
یادداشت مهمان/ صبا، آرش پارساپور نویسنده و فعال رسانه در یادداشتی اختصاصی برای صبا نوشت: سالها است که وقتی به بیلبوردهای شهر یا پوسترهای رنگارنگ محصولات شبکه نمایش خانگی نگاه میکنیم، انگار در یک چرخه بی پایان و خستهکننده گیر افتاده ایم. چند نام مشخص و همیشگی، مدام از این پلتفرم به آن پلتفرم کوچ می کنند و بودجه های کلان را میان خود دست به دست میکنند. این حلقه بسته، ورود به جریان اصلی سریالسازی را برای استعدادهای تازه نفس و پرانرژی، به چیزی شبیه به یک رویای دست نیافتنی تبدیل کرده بود. تهیه کنندگان با محافظه کاری تمام، به فرمولهای امتحان پس داده چسبیده بودند و هیچ کس حاضر نبود روی نام های غیرتکراری قمار کند. اما در همین وانفسا یک مینی سریال کوتاه از راه رسیده و به باور من تمام این درهای بسته را با جسارت تمام باز کرد و قواعد بازی را برهم زده است. «اعتراف می کنم» به تهیه کنندگی نیما حسنی نسب و رضا فتح اللهی پور بیش از آن که یک درام جنایی خوش ساخت باشد، یک مانیفست شجاعانه علیه انحصار فهرستهای طولانی و تکراری عوامل سریالهای این روزها است.
«اعتراف میکنم» جسارت خود را در تیتراژش به مخاطب میگوید: ۱۰ قسمت و ۹ کارگردان متفاوت! تا پیش از این، سپردن پروژههای بزرگ به جوان ترها، با بهانههای همیشگی مثل کمبود تجربه یا ترس از بازگشت سرمایه، در نطفه خفه می شد. اما فیلم نت با انتخاب این مسیر، یک آزمایشگاه بزرگ و امن برای درخشش نسل جدید سینمایی فراهم کرده است و خوشبختانه با پخش این سریال باید گفت آنها ثابت کردند که اگر پلتفرم پخش کننده به ساختار درست متعهد باشد، نیازی نیست بار یک مجموعه طولانی را فقط روی دوش یک اسم سنگین و قدیمی بگذارد.
جادوی فرمت اپیزودیک؛ سکوی پرتاب تازه نفسها
انتخاب ساختار اپیزودیک، یعنی فرمتی که در آن هر قسمت قصه و پرونده مستقل خودش را دارد، هوشمندانه ترین ابزار برای این پوستاندازی بود. وقتی هر قسمت سرآغاز و پایان خودش را دارد، فرصت بینظیری به وجود میآید تا یک فیلمساز جوان یا نامی که کمتر در جریان اصلی شنیده شده، تمام مهارت، جهانبینی و تکنیک خود را در یک برش یک ساعته به رخ همگان بکشد و امضای خودش را پای اثر بنشاند.
در این ساختار، کارگردان مجبور نیست قصه را بی دلیل کش بدهد و با خرده روایت های آزاردهنده وقت تماشاگر را بگیرد. او با انرژی تمام وارد می شود، ضربه اش را در بهترین زمان ممکن می زند و از صحنه خارج می شود. درواقع فرمت محدود اتاق بازجویی به این جوانها اجازه داده تا بدون درگیر شدن با حاشیههای تولید و لوکیشنهای شلوغ، تمام تمرکز خود را روی دکوپاژ، ریتم و بازی گرفتن از بازیگر بگذارند. بیننده با دیدن هر قسمت، یک زاویه دید بکر و یک امضای هنری تازه را تجربه میکند. این مینیسریال در حقیقت شبیه یک جشنواره پرشور است که به نامهای خط خورده و کمتر دیده شده، فرصت نفس کشیدن و قدرتنمایی میدهد. این یک سکوی پرتاب فوق العاده است. تماشاگر با تماشای هر اپیزود، در کنار رو به رو شدن با یک پرونده تازه، با یک نگاه بدیع، یک دکوپاژ متفاوت و یک امضای هنری جدید آشنا می شود.
کارگردانان و تهیهکنندگان و مدیران پلتفرمها تصور میکنند برای تضمین فروش و بازدید، باید کلکسیونی از ستارههای سینما را در یک عمارت لوکس دور هم جمع کنند. اما تیم تولید سریال «اعتراف می کنم» مسیر بسیار متفاوتی برای استفاده از چهرههای سرشناس انتخاب کرده است. آن ها ستارهها را کنار نگذاشتهاند، بلکه زرق و برق همیشگی را از تصویر این چهرهها گرفتهاند. در این جا، دیگر خبری از لباسهای فاخر، لوکیشنهای خیره کننده و داستانهای عاشقانه و کشدار نیست که ضعفهای بازیگری در پس آنها پنهان شود. این سریال، ستارههای شناخته شده را به درون یک اتاق تاریک و خفه میکشاند و آنها را روی صندلی اتهام مینشاند تا عیار واقعی هنرشان را به چالش بکشد.
پایان یک انحصار خسته کننده
همانطور که در ابتدای سخن گفته شد شبکه نمایش خانگی در ایران، سالها است که شبیه یک مهمانی خصوصی و در بسته عمل میکند. چند تهیه کننده مشخص، چند کارگردان همیشگی و لیستی از بازیگرانی که فقط از پروژهای به پروژه دیگر اسباب کشی میکنند. اگر بخواهیم دستاورد بزرگ فیلم نت را در این روزهای تکراری و شلوغ شبکه نمایش خانگی ارزیابی کنیم، باید بگوییم آنها به جای تکرار مسیر گذشتگان، مسیر عبور نسل جدید را هموار کردند. این پلتفرم نشان داد که اعتماد به جوان ترها و خروج از دایره نامهای تکراری، یک قمار شکست خورده نیست و میتواند به تولید اثری پرهیجان، ریتمیک و پرمخاطب منجر شود. استقبال مردم هم از این هوای تازه نشان داد که مخاطب ایرانی، تفاوت کیفیت را به خوبی درک میکند و تشنه نگاههای نو در ورطه تکرار سینمایی این روزها است. باید بدانیم بازی دیگر تغییر کرده است؛ دوران پادشاهی نامهای همیشگی رو به پایان است و حالا، نوبت کودتای خوب تازه نفسها است.