
پگاه زارعی/ صبا؛ نشست خبری مهدی نقویان رییس مرکز سیمافیلم صبح امروز ۱۲ آبان ماه ۱۴۰۴ در سالن جلسات سیما فیلم با حضور اصحاب رسانه برگزار شد. در ابتدای این نشست نقویان عنوان کرد: کمتر از سه سال از فعالیتم در مرکز سیمافیلم گذشته و نمیخواهم حرفهای تکراری بزنم. مدتی بین اطلاعرسانی شخصی من و همکاری رسانهایمان فاصله افتاده بود و ترجیح میدهم در این نشست، سؤالهای خود دوستان مطرح شود. من پاسخگو هستم و اگر بخواهید، گزارش کلی را هم ارائه میدهم، اما بهتر است با پرسشهای خبرنگاران شروع کنیم.
مهدی نقویان درباره فصل جدید سریال «گاندو» عنوان کرد: برند «گاندو» از نظر حقوقی متعلق به تلویزیون است، اما در عمل دوستان مؤسسه شهید آوینی پای کارند. چون این مجموعه بر اساس پروندههای واقعی ساخته میشود، فیلمنامه آن دو سال پیش نوشته شده بود، اما سرعت تحولات منطقه در این دو سال بسیار زیاد بوده و عملاً آن فیلمنامه دیگر برای تولید ضرورت نداشت. «گاندو» اساساً سریالی روز است و وقایع روز در آن نمود واضحی دارد. به همین دلیل، پس از جنگ ۱۲ روزه اخیر، دوستان شهید آوینی با هماهنگیهایی که با ما داشتند، مشغول نگارش فیلمنامه جدیدی با محوریت همان جنگ ۱۲ روزه هستند. امیدواریم این بار با محور دفاع مقدس بتوانیم اثری بهروز و مؤثر تولید کنیم. فعلاً در مرحله نگارش هستیم؛ چون جمع کردن تیم همیشه کار سختی است، اما هدفمان احیای برندهای موفق با همان تیمهای اصلی است.
رییس مرکز سیمافیلم اذعان داشت: در گذشته هم تلاشهایی برای ساخت فصل جدید برخی سریالها انجام شد، اما گاهی نتیجه موفق نبود؛ مثل فصل سوم «روزگار جوانی». الان این حرکت در قالب نهضت احیای برندها در سند تحول سازمان صداوسیما پیشبینی شده است. این صرفاً نوستالژی نیست، بلکه تلاشی است آگاهانه و عامدانه برای بازسازی خاطرات شیرین جمعی خانوادههای ایرانی در دهههای ۶۰، ۷۰ و ۸۰ و بازتاب سبک زندگی ایرانی اسلامی آن دوران. ما با وسواس زیادی جلو میرویم؛ نمونهاش «پایتخت ۷» است که نشان داد اگر فیلمنامه با دقت و وسواس پیش برود، میتواند موفق شود.
او خاطرنشان کرد: اکنون «کارآگاه علوی ۳» در مرحله تولید است و ظرف چند روز آینده وارد فاز تصویربرداری میشود. کارگردانی آن را آقای سید جمال سیدحاتمی برعهده دارد. همچنین سریالهای فصل جدید «آژانس دوستی»، «سه هزار چهره»، «بهترین تابستان من ۲»، «فریبا۲»، «طوبا ۲»، «مهیار عیار ۲» و «آتش و باد ۲» در مراحل مختلف نگارش، پیشتولید یا تولید هستند. اینها برندهاییاند که در دوره ما موفقیت مخاطبی و محتوایی داشتند و حالا در حال ادامه یافتناند. در مورد «زیر آسمان شهر ۳» هم مذاکرات اولیه با آقای مهران غفوریان انجام شدهاست. ایشان بسیار پرانرژی و مشتاقاند که این اتفاق بیفتد و اگر به طرح و ایدهی خوبی برسیم، احتمال ساختش زیاد است.
او درباره بازگشت هنرمندانی همچون رضا عطاران در تلویزیون بیان کرد: همانطور که مردم از سریالهای موفق گذشته خاطره دارند، ما هم بخشی از همان مردم هستیم و آن خاطرات برای خود ما هم ارزشمند است. اتفاقاً اخیراً درباره حضور آقای رضا عطاران بهصورت جدی صحبت شد. اگر شرایط فراهم شود و ایشان تمایل داشته باشند، هیچ مانع یا محدودیتی برای بازگشتشان به تلویزیون وجود ندارد. حتی با برخی دوستان نزدیک ایشان نیز صحبتهایی شده تا زمینهی این همکاری فراهم شود. البته هنوز مستقیماً با خودشان مذاکرهای انجام نشده و طبیعی است که تا رسمی شدن موضوع، خبری منتشر نکنیم تا سوءتفاهمی پیش نیاید.
رییس مرکز سیمافیلم درباره آثار تاریخی و الفویژه تلویزیون عنوان کرد: در بخش آثار الفویژه، همکاری با کارگردانهای شاخص برای ما بسیار اهمیت دارد. در حال حاضر، پروژههایی در دست اقدام داریم که توسط چهرههای بزرگی چون آقای داوود میرباقری و ابراهیم حاتمیکیا پیگیری میشود. موضوعات این آثار برای ما حیاتی است و تلویزیون مصمم است همکاری خود را با آقای میرباقری ادامه دهد. در ذهن دارید که یکی از پروژههای الفویژه در حال تولید است و در مجموع پنج سریال الفویژه در مرحلهی برنامهریزی و تولید قرار دارند؛ از جمله سریالهای «سلمان»، «موسی» و «پوریای ولی» که پروژه اخیر با کارگردانی مسعود جعفریجوزانی در مرحله بررسی و برآورد است.
او ادامه داد: سریال «چمران» نیز بستگی به زمان آزاد شدن جلال سامان دارد و در برنامهریزیهای ما لحاظ شده است. در مجموع، مرکز سیمافیلم هماکنون پنج پروژهی الفویژه را در دست اقدام دارد. بر اساس برنامه تکلیفشده در برنامه هفتم توسعه، مقرر شده هر سال حداقل یک سریال الفویژه تولید و پخش شود. البته ما پیشبینی میکنیم از سال آینده این روند سرعت بیشتری بگیرد. سریالهای الف ویژه شامل: «سرباز کوچک امام» درباره زندگی آقای مهدیان، آزاده و سرافراز دوران جنگ و اسارت، «یاما مورا» به کارگردانی خانم لیلی عاج، «آتش و باد ۲» به کارگردانی آقای مجتبی راعی، سریالی به کارگردانی آقای محمدرضا درویش در مرحله نگارش و «اقبال لاهوری» به کارگردانی آقای کمال تبریزی میشود؛ همه این آثار در مراحل مختلف نگارش، پیشتولید یا تولید قرار دارند.

نقویان در پاسخ به پرسش خبرنگار مجموعه رسانهای صبا درباره زمان پخش سریال «شش ماهه» ساخته مهران مدیری، گفت: فعلاً دو الگوی پخش برای این اثر پیشبینی شده است. این سریال قرار است از شبکه سه سیما پخش شود و احتمالا پس از پایان پخش سریال «الگوریتم» روی آنتن برود. البته هنوز تصمیم نهایی درباره زمان دقیق پخش سریال «شش ماهه» گرفته نشده، اما این را هم در نظر داریم که اگر نشد این سریال در روزهای پنجشنبه و جمعه روی آنتن برود.
او همچنین به پرسش دیگر خبرنگار مجموعه رسانهای صبا درباره گلایه مجتبی فرآورده تهیهکننده سریال «پسران هور» اظهار کرد: «پسران هور» اثری قابلتحسین بود و از تیم سازنده آن در هفته آتی از سوی پیمان جبلی ریاست سازمان صداوسیما قدردانی میشود. برخی برداشتهای نادرست یا سوءتفاهمهایی درباره این مجموعه مطرح شد. توصیه من این است که شأن و منزلت شهدایی مانند شهید هاشمی در اولویت توجه ما باشد و کمتر به حاشیهها بپردازیم. آنچه اهمیت دارد، انتقال درست پیام ایثار و فداکاری است که در این اثر بهخوبی دیده میشد.
نقویان عنوان کرد: یکی از اتفاقهای ویژهای که با تمرکزگرایی در تولید سریالها در سیمافیلم رخ داده، این است که ما از آنتن جلوتر قرار گرفتهایم. در گذشته، بسیاری از کارها همزمان با تولید روی آنتن میرفت و طبیعتاً فرصت کافی برای تمرکز یا اصلاح ضعفها وجود نداشت. اما اکنون با برنامهریزی جدید، روند تولید بهصورت متمرکز انجام میشود. بهعنوان مثال، سریالی با موضوع دفاع مقدس داریم که ازجمله آثار تولیدشده پیش از زمان پخش است. این سریال بهدلیل ماهیت مناسبتیاش، قرار بود در هفته دفاع مقدس پخش شود، اما چون امسال سریال «پسران هور» را داشتیم، تصمیم گرفتیم آن را برای هفته دفاع مقدس سال آینده نگه داریم.
او درباره گروه کودک و نوجوان سیمافیلم بیان کرد: این گروه با دستور جدید تأسیس شده و هماکنون چندین فیلمنامه در حال بررسی است. اولین سریال این گروه با کارگردانی آقای داریوش فرضیایی (عمو پورنگ) در مرحله پیشتولید قرار دارد. نام موقت آن «اکسیر» است. این سریال برای گروه سنی کودک و نوجوان طراحی شده اما طوری ساخته میشود که خانوادهها و حتی بزرگترها هم از تماشای آن لذت ببرند؛ مثل آثاری که همزمان چند گروه سنی را مخاطب قرار میدهند. کارگردانی این مجموعه بر عهده آقای احمد در مرکز کودک و نوجوان است و بهزودی اخبار کاملتری دربارهاش منتشر میشود.
نقویان ضمن اشاره به اینکه در سالهای اخیر همکاری تلویزیون با کارگردانان و چهرههای شاخص بیشتر از قبل شده است، عنوان کرد: از ریاست سازمان تا معاونت سیما همیشه تأکید دارند که چرا با چهرههای بزرگ کمتر کار میکنیم. در واقع، ما دائماً در حال دعوت و مذاکره با این عزیزان هستیم. الان اگر فهرست پروژهها را ببینید، نامهای بسیاری از کارگردانان مطرح را خواهید دید: داریوش فرضیایی، محمدرضا ورزی، رضا میرکریمی، کمال تبریزی، جواد افشار، مهران مدیری، حسین سهیلیزاده، سعید آقاخانی، سیدجمال سیدحاتمی، لیلی عاج، جلیل سامان، محمدرضا درویش و دیگران. همزمانی فعالیت این تعداد از چهرههای شاخص در تلویزیون، شاید اتفاقی کمنظیر باشد.
رییس مرکز سیمافیلم درباره ادامه ساخت سریال «پایتخت» خاطرنشان کرد: حتماً سریال «پایتخت ۸» ساخته خواهد شد. این مجموعه برند ارزشمندی است و همانطور که در فصلهای پیشین دیدیم، تولیدش نیازمند زمان و دقت بالاست. مثل همیشه، وسواس خاصی در نگارش طرح و فیلمنامه وجود دارد. اکنون در مرحلهی ایده و طرح اولیه هستیم و هنوز نمیتوان زمان دقیقی برای رسیدن به نسخه نهایی اعلام کرد. اما قطعاً پایتخت ادامه پیدا میکند؛ چه من باشم چه نباشم، این برند زنده خواهد ماند.
او همچنین درباره باکسهای نوروز و ماه رمضان امسال گفت: امسال شرایط خاصی داریم، چون بلافاصله بعد از ماه رمضان، نوروز را پیشرو داریم. بنابراین باید شش سریال را برای دو باکس زمانی آماده کنیم. تصمیمگیری درباره سریالهای نوروز و ماه رمضان در جلسات مشترک میان حوزه ریاست، معاونت سیما و سیمافیلم انجام میشود و هنوز اسامی نهایی نشدهاند. اما میتوانم بگویم یکی از اتفاقهای ویژه امسال بازگشت سریالهای طنز و ماورایی است. برای مثال، سیروس مقدم در حال نگارش و پیشتولید سریالی به نام «سفر به میانسر» هستند که نویسندگی آن بر عهده علیرضا افخمی است. این سریال ترکیب طلایی این دو چهره را دارد و امیدواریم اثر موفقی باشد.
نقویان عنوان کرد: در یکی دو سال اخیر حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از تولیدات تلویزیون توسط نیروهای جدید انجام شده است. طبیعی است که در این مسیر ممکن است در گامهای نخست، آسیبهای کیفی وجود داشته باشد، اما از منظر راهبردی برای ما بسیار ارزشمند است. بهعنوان نمونه، سریال «بادار» که شاید در ابتدا مخاطب زیادی نداشت، اما از منظر تلویزیون دستاورد بزرگی بود، چون در منطقه محروم سیستان و بلوچستان ساخته شد. همین نقدی که پیشتر به تلویزیون وارد میشد که استانها و شهرهای مختلف در تولیدات دیده نمیشوند، اکنون با چنین پروژههایی در حال رفع شدن است.
او ادامه داد: البته تولید در استانها دشواریهای خاص خود را دارد؛ از کمبود امکانات شهری تا هزینههای مضاعف برای اسکان، حملونقل و تأمین نیازهای صدها نفر از عوامل. حتی در برخی شهرها ورود یک گروه تولیدی بزرگ میتواند باعث ایجاد فشار بر منابع شهری شود. بااینحال، تلویزیون بهصورت راهبردی این مسیر را ادامه میدهد.
رییس مرکز سیمافیلم ضمن بیان اینکه سریال «آسفالت» دومین تجربه تولید در سیستان و بلوچستان است، گفت: مطمئنم این اثر از نظر کیفی از سریال «بادار» جلوتر است. نه به این دلیل که گروه قبلی ضعیف بوده؛ بلکه چون تجربه تولید در آن منطقه افزایش یافته است. کارگردانش آقای حسنپور است که از فیلمسازان درجهیک ماست و اثر بسیار تمیزی از نظر تولیدی ارائه داده است.
او عنوان کرد: سریال «ذهن زیبا» درباره یک دانشمند زنده و در قید حیات ساخته شده است؛ اتفاقی بیسابقه در تلویزیون. کیفیت این کار بالا بود، اما شاید به دلیل نوع مخاطبپسندی و سلیقه عمومی، بازخورد وسیعی نداشت. درواقع ما در دوران جدید سریالسازی تلویزیون سعی داریم ذائقهی مخاطب را بهتدریج ارتقا دهیم. تولیدات نمایشی در سیمافیلم بخشی از راهبرد کلان تحول آثار نمایشی در تلویزیون است.
نقویان گفت: ما عامدانه در حال گسترش تولیدات تاریخی هستیم. مثلاً سریال «مهمانکُشی» اخیراً روی آنتن رفت و برای خود من جالب بود که آن را با «مختارنامه» مقایسه میکردند. این نشان میدهد چقدر در زمینهی تولیدات تاریخی کمکار بودهایم. درحالیکه «مهمانکُشی» یک سریال صنعتی است که در کمتر از ده ماه تولید شد و هزینهی آن برابر با سریالهای روز تلویزیون بود. این مسیر را با جدیت ادامه میدهیم.
او افزود: سریال تاریخی بعدی ما «خسوف» است که برای محرم و صفر سال آینده در نظر گرفته شده و نسبت به «مهمانکُشی» گامی رو به جلوتر خواهد بود. هدف این است که تعداد تولیدات تاریخی افزایش پیدا کند تا دیگر با آثار الفویژه مقایسه نشوند، چون در قالب و تعریف متفاوتی قرار دارند. درباره لحن «مهمانکشی» باید بگویم تصمیم آگاهانهای بود. بحثهای زیادی داشتیم درباره اینکه آیا لحن امروزی برای سریال تاریخی مناسب است یا نه. در نهایت تصمیم گرفتیم این شیوه را امتحان کنیم تا واکنش مخاطب را بسنجیم. نظرات منفی و مثبت هر دو وجود داشت؛ برخی گفتند به اصالت تاریخی لطمه میزند، برخی دیگر معتقد بودند همین لحن باعث شده ارتباط مخاطب عام با سریال راحتتر برقرار شود. احتمالاً در آثار بعدی، حد میانهای را رعایت خواهیم کرد.
او درباره روایتی از قهرمانهای محلی و تاریخی کشور توسط هنرمندان همان مناطق؛ مثل سریال «شیرعلیمردانخان»، اذعان کرد: این یکی از رویکردهای جدی ماست. البته هنوز بانک اطلاعاتی جامعی از نیروهای بومی در استانها نداریم و در حال ایجاد آن هستیم. شخصاً با برگزیدگان جشنوارههای تئاتر استانی جلساتی داشتم تا از آنها در تولیدات استفاده کنیم، اما هنوز با استاندارد مطلوب فاصله داریم. از سوی دیگر، معاونت استانها هم وظیفه دارد از نیروهای بومی در تولید سریالهای استانی و ملی بهره ببرد. خوشبختانه در تولیدات اخیر این اتفاق بیشتر رخ داده و در سریالهای جدید، استفاده از عوامل استانی پررنگتر است.
رییس مرکز سیمافیلم درباره ورود تلویزیون به حوزه سینما گفت: این موضوع همیشه جدی بوده و هیچوقت تجربه ناموفقی نداشته است. وظیفه اصلی ما در سیمافیلم، پربار کردن آنتن تلویزیون است، اما هر جا وارد سینما شدهایم، با وسواس و دقت عمل کردهایم. بنابراین پروژههایی که قابلیت سینمایی شدن دارند، همچنان با همین رویکرد بررسی و دنبال میشوند.