ما در دو جنگ توانستیم بزرگ‌ترین ابرقدرت دنیا را شکست بدهیم و او از ما تقاضای آتش‌بس کرد. این موضوع نشان می‌دهد که سینمای ما باید بتواند در تراز آنچه نیروهای مسلح ما خلق کرده‌اند، روایتگری کند.
او در عین حال تأکید کرد که روایت جنگ نباید صرفاً به نمایش تجهیزات، عملیات و ابعاد نظامی محدود شود و افزود: البته روایت جنگ صرفاً روایت سخت‌افزارانه و نظامی نیست. جنگ را نباید فقط از دریچه تجهیزات و اتفاقات نظامی دید. روایت جنگ، روایت انسان‌هایی است که ایثار می‌کنند و از حق خودشان و از زیست شخصی‌شان می‌گذرند تا برای همنوعان خود در کشورشان و برای فرزندانشان امنیت ایجاد کنند.
نقطه تمایز سینمای مقاومت، روایت ایثار و انسان است
غفاری قدیر در پایان، با تأکید بر اهمیت توجه به انسان در روایت‌های سینمایی جنگ، این مؤلفه را وجه تمایز سینمای مقاومت با دیگر جریان‌های سینمایی دانست و خاطرنشان کرد: به نظر من، نقطه تمایز سینمای مقاومت با سایر سینماها همین است؛ اینکه بتواند انسان‌هایی را روایت کند که در شرایط دشوار، از زندگی و خواسته‌های شخصی خود می‌گذرند تا امنیت و آرامش دیگران حفظ شود.
او تأکید کرد سینمای مقاومت برای تثبیت جایگاه خود باید علاوه بر بازنمایی رنج‌ها و واقعیت‌های جنگ، به ابعاد انسانی، امید، نشاط و ایثار نیز توجه داشته باشد؛ مسیری که به باور دبیر این جشنواره، می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری یک جریان مستقل و اثرگذار در سینمای جهان باشد.