مهدیه مالکی/صبا: فیلم سینمایی «زمستان بود» ساخته وحید پرشاد، در حالی که هنوز امکان اکران در ایران را نیافته، در تازه‌ترین حضور بین‌المللی خود در جشنواره پگاسوس برزیل درخشید و با کسب بیشترین جوایز این رویداد مستقل، از جمله جایزه ویژه بهترین فیلم و بهترین کارگردانی، بار دیگر توجه محافل جهانی را به خود جلب کرد. این موفقیت در شرایطی رقم خورده که فیلمی ایرانی، با بازیگران شناخته‌شده و موضوعی انسانی، همچنان از نمایش برای مخاطب اصلی‌اش در داخل کشور محروم مانده است؛ تناقضی که خبرنگار صبا در گفت‌وگو با کارگردان اثر، به سراغ ریشه‌ها و دلایل آن رفته است.

وحید پرشاد، کارگردان فیلم سینمایی «زمستان بود» باتاکید بر اینکه اثرش نه سیاه‌نمایی است و نه موضع‌گیری سیاسی، بلکه تلاشی است برای نشان دادن واقعیت‌های پنهان زندگی دختران جوانی که در نبود حمایت خانوادگی و اجتماعی به فروپاشی می‌رسند گفت: خوشحالی من به‌خاطر جایزه گرفتن نیست،  من ۲۰ سال است کار می‌کنم و چهار فیلم بلند ساخته‌ام ولی هیچ یک از فیلم‌های من اکران نشده و احساس می‌کنم دیده نشده‌ام، بزرگ‌ترین آرزویم این است که فیلم‌هایم را با مردم کشورم ببینم،همیشه حسرت اکران فیلم‌هایم را در سینما را داشته‌ام، دیدن فیلم‌هایم روی پرده سینما برای من یک رؤیاست و حتی نمایش آنلاین یا پلتفرمی نیز برایم کافی است؛ مهم این است که مردم فیلم را ببینند

وی با اشاره به روند تولید و توقف طولانی‌مدت اکران این فیلم گفت: زمستان بود در سال ۱۳۹۹ ساخته شد و تقریباً یک ماه بعد تمام مراحل فنی آن به پایان رسید و فیلم آماده نمایش بود، اما متأسفانه در همان مقطع پروانه نمایش به فیلم داده نشد و شرایطی پیش آمد که باعث شد فیلم تاکنون پروانه نمایش برای اکران داخلی کشور دریافت نکند.
وی افزود: من بیش از ۲۰ سال است که در سینما فعالیت می‌کنم؛ از دستیاری شروع کردم، فیلم کوتاه ساختم و« زمستان بود» اولین فیلم سینمایی بلند من بود و بعد از آن هم فیلم سینمایی دیگری به نام «جریان» ساختم که آن هم اکران نشد در حالی که هیچ‌کدام از این فیلم‌ها سیاسی نبودند، اما ممیزی‌ها و سلیقه‌های قدیمی، محافظه‌کارانه و بعضاً کورکورانه باعث شد چندین سال معطل بمانند البته علاوه بر این، در مقاطعی با مشکلات مالی هم مواجه شدیم که روند کار را طولانی‌تر کرد.

این فیلمساز ادامه داد: خوشبختانه حدود سه تا چهار ماه است که« زمستان بود» وارد چرخه پخش جشنواره‌ای شده و در چند جشنواره خارجی نمایش داده شده، دیده شده و جوایزی هم دریافت کرده است، این فیلم نه سیاسی است و نه جنجالی؛ نه از آن جنس فیلم‌هایی است که بخواهد شعار بدهد یا فحاشی کند بلکه کاملاً انسانی و هنری است که قصه خودش را روایت می‌کند و با وجود اینکه هنوز در ایران اکران نشده، اما دیده شدنش در جشنواره‌ها اتفاق خوبی بود.
پرشاد با اشاره به وضعیت اکران داخلی گفت: خیلی از افراد منتظر اکران داخلی فیلم هستند ولی متاسفانه در حال حاضر شرایط اکران در ایران فراهم نیست، اما ممکن است در آینده اتفاقاتی بیفتد؛ چه اکران سینمایی و چه نمایش در پلتفرم‌ها.
کارگردان «زمستان بود» درباره وضعیت مجوزها با توجه به تغییر رویکرد اکران فیلم‌ها توضیح داد: ما دوباره برای دریافت مجوز اقدام کرده‌ایم و در حال رایزنی هستیم البته بعید می‌دانم امسال به نتیجه برسد، اما امیدوارم سال آینده امکان اکران فراهم شود، ضمن اینکه تهیه‌کننده فیلم، آقای کامبیز بابایی چون مدتی است خارج از ایران هستند این موضوع هم روند کار را دشوارتر کرده، اما امیدوارم سال آینده بتوانیم اکران عمومی فیلم را داشته باشیم چون فیلم و بازیگرانش پتانسیل بالایی برای جذب مخاطب دارند.

او درباره بازیگران فیلم گفت: بازی نازنین بیاتی در این فیلم بسیار متفاوت، کاریزماتیک، عمیق و معترض است و اگر بازی او را با کارهای دیگرش مقایسه کنید، می‌بینید این شخصیت کاملاً متفاوت است و حتی رضا کیانیان هم گرچه در یک سکانس بازی دارد ولی به عقیده بسیاری از افراد از بهترین بازی‌های اوست.
پرشاد درباره خبر حضور فیلم در جشنواره جهانی فجر ۱۴۰۰ گفت: ما برای جشنواره جهانی فجر در سال ۱۴۰۰ ثبت‌نام کردیم ولی متاسفانه فیلم در آن زمان آماده نبود چون تدوین، صدا گذاری و مراحل پس‌تولید، به‌دلیل مسائل مالی، چند سال طول کشید و من هم نمی‌خواستم نسخه‌ای را که به آن اعتقاد نداشتم ارائه بدهم و الان حدود یک سال است که فیلم به‌طور کامل آماده شده که پخش بین‌المللی آن را آغاز کردیم.
این فیلمساز درباره اینکه فیلم به چه موضوعی می‌پردازد توضیح داد: داستان درباره دختری است که از مشکلات شدید روحی و روانی رنج می‌برد و با دختری به نام سیما زندگی می‌کند که در جریان یک درگیری به دلیل مصرف مواد کنترل خود را از دست می دهد و سیما را می‌کشد و به مادر سیما اطلاع می‌دهد که دخترش گم شده است و از اینجا جست‌وجوی مادر آغاز می‌شود و در نهایت مخاطب متوجه می‌شود که خودِ شیرین عامل این اتفاق بوده است، قصه فیلم کاملاً تو‌در‌تو و چندلایه است.
وی درباره انتخاب این قصه به عنوان اولین اثر سینمایی خود گفت: من سال‌هاست که در آثارم به شخصیت‌های زن می‌پردازم و تقریباً همه فیلم‌هایم درباره زنان است. شخصیت «شیرین» برای من بسیار جذاب بود، چون از نظر بازیگری و شخصیتی کاملاً غیرقابل پیش‌بینی است؛ او نماینده نسلی است که درگیر اعتیاد، روابط ناپایدار و سبک زندگی پرتنش می‌شود که در نهایت به فروپاشی می‌رسد.

پرشاد ادامه داد: در پرداخت این شخصیت، خانواده، جامعه و خود فرد را مثل یک مثلث به‌هم‌پیوسته دیدم گرچه شیرین در ذات خودش آدم بدی نیست، اما مجموعه‌ای از اتفاقات و نبود حمایت خانوادگی باعث می‌شود درگیر مواد مخدر و روابط نادرست شود و این مسیری است که متأسفانه تعداد زیادی از جوانان امروز در آن قرار گرفته‌اند.
کارگردان زمستان بود تأکید کرد: فیلم تلخ است، اما سیاه‌نمایی نیست، من اهل شعار دادن یا موضع‌گیری سیاسی نیستم و نمی‌خواستم بگویم فقط جامعه یا فرد مقصر است؛ اما در نهایت خود انسان مسئول رفتارهایش است و اگر کنترل را از دست بدهد، فاجعه رخ می‌دهد، این فیلم نشان دهنده راهی است که پایانش جز تاریکی نیست و اگر کسی وارد چنین راهی شود یا خودش یا زندگی دیگران را نابود می‌کند.

او با انتقاد از سانسور گفت: من اهل خودسانسوری نیستم به همین دلیل سال‌هاست با ممیزی درگیرم و عملاً قربانی آن شده‌ام چون چند فیلم دیگر هم دارم که شرایط مشابهی دارند، برای من مهم است فیلمی که می‌سازم، همان تأثیری را بگذارد که مدنظر دارم و اگر قرار باشد فیلم قیچی شود؛ ترجیح می‌دهم اصلاً نمایش داده نشود.
وی با تاکید بر اینکه مخاطب این فیلم دختران نوجوان و جوان هستند گفت: امیدوارم روزی این فیلم حتی در مدارس برای دختران نوجوان اکران شود چون آنها خودشان و رفتارهایشان را در این فیلم می‌بینند و بفهمند که نتیجه چنین رفتارهایی تنهای، انزوا و سیاهی است که من در این فیلم نشان دادم البته من قصد آسیب شناسی نداشتم و فقط قصه خود را روایت کردم ولی از نگاه روانشناختی به وضعیت دختران و زنانی می‌پردازد که به‌راحتی قربانی می‌شوند و هیچ‌وقت صدایشان شنیده نمی‌شود، موارد زیادی را می‌شناسم که اتفاقات تلخی برایشان افتاده و حتی خبری از آن‌ها منتشر نشده است واین بی‌خبری برای من بسیار دردناک است.
وی گفت: این فیلم را ساختم تا بگویم چنین آدم‌هایی وجود دارند؛ می‌شود حواسمان به آن‌ها باشد، می‌شود با آن‌ها حرف زد، در آغوششان گرفت و به آن‌ها مهر داد، این آدم‌ها به آرامش نیاز دارند و بسیاری از آن‌ها خانواده‌ای ندارند و اگر فردی فقط کمی حمایتش کند، شاید مسیر زندگی‌شان تغییر کند.
پرشاد درباره موفقیت فیلم در جشنواره‌های بین‌المللی توضیح داد: گرچه فیلم در سال ۱۳۹۹ ساخته شده و با وجود فیلم‌های زیرزمینی و آثار جدید در جشنواره‌های مختلف دیده شد البته هر جشنواره‌ای سلایق مختلفی را دنبال می‌کند، اما خوشحالم که حداقل فرصتی ایجاد شد تا مردم آن را ببینند و از قصه لذت ببرند.

کارگردان در ادامه درباره پرداختن به شخصیت زن در ایران گفت: فیلم‌های من کاملاً شخصیت‌محور است؛ از آغاز تا پایان، تمرکز روی شخصیت اصلی است و با او همراه می‌مانیم و در این فیلم نیز مخاطب از چشمان شیرین نگاه می‌کنند و رفتارها و احساسات او را دنبال کرده و با او همذات‌پنداری می‌کنند.
وی درباره بازخورد مخاطبان گفت: افرادی که فیلم را دیده اند، تجربه تماشای آن را تکان‌دهنده توصیف کرده‌اند و تاکید کرده اند، نزدیک شدن به شخصیت‌ها و لمس کردن کاراکترها باعث می‌شود مخاطب واقعاً حس شخصیت‌ها را درک کند و حتی نریشن موجود در فیلم نیز این احساس را تقویت می‌کند.
او درباره واکنش‌ها به فیلم بیان کرد: همین که نام فیلم دوباره در فضای مجازی و رسانه‌ها مطرح شده، برای من ارزشمند است. هنوز هم خیلی‌ها می‌پرسند زمستان بود چه شد و خوشحالی من به‌خاطر جایزه گرفتن نیست، من ۲۰ سال است کار می‌کنم و چهار فیلم بلند ساخته‌ام ولی هیچ یک از فیلم‌های من اکران نشده و احساس می‌کنم دیده نشده‌ام و بزرگ‌ترین آرزویم این است که فیلم‌هایم را با مردم کشورم ببینم.
وی افزود: همیشه حسرت اکران فیلمم در سینما را داشته‌ام، دیدن فیلم‌هایم روی پرده سینما برای من یک رؤیاست، اما حتی اگر نمایش آنلاین یا پلتفرمی باشد برایم کافی است؛ مهم این است که مردم فیلم را ببینند.
کارگردان زمستان بود در پایان گفت: بعد از این فیلم، آثاری به نام جریان، ناگهان و متمایل به آبی ساختم که هیچ‌کدام مجوز نمایش نگرفته‌اند و در حال حاضر مشغول پخش بین‌المللی آن‌ها هستم، با این حال، تأکید می‌کنم تا زمانی که زنده‌ام، زیر بار سانسور نمی‌روم و به چیزی که به آن باور دارم فیلم می‌سازم و مطمئنم بالاخره این فیلم‌ها دیده خواهند شد.