
ناصر ارباب/ صبا ـ میلاد هارونی هنرمندی است که مسیر موسیقی خود را از دل علوم قرآنی و مداحی پیموده است. او که در دوران جوانی بهعنوان قاری نمونه استان اصفهان شناخته میشد، با هدف پیوند میان موسیقی مدرن و مفاهیم معنوی، فعالیت خود را در حوزه موسیقی ارزشی آغاز کرد.
این خواننده، در گفتوگو با صبا درباره نقش موسیقی در روزهای حساس و سرنوشتساز، نسبت میان حماسه و احساس در آثار هنری و همچنین مسئولیت هنرمندان در ثبت رویدادهای تاریخی گفت.
هارونی در ابتدای این گفتوگو و در پاسخ به این پرسش که موسیقی در شرایطی مانند امروز باید بیشتر رنگ و بوی حماسی داشته باشد یا احساسی، اظهار کرد: «موسیقی، بیان و ابراز احساسات درونی یک انسان متناسب با شرایط اجتماعی روز است. نمیتوان برای همه زمانها یک نسخه واحد پیچید. ممکن است در مقطعی جامعه به موسیقی احساسی نیاز داشته باشد و در زمانی دیگر، شرایط به گونهای باشد که موسیقی حماسی بتواند تأثیر بیشتری بر مردم بگذارد.»
هنر بازتابی از وضعیت حامعه
او با بیان اینکه هنر همواره بازتاب وضعیت جامعه است، ادامه داد: «وقتی یک اثر احساسی یا حماسی شنیده میشود، مردم نیز متناسب با همان فضا واکنش نشان میدهند. موسیقی میتواند احساسات را برانگیزد، امید ایجاد کند، مردم را برای حضور در صحنه ترغیب کند یا حتی به آنها آرامش بدهد. به همین دلیل، هنرمند باید شرایط جامعه را بشناسد و متناسب با آن اثر خلق کند.»
امروز موسیقی حماسی نقشی پررنگ دارد
این خواننده با اشاره به شرایط اخیر کشور افزود: «در روزهایی که جامعه نیازمند حضور مردم، همدلی و حماسهآفرینی است، طبیعی است که موسیقی ملی و حماسی نقش پررنگتری پیدا کند. وقتی کشور با شرایط خاصی روبهرو است و مردم برای دفاع از هویت و سرزمین خود در صحنه حضور دارند، موسیقی حماسی میتواند شوق، انگیزه و روحیه بیشتری در میان مردم ایجاد کند.»
هارونی در عین حال تأکید کرد که نباید نقش موسیقی احساسی را نادیده گرفت و گفت: «در کنار همه این حماسهها، ما عزیزانی را نیز از دست دادهایم؛ شهدایی که جان خود را برای این سرزمین فدا کردند و خانوادههایی که داغدار شدند. این بخش از واقعیت را نمیتوان تنها با زبان حماسه روایت کرد. اینجا موسیقی احساسی است که میتواند اندوه، دلتنگی، عشق و احترام به این عزیزان را منتقل کند.»

روایت دو گانه موسیقی از رنج و غرور
او ادامه داد: «غرورآفرینی و ایثار شهدا باید با زبان حماسه روایت شود، اما مظلومیت، فداکاری و داغ خانوادههای آنان نیز باید با زبان احساس بیان شود. اگر یکی از این دو نباشد، روایت ما کامل نخواهد بود.»
این خواننده با اشاره به تجربه سالهای فعالیت خود در عرصه موسیقی گفت: «اگر بخواهم همه تجربه این سالها را در یک جمله خلاصه کنم، میگویم ایران تلفیقی از موسیقی حماسی و احساسی است. هیچوقت نمیتوان این دو را از هم جدا کرد، چون تاریخ این سرزمین نیز همینگونه بوده است.»
یک چشم ایران همواره اشک بوده و چشم دیگرش غرور
هارونی در توضیح این نگاه افزود: «ایران همیشه سرزمینی بوده که در کنار اقتدار، رنج هم دیده است؛ در کنار غرور، اشک هم داشته است؛ در کنار پیروزی، داغ هم تجربه کرده است. شاید بتوان گفت یک چشم ایران همیشه اشک بوده و چشم دیگرش غرور. اما آنچه در تمام این سالها تغییر نکرده، این بوده که مردم ایران هیچگاه در برابر سختیها سر تسلیم فرود نیاوردهاند. همین ویژگی است که موسیقی این سرزمین را هم به آمیزهای از احساس و حماسه تبدیل کرده است.»
وی در ادامه درباره نقش هنرمندان در ثبت و ماندگار شدن مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب گفت: «اگر ابتدا از منظر هنر به موضوع نگاه کنیم، وقتی یک هنرمند از میان ما میرود، طبیعی است که جامعه هنری برای بدرقه او حضور پیدا میکند. این یک سنت ارزشمند در میان اهالی هنر است؛ هنرمندان برای احترام به همکار و همراه خود در مراسم بدرقه حاضر میشوند.»
هنرمند سکوت نمیکند!
او افزود: «اگر از همین منظر به موضوع نگاه کنیم، امروز نیز هنرمندان نباید سکوت کنند. آنها باید در صحنه باشند، زیرا سکوت هنرمند در برابر لحظههای مهم تاریخی، با رسالت هنر سازگار نیست.»
هارونی با اشاره به جایگاه رهبر شهید انقلاب ادامه داد: «در کنار این نگاه هنری، نباید فراموش کنیم که ایشان رهبر کشوری بودند که همه ما زیر پرچم آن زندگی کردهایم، فعالیت کردهایم و هویت خود را از آن گرفتهایم. همه ما در این سرزمین متولد شدهایم و روزی نیز در همین خاک آرام خواهیم گرفت. بنابراین، حضور در چنین مراسمی تنها یک وظیفه هنری نیست، بلکه نوعی مسئولیت اجتماعی و ملی نیز محسوب میشود.»
او با تأکید بر اینکه هر هنرمند باید از زبان هنر برای بیان احساسات خود استفاده کند، اظهار کرد: «ممکن است یک نفر خواننده باشد، دیگری شاعر، یکی مستندساز باشد و دیگری عکاس یا بازیگر؛ هر کدام باید با ابزار تخصصی خود احساسات و برداشتش از این روزها را بیان کند. حتی اگر کسی امکان تولید یک اثر بزرگ را ندارد، حداقل میتواند با حضور در صحنه یا حتی یک واکنش مسئولانه در فضای مجازی نشان دهد که نسبت به اتفاقات پیرامونش بیتفاوت نیست.»

هنر؛ زبانی که تاریخ را زنده نگه میدارد
این خواننده افزود: «هنر ظرفیت بسیار گستردهای دارد. گاهی یک عکس میتواند اثری ماندگارتر از صدها صفحه نوشته باشد. گاهی یک قطعه موسیقی میتواند احساس یک ملت را منتقل کند و گاهی یک مستند یا یک شعر، رویدادی را برای همیشه در حافظه تاریخی مردم ثبت کند. هر هنرمندی باید از همین ظرفیت استفاده کند.»
هارونی درباره ماندگار شدن رویدادهای تاریخی نیز گفت: «همیشه این جمله را شنیدهایم که هر کاری در قالب هنر بیان نشود، ماندگار نخواهد شد. من هم به این باور اعتقاد دارم. اگر میخواهیم نسلهای آینده بدانند در این روزها چه گذشته است، باید آن را با زبان هنر روایت کنیم؛ زبانی که تاریخ را زنده نگه میدارد.»
او ادامه داد: «فردا روز مهمی برای تاریخ ایران خواهد بود. حضور مردم، فارغ از هر نگاه و سلیقهای، میتواند تصویری ماندگار از همبستگی و هویت ملی باشد. اما این تصویر زمانی برای آیندگان باقی میماند که هنرمندان آن را ثبت کنند؛ عکاس با دوربینش، فیلمساز با قاب تصویر، شاعر با شعر، نویسنده با قلم و موسیقیدان با نغمهای که سالها بعد نیز شنیده شود.»
هنرمند فقط برای امروز خلق اثر نمیکند
هارونی با اشاره به گستردگی شاخههای هنری تصریح کرد: «خوشبختانه هنر ابعاد مختلفی دارد و هر رشته میتواند سهم خود را در ثبت چنین لحظههایی ایفا کند. مهم این است که هنرمند احساس مسئولیت داشته باشد و بداند آنچه امروز ثبت میکند، ممکن است سالها بعد به سندی تاریخی برای نسلهای آینده تبدیل شود.»
وی در پایان این گفتوگو بار دیگر بر نقش هنر در حفظ حافظه تاریخی ملتها تأکید کرد و گفت: «هنرمند فقط برای امروز خلق اثر نمیکند. بسیاری از آثار هنری سالها بعد ارزش واقعی خود را نشان میدهند. به همین دلیل، ثبت لحظههای تاریخی با زبان هنر اهمیت فراوانی دارد. هر هنرمندی در هر حوزهای که فعالیت میکند، باید آنچه را دیده، لمس کرده و احساس کرده است، به اثری هنری تبدیل کند تا این لحظهها برای آیندگان باقی بماند. اگر این اتفاق رخ دهد، بدون تردید شکوه این روزها به بخشی ماندگار از حافظه فرهنگی و تاریخی ایران تبدیل خواهد شد.»