
معصومه دهقان/صبا، فیلم کوتاه «شیزو» در ژانر سایکودرام، روایت خود را بر پایه اختلال روانی شیزوفرنی بنا کرده؛ جایی که بیماری نه بهعنوان عنصری بیرونی، بلکه بهمثابه قالبی ساختاری بر قصه سوار میشود. محمد اسدی، کارگردان فیلم، از روند پژوهش، انتخاب نام «شیزو» و اهمیتی میگوید که پلان پایانی فیلم در معنا دادن به جهان روانی اثر برای او داشته است.
«شیزو» در ژانر سایکودرام قرار میگیرد و به اختلال روانی اشاره دارد. از چه نقطهای به این موضوع پرداختید؟
بله «شیزو» دقیقاً در ژانر سایکودرام قرار میگیرد و به اختلال روانی شیزوفرنی میپردازد. ما در طراحی قصه دو تا قالب داشتیم؛ یکی قالب اصلی که قصه بود و قالب بعدی بیماری که روی این قصه سوار میشد. بهخاطر همین، با تحقیق و پژوهشی که در پیشتولید انجام دادیم، تونستیم با جزئیات این بیماری آشنایی پیدا کنیم و طراحی کاراکترها و فضا به فرمی که مدنظرمان بود برسد. در این مسیر استادان بزرگواری هم کمکمان کردند، ولی اصل قضیه به همین شکل شکل گرفت.
عنوان «شیزو» بار معنایی مستقیمی دارد. چرا این نام را انتخاب کردید؟
در رابطه با اسم فیلم «شیزو»، جزو اسمهایی بود که برای فیلم انتخاب میکردیم و اتفاقاً گزینه آخرمان هم بود. اسمهای دیگری هم مطرح بود. ابتدا میخواستیم خیلی دور از محتوا و کانسپت فیلم اسم بگذاریم، اما احساس کردیم با این اسم میتوانیم به محتوا نزدیکتر شویم و مخاطب هم قطعاً با این اسم به فیلم نزدیکتر میشود. در نهایت هم برای خود من، پلان آخر فیلم کاملاً معنی «شیزو» را میدهد.
در روایت فیلم، بیماری چگونه با قصه گره میخورد؟
ما از ابتدا قصه را طوری طراحی کردیم که بیماری بهعنوان یک قالب روی روایت اصلی سوار شود. یعنی بیماری جدا از قصه نیست، بلکه بخشی از ساختار آن است. شناخت جزئیات بیماری کمک کرد تا طراحی شخصیتها و فضای فیلم دقیقتر و به آن فرم مدنظر نزدیکتر شود.
آیا پژوهش در این مسیر نقش تعیینکنندهای داشت؟
قطعاً. تحقیق و پژوهش در پیشتولید باعث شد ما به جزئیات این اختلال روانی برسیم و بتوانیم فضا و کاراکترها را درست طراحی کنیم. بدون این مرحله، رسیدن به چنین فرم و فضایی ممکن نبود.
در نهایت، اگر بخواهید معنای «شیزو» را در یک تصویر خلاصه کنید، آن تصویر چیست؟
برای من، پلان آخر فیلم است. اگر پلان آخر را ببینید، کاملاً معنی «شیزو» را میدهد.