
ناصر ارباب/صبا، جا به جایی تئاتر از سالنهای بسته به میدانهای شهر در شرایط جنگی ، ایدهای بود که در مجموعه «مشت و میدان» به کارگردانی انوش معظمی محقق شد. یکی از قسمتهای این مجموعه، نمایش «گردآفرید» است که در میادین اصلی تهران اجرا شد. فاطیما چهاردولی در نقش نقال و محدثه روحانی درنقش گردآفرید در گفت و گوی با صبا در مورد این اثر توضیحاتی داد.
اجرای تئاتر در دل میادین تهران
برخلاف بسیاری از آثار نمایشی که در سالنهای سرپوشیده روی صحنه میروند، نمایش «گردآفرید» از مجموعه «مشت و میدان» در میدانهای مختلف تهران به روی صحنه رفت. مخاطبان این نمایش، شهروندانی بودند که در میادین حضور داشتند؛ همان میادینی که به گفته بازیگران، موضوع اصلی این اثر نیز هست.

گردآفرید؛ مسئله ایران امروز، نه دیروز
فاطیما چهاردولی، بازیگر نقش نقال، با تأکید بر بهروز بودنِ این نمایشها توضیح داد: «گردآفرید در این نمایش مسئلهاش ایرانِ امروز است، نه ایرانِ چندین هزار سال پیش. این نمایش در میادین تهران اجرا شد. گردآفرید دراین نمایش مخصوصاً از زنان و دخترانی که در میادین هستند. میخواهد این میدان را حفظ کنند. خود گردآفرید هم میگوید: “اگر من در همین زمان بودم، همان کار را میکردم که زنان و دختران امروز انجام میدهند. من میداندار این زمانه میشوم.”»
حضور پررنگ زنان در میادین
چهاردولی با اشاره به مشاهداتش در میادین تهران تأکید کرد:«امروز اگر به میادین بروید میبینید که بیشترین جمعیت را زنان و دختران تشکیل میدهند، نه آقایان. نمایش ما دقیقاً به همین موضوع اشاره دارد. گردآفریدِ امروزه، نه گردآفریدِ شاهنامهی هزاران سال پیش.»

استقبال فوقالعاده در فضای باز
اجرا در میادین، بازخورد متفاوتی نسبت به سالنهای تئاتر داشته است. چهاردولی در این باره گفت:«استقبال خیلی خوب بود. جمعیت قابل توجهی گرد میآمدند و با دقت تماشا میکردند، چون کار برایشان تازه و جالب بود.»
نقالی مظلوم اما بهروزشدنی
بازیگر نقش نقال که ۲۲ سال سابقه تئاتر دارد، با اشاره به اینکه این اولین تجربه نقالیاش بوده است، گفت: «اولش برایم خیلی سخت بود. آقای انوش معظمی خیلی کمک کرد. متأسفانه امروز هنر نقالی مظلوم واقع شده، مخصوصاً نقالی خانمها. بنیاد فردوس آموزشهایی میگذارد، اما استقبال نمیشود که به اجرا برسد. نقالی در همان شکل قدیمی مانده و نیاز به بهروز شدن دارد. به نظر من اگر به همین شکل امروزی ادامه پیدا کند، برای مخاطب جذابیت بیشتری دارد.»
تجربه اول نقش حماسی برای محدثه روحانی
محدثه روحانی، بازیگر نقش گردآفرید، نیز از این تجربه تازه گفت: «این اولین باری است که نقش حماسی بازی میکنم. من در تئاتر آماتور حساب میشوم و حدود دو هفته است روی این نقش کار میکنم. نقشهای حماسی روحیه را قویتر میکند. باور من به کشورم قبلاً هم قوی بود، اما این نقش انگیزهام را بیشتر کرد. امیدوارم به برکت این کار، استارت خوبی برای حضور مؤثرترم در زمینه فرهنگی و هنری باشد.»
نمایش «گردآفرید» از مجموعه «مشت و میدان» با کارگردانی انوش معظمی و محصول حوزه هنری انقلاب اسلامی، با خروج از فضای سنتی تئاتر و حضور در میادین تهران، توانست پیام خود را مستقیماً به مخاطبِ درون میدان منتقل کند. آنچه در این اثر میگذرد، بازخوانی یک اسطوره نیست، بلکه بازآفرینی یک کنش زنانه در زمان حال است؛ نقالی که از زنان امروز میخواهد میدان را حفظ کنند و گردآفریدی که میگوید: «من هم همان کار را میکردم.»