امروز پنجشنبه, ۱۷ اردیبهشت , ۱۴۰۵ ساعت ۱۸:۰۷:۰۰
سمیه خاتونی/ صبا: نشست پرسش و پاسخ دانشجویان با پیمان جبلی، رئیس سازمان صدا و سیما، همزمان با هفته دانشجو روز ۱۸ آذر ۱۴۰۴ در سالن اجتماعات الزهرا در دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه شهید بهشتی برگزار شد.
این مراسم با تلاوت آیاتی از قرآن و پخش سرود ملی آغاز شد. در ابتدای برنامه، مجری مراسم با اشاره به اهمیت تاریخی روز دانشجو و وقایع ۱۶ آذر ۱۳۳۲، تأکید کرد که «روز دانشجو» تنها یک تاریخ نیست بلکه هویتی جاری است که دانشجوی امروز باید نسبت خود را با آن پیدا کند و نقش کنشگرانه و مطالبهگرانهای در جامعه داشته باشد. او با اشاره به رویدادهای ماههای اخیر و نسبت دانشگاه شهید بهشتی با مسائل منطقهای و ملی، رسانه را یکی از «کلانمسئله»های مهم پیشروی دانشجویان دانست.
بیانیه تشکل دانشجویی
در ادامه، نماینده انجمن اسلامی دفتر تحکیم وحدت، بیانیه این تشکل را خطاب به رئیس سازمان صدا و سیما قرائت کرد. در این بیانیه ضمن گرامیداشت شهدای جنگ ۱۲ روزه، بر ضرورت روایت دقیق، مستند و انسانی از رخدادهای اخیر تأکید شد.
دانشجویان در بیانیه خود از «کمکاری رسانه ملی در تولید محتوا درباره شهدای صدا و سیما و روایت فردمحور از جنگ ۱۲ روزه» انتقاد کردند و خواستار توجه بیشتر سازمان به پژوهش، روایتگری و بازنمایی مقاومت مردم ایران شدند.
انتقادها به عملکرد رسانه ملی
دیگر محورهای مطرحشده از سوی دانشجویان عبارت بود از؛ از دست رفتن روایت اول در خبررسانی و اتکای غیرمستقیم به خروجی شبکههای اجتماعی، نبود نگاه راهبردی در استفاده از فناوریها و پلتفرمهای نوین ارتباطی،
ضعف در سرگرمیسازی و کیفیت پایین برخی تولیدات نمایشی، استفاده ابزاری از مجری یا بازیگر زن برای جذب مخاطب در برنامهها و تبلیغات، نحوه برخورد سازمان با سلبریتیها و بازگشت دوباره برخی از چهرهها که به گفته دانشجویان «به اعتبار رسانه ملی آسیب میزند»، کاهش اعتماد عمومی و روی آوردن بخشی از مردم به رسانههای خارجی یا پلتفرمهای نمایش خانگی و همچنین تکراری شدن قالبهای برنامهها و کمبود تحلیلهای عمیق و تولیدات آگاهیبخش.
دانشجویان در این بیانیه تأکید کردند که «رسانه ملی باید پیشتاز باشد، نه اینکه به تحلیلگر دست دوم شبکههای اجتماعی تبدیل شود».
نماینده این تشکل با تأکید بر اینکه احیای رسانه ملی نیازمند «حضور میدانی در کنار مردم» و «شنیدن نقدهای صریح» است، گفت صدا و سیما تنها زمانی میتواند نقش تاریخی خود را بازیابد که از اتاقهای بسته کارشناسی خارج شده و به ظرفیتهای جوان و دانشگاهی اعتماد کند. او با اشاره به «رکود، کاهش جذابیت و افت اعتماد عمومی» نسبت به تولیدات تلویزیون از ریاست سازمان پرسید:
«برنامه عملی شما برای عبور از این رکود چیست؟ و چرا از توان فکری دانشگاهها در این مسیر استفاده نمیشود؟»
دانشجویان تأکید کردند که صدا و سیما، اگر مدعی «رسانه ملی» بودن است، باید پیشرو باشد نه پیرو شبکههای اجتماعی، و افزودند: «حداقل برنامههایی هم که امروز هنوز مخاطب دارند، محصول اعتماد به جواناناند.»
بیانیه تشکل جامعه اسلامی دانشجویی
در بخش دوم نشست، علیرضا دادگر پارسا، نماینده تشکل جامعه اسلامی دانشجویی، بیانیهای صریح و انتقادی قرائت کرد. او با اشاره به حکم انتصاب رئیس سازمان و وعدههای تحولخواهانه آغاز دوره مدیریت، گفت:
«امروز که چهار سال از آغاز مسئولیت شما گذشته، وقتی وعدهها را کنار نتایج قرار میدهیم، با وضعیتی مواجهیم که بیشتر شبیه «مرگ تدریجی رؤیا» است، با این تفاوت که کارگردان آن یکی فریدون جیرانی بود و حالا پیمان جبلی!
او خطاب به جبلی افزود که انتصابهای مدیریتی اخیر در بخشهای مختلف رسانه ملی، برخلاف شعار عدالتخواهی و مردمگرایی گذشته، نوعی «انحصار و تنگنظری» را بازتولید کرده است و آنچه بار خطای شما را سنگینتر میکند نه صرفاً ارتکاب که استمرار است.»
انتقاد به ادعای «۷۰ درصد مخاطب»
نماینده این تشکل با اشاره به آمار اعلامشده توسط سازمان درباره میزان مخاطبان، گفت: «اگر شبکه آیفیلم و برنامههای ورزشی نبود، تلویزیون چه میزان مخاطب داشت؟ این آمارها قابل راستیآزمایی نیست.»
او خواستار «تاباندن نور شفافیت بر تاریکخانه آمارهای رسمی» شد و پرسید: آیا مردم امروز واقعاً زندگی واقعی خود را در تلویزیون میبینند؟ آیا رسانه ملی هنوز مرجعیت خبری دارد؟ آیا تبلیغ کالاهای خانگی و شویندهها رسالت رسانه ملی است؟
او اضافه کرد: «اگر میگویید بودجه کم دارید، چرا با وجود رکوردهای بودجهای، این حجم از تبلیغات ادامه دارد؟»
مطالبات درباره نقش جوانان و نخبگان
در ادامه، نماینده جامعه اسلامی دانشجویی از رئیس سازمان پرسید: «جایگاه نخبگان دانشگاهی در سیاستگذاری رسانه ملی کجاست؟ چرا تیم مدیریتی شما از ظرفیت علمی دانشگاهها و نیروهای جوان بهره نمیبرد؟»
او هشدار داد که بحران اعتماد عمومی نسبت به صدا و سیما در حال تشدید است و ریزش مخاطبان میتواند تبعات گستردهای برای نظام داشته باشد، پس «تا دیر نشده، از این مسیر اشتباه دور بزنید.»
بیانیه تشکل بسیج دانشجویی
در بخش بعد، نماینده بسیج دانشجویی، امیرحسین شمس، بیانیه این تشکل را ارائه کرد. او با اشاره به نقش رسانه ملی در جنگ ۱۲ روزه و استمرار پخش در شرایط دشوار گفت: «هدف قرار گرفتن صدا و سیما نشان داد که دشمن بیش از هر کس فهمیده که روایت ملت ایران خاموششدنی نیست.»
محورهای انتقادی تشکل بسیج دانشجویی
وی ادامه داد: صدا و سیما در حوادث ۱۴۰۱ روایت اول را از دست داد و دچار بحران مرجعیت و لکنت در بزنگاهها شده است در لحظههایی که مردم تشنه حقیقت بودند، تأخیر و محافظهکاری باعث شد میدان روایت به رسانههای معاند واگذار شود، حتی در طوفان الاقصی نیز رسانه ملی نتوانست جایگاه منطقهای گذشته را بازیابد.
تناقض در مدیریت سلبریتیها
نماینده بسیج دانشجویی با اشاره به سیاست های سازمان در جذب مخاطب عنوان کرد: «سلبریتیزدایی» موجب حذف چهرههای حرفهای شده، اما در عین حال برای بازگشت برخی چهرههای دیگر فرش قرمز پهن میشود، این سیاست متناقض باعث ریزش مخاطب و بیاعتمادی شده است.
وی با تاکید بر مرکزگرایی مهلک و تضعیف بازوهای تخصصی، گفت: معاونتها و گروههای تخصصی در شبکهها بیاختیار شدهاند، سیمافیلم و مرکز سیمرغ به مراکز تصمیمگیری واحد تبدیل شدهاند، دفتر موسیقی، بخش کودک و استانها تضعیف شدهاند و «هویت مستقل شبکهها» از بین رفته است.
انتقاد از ولانگاری در ساترا و نمایش خانگی
نمایش خانگی به میدان ترویج سبک زندگی غربی تبدیل شده، صدا و سیما همزمان ناظر و رقیب است، اما در هر دو عرصه عقبمانده است. مردم، مسئولیت این وضعیت را متوجه سازمان میدانند. حتی حملات سایبری و هک آنتن نتیجه «حذف نیروهای متخصص» است. از طرفی انتصاب مدیران غیرمرتبط بهویژه در بخشهای مالی پرسشبرانگیز است. نبود شفافیت در آمار مخاطبان و هزینهها، دیوار بیاعتمادی را بالا برده است
در ادامه نماینده این تشکل در باره سه مطالبه اصلی دانشجویان بسیجی از رئیس سازمان گفت: شفافیت کامل: انتشار عمومی آمار مخاطبان و گزارش مالی. بازگشت به تخصص: توقف روند حذف نیروهای کیفی و احیای استانداردهای فنی و تولیدی. احیای هویت شبکهها: بازگشت اختیار به مدیران شبکهها، توقف تمرکزگرایی و تعیین تکلیف ساترا.
بیانیه این تشکل با این جملهپایان یافت: «صدا و سیما باید دوباره صدای ملت ایران شود؛ پیش از آنکه دیر شود.»
جنبش دانشجویی و ضرورت حفظ هویت آن
پیمان جبلی در پاسخ به دانشجویان در ابتدا با اشاره به ریشههای «جنبش دانشجویی» گفت تولد این جنبش در سال ۱۳۳۲ با شعار «مرگ بر آمریکا» آغاز شد و ویژگیهایی چون استکبارستیزی، بصیرت، زمانشناسی، استقلالخواهی و آرمانطلبی در شناسنامه فکری آن ثبت شده است. او تأکید کرد که جنبش دانشجویی باید همچنان نقش تاریخی خود را در جلوگیری از اختلال در محاسبات جامعه ایفا کند و مطالبهگری دانشجویان باید «بازگرداندن مسیر حرکت به ریل درست» باشد.
خطای محاسباتی دشمن و نقش روایتسازی
رئیس رسانه ملی یکی از مصادیق مهم «اختلال در محاسبات» را حمله اخیر رژیم صهیونیستی به ایران دانست و گفت: دشمن با تصور غلط از شکاف میان مردم و حاکمیت اقدام به حمله کرد اما نتیجه برخلاف برآورد آنها رقم خورد.
جبلی تصریح کرد که بخشی از این برداشت غلط دشمن، از داخل کشور منتقل شده است؛ جایی که برخی افراد با برجستهسازی ضعفها و انکار دستاوردها «سیگنال ضعف» را به بیرون فرستادند. او تأکید کرد که رسانهها، فعالان اجتماعی و دانشجویان باید مراقب باشند روایت نادرست از قدرت ملی ایجاد نکنند.
او در ادامه به پیام سال گذشته رهبر انقلاب خطاب به صدا و سیما اشاره کرد و یادآور شد که محتوای راهبردی این پیام—که بر اهمیت جنگ روایت و تصویرسازی تأکید داشت—در فضای سیاسی کشور مورد غفلت قرار گرفت.
مأموریت رسانه ملی و برنامه تحول
جبلی با اشاره به کاهش مخاطب صدا و سیما از اوایل دهه ۹۰ گفت بخشی از این افت به تغییر الگوی مصرف رسانهای نسل جدید بازمیگردد، اما محدودیتهای محتوایی نیز در آن نقش داشته است. او توضیح داد که سازمان در سالهای اخیر با تدوین «سند تحول رسانه ملی» تلاش کرده سه حوزه محتوا، رویکرد و سازوکار را اصلاح کند.
جبلی یکی از آسیبها را غفلت رسانه از معرفی نخبگان علمی دانست و با ذکر نام «دکتر حسین بهاروند» گفت: رسانه ملی باید بیشتر به ظرفیتهای واقعی دانشگاهها بپردازد و روایتسازی درباره پیشرفتهای علمی کشور را تقویت کند.
جبلی در خطاب به دانشجویان گفت: «اجازه ندهیم روایت غلط بر واقعیت غلبه کند. شور انقلابی باید با عقلانیت همراه باشد تا هم دشمن به خطای محاسباتی نیفتد و هم در داخل دچار اختلال در تحلیل نشویم. آینده کشور در دست نسل شماست و نقش شما در تصحیح روایتها و مطالبهگری بسیار مهم است.»
در ادامه نشست، رئیس سازمان صدا و سیما در واکنش به پرسشهای دانشجویان، بر سه محور اصلی تحول در رسانه ملی تأکید کرد: محتوا، رویکرد و سازوکار. او گفت یکی از مهمترین چالشها آن است که «بخش بزرگی از مردم خود را در قاب رسانه نمیبینند». بر اساس نظرسنجی سال ۱۴۰۲، ۶۳ درصد مردم اعلام کردهاند تصویر و هویتشان در رسانه ملی بازتاب ندارد. او این موضوع را علت اصلی کاهش مخاطب دانست.
رویکرد «ایرانجان»؛ بازگشت مردم به قاب رسانه
رئیس سازمان با اشاره به اجرای شش دوره رویداد «ایرانجان» گفت این طرح برای نمایش زندگی، ظرفیتها و چالشهای استانها اجرا شد و در همه دورهها، سطح آگاهی عمومی نسبت به مناطق مختلف کشور افزایش معنادار داشته است. او نمونهای از بازخورد مردمی آورد و گفت یکی از اهالی خراسان جنوبی پس از پخش برنامهها «با اشک» از دیده شدن هویتش در قاب رسانه سخن گفته است.
اصلاح سازوکار تولید سریال
رئیس سازمان با انتقاد از شیوههای قدیمی ساخت سریال در سالهای گذشته اظهار داشت: در گذشته «تهیهکننده با یک طرح یکصفحهای بودجه کلان میگرفت و سریالی تحویل میداد که فیلمنامه مشخصی نداشت.» او این را هدررفت سرمایه ملی دانست و توضیح داد که اکنون بدون فیلمنامه کامل، اجازه تولید صادر نمیشود. همچنین بخش کودک و نوجوان به عنوان یک مرکز واحد ساماندهی شده تا سیاستگذاری و تولید همراستا باشد.
پاسخ به انتقادها درباره مخاطب و نظرسنجیها
او هرگونه «دستکاری در آمار» را رد کرد و گفت روشهای نظرسنجی سالهای اخیر هیچ تغییری نکرده و مانند استانداردهای موسسات معتبر جهانی است. او تأکید کرد: «نگفتهایم مخاطب جهش کرده؛ فقط شیب سقوطی دهساله در زمستان ۴۰۳ کند شده است.» به گفته او، مقایسههای بیرونی نشان میدهد آمار صدا و سیما با دادههای موسساتی مانند ایسپا اختلاف قابل توجهی ندارد.
کیفیت تولیدات جدید
رئیس سازمان اذعان کرد «هیچ تضمینی برای بالا بودن کیفیت همه برنامهها نیست»، اما برخی مجموعههای تازهپخششده مانند توبا، مهیار عیار، پایتخت ۷ و دشتستان را مثال زد و گفت تلاش برای جذب نویسندگان و کارگردانان جوان و نیز همکاری با چهرههای مطرح سینما ادامه دارد.
توضیح درباره مهاجرت یا خروج نیروها
او تأکید کرد «اخراج گستردهای وجود نداشته» و بیشتر افرادی که خارج شدهاند «با رویکردهای ارزشی و تحولی سازمان همراه نبودند یا مسیر کاری دیگری انتخاب کردهاند».
انتقاد از نقدهای محفلی و سیاسی
وی خطاب به دانشجویان گفت صدا و سیما از نقد منصفانه استقبال میکند اما «نباید اجازه داد نقدهای محفلی، جناحی و سیاسی جای نقدهای کارشناسی را بگیرد». او تأکید کرد که «اگر تحت فشار نقدهای محفلی قرار بگیریم، سازوکارها منحرف میشود.»
طرح شبکههای انتخاباتی
او نمونهای از «اصلاح سازوکار» را راهاندازی حدود ۲۰۰ شبکه تلویزیونی استانی برای انتخابات ۱۴۰۲ دانست و گفت این اقدام برای دیده شدن نامزدهای کمبرخوردار انجام شد؛ اقدامی که به گفته او «پیش از آن کسی مطالبه نکرده بود».
رئیس سازمان صدا و سیما مسیر تحول را «مسیر جنبش دانشجویی و انقلاب» توصیف کرد؛ مسیری پر افتوخیز اما ادامهدار. او گفت رسانه ملی از انتقاد نمیترسد و افزود: «نگران نقدهایی هستیم که باید گفته شود اما گفته نمیشود.»
در بخش پایانی نشست، شماری از دانشجویان با طرح پرسشها و نقدهای خود، به شیوه برگزاری برنامه، کیفیت حضور مخاطبان، وضعیت مراکز استانها، محتوای برنامههای کودک و نوجوان، شفافیت خبری و عملکرد صدا و سیما در برخی رویدادهای ملی پرداختند.
اعتراض به نحوه برگزاری نشست
یکی از دانشجویان با انتقاد از حضور محدود مخاطبان گفت: «این دانشگاه ۱۵ هزار دانشجو دارد اما برنامه برای ۲۵ نفر برگزار شده است. نباید برنامه فقط در اختیار یک تشکل باشد.» مجری برنامه در پاسخ گفت اهمیت، کیفیت و محتوای برنامه اولویت دارد و تأکید کرد که بسیج دانشجویی تنها برگزارکننده بوده اما دانشجو، فارغ از گرایش، حق شنیده شدن دارد.
مطالبه توجه به مراکز استانها
دانشجوی دیگری با اشاره به مشکلات زیرساختی صدا و سیمای مراکز استانها، از فرسودگی تجهیزات، کمبود امکانات تولید و کاهش نقش مراکز انتقاد کرد و گفت برخی جشنوارههای تولیدی گذشته، خروجی مؤثرتری داشتند.
رئیس سازمان ضمن تأیید کمبودهای تاریخی گفت: در دوره تحول، تمام شبکههای استانی HD شدهاند؛ رویداد «ایرانجان» نمونه توجه به استانهاست و مستندهای مرتبط با مسائل استانها «بهتدریج روی آنتن خواهد رفت»
توجه به استانها «نباید محدود به یک هفته باشد» و این روند ادامه مییابد.
پرسش درباره پرداخت رسانه به حادثه «ساختمان شیشهای»
در ادامه، دانشجویی گفت «پرداخت رسانه به حادثه حمله به ساختمان شیشهای و خانم امامی بیش از حد کلیشه بود» و تأکید کرد که نباید این موضوع تبدیل به تولیدات یکنواخت و خستهکننده شود.
رئیس سازمان پاسخ داد: در ماههای نخست، گروههای متعدد مردمی و دانشجویی خواهان بازدید بودند و سازمان «راه را نبست» وی در ادامه گفت البته پرداخت هنرمندانه به این نقطه عطف ضروری است و باید بهدرستی در آثار نمایشی بازتاب یابد.
این دانشجو در ادامه مطرح کرد: در برنامههای کودک و نوجوان «توجهی به تاریخ و مسائل اجتماعی دیده نمیشود» و محتوای مرتبط با جوانان کافی نیست. رئیس سازمان با اشاره به راهاندازی مرکز تولیدی سیمرغ گفت:
این مرکز مأمور ارتباط با گروههای مردمی و تولیدکنندگان جوان است و بسیاری از برنامههای روی آنتن «حاصل همکاری مشترک با گروههای تولید محتوا» است. او وعده داد تنوع تولیدات افزایش یابد.
پاسخ به ابهامها درباره روایتسازی رسانه
در ادامه نشست، دانشجویان به «ابهامها و شایعات فضای مجازی» و «تأخیر در اطلاعرسانی برخی رویدادها» مانند حوادث سال ۱۴۰۱ و جنگ ۱۲روزه اشاره کردند. رئیس سازمان گفت: رسانه ملی در جایی که به «داده اختصاصی» نیاز دارد، اعلام رسمی دستگاه مربوطه شرط انتشار است.
درباره شهادت فرماندهان گفت: «دانش شخصی یا حدس من دلیل اعلام رسمی نیست. باید سپاه و نیروهای مسلح اطلاعرسانی کنند.»
او نمونه «لطمه رسانه در ماجرای سقوط جنگنده» را یادآور شد و گفت: «ما اطلاعاتی را که مقامات رسمی دادند منتشر کردیم، اما بعد مشخص شد اطلاعات دقیق نبوده.»
گزارش تولیدات مرتبط با جنگ ۱۲روزه
پیمان جبلی اعلام کرد: ۵۲ قسمت برنامه درباره خانواده شهدا بلافاصله پس از جنگ تولید شده، چند مجموعه نمایشی در سیمرغ در حال تولید است که یکی از آنها برای نوروز آماده خواهد شد.
پرسش درباره گرایش مخاطب به پلتفرمها
دانشجویی گفت افزایش گرایش مردم به پلتفرمها «ضعف صدا و سیما»ست. رئیس سازمان در این باره پاسخ داد: «این یک روند جهانی است، نه صرفاً ضعف ما.» او افزود: در تبلیغات بازرگانی تلاش شده «استفاده ابزاری از بانوان کاهش یابد» و برای حضور خانوادهها امتیاز تشویقی گذاشته شده است.
شفافیت آماری مخاطبان و نظرسنجیها
او با دعوت از دانشجویان برای بازدید از مرکز تحقیقات صدا و سیما گفت: روش نظرسنجی این مرکز علمی، معتبر و در تعامل با مؤسسات آماری کشور است اگر ایرادی علمی وجود داشته باشد اصلاح میکنیم
در پاسخ به این انتقاد از نیروهای سازمان و بحث حذف نیروهای کیفی، رئیس سازمان گفت: «هیچ نیروی تخصصی حذف نشده است. خروج افراد یا بازنشستگی بوده یا انتخاب شخصی آنها.»
توضیح درباره ساترا
وی با رد شایعه رقابت سازمان با پلتفرمهای نمایش خانگی گفت: ساترا بر مبنای قانون اساسی و تفسیر شورای نگهبان مسئول تنظیمگری صوت و تصویر فراگیر است. او مهمترین ضعف کنونی را «نبود حلقه اجرایی» دانست:
«صدا و سیما سیاستگذار و ناظر است اما پخش در اختیارش نیست؛ این حلقه باید در قانون تکمیل شود.»
رئیس سازمان در پایان گفت: «تحول نقطه توقف ندارد؛ مهم این است که از ریل تحول خارج نشده باشیم.» او با اشاره به سریالهایی مانند «بادار» که کاملاً در استانها تولید شدهاند تأکید کرد که تلاش برای دیده شدن مردم در قاب رسانه ادامه دارد. در پایان این نشست رئیس سازمان از دانشجویان خواست اگر پاسخی در نشست ناتمام مانده، در جلسات اختصاصی با تشکلها مطرح کنند.
لینک کوتاه خبر
میزان امتیاز شما به این خبر؟
Loading...