فهیمه حیدری هنرمندی که نمایشگاه آثار سرامیک او با عنوان «تناسب و تباین» تا پایان امروز ۲۱ تیر ماه در گالری ویستا برپا است، در گفتگو با خبرنگار تجسمی خبرگزاری صبا درباره ایده شروع این مجموعه گفت: جمع‌آوری این‌ مجموعه تقریبا ۲دو سال پیش شروع شد. در آن زمان به این فکر می‌کردم که چه چیزی باعث می‌شود مخاطبی که حتی درباره تاریخ و هنر اطلاعات زیادی ندارد، وقتی کاری را می‌بیند، درک کند که این اثر را یک فرد ایرانی ساخته است. سرامیک ما به لحاظ فرمی در دوره‌های طولانی تحت تاثیر هنر چین بوده است، مخصوصا در دوره‌های اسلامی که آثار چینی از طریق جاده ابریشم به ایران می‌آمده است؛ در نتیجه ایران تاثیر زیادی از هنر سرامیک‌ چین دریافت کرده است. سفال‌گران ایرانی هنر و تکنیک را از چین دریافت می‌کردند و آن را به صورت ایرانی‌شده تحویل می‌دادند اما باز هم ردپای هنر چین در فرم‌های ما دیده می‌شود.

او ادامه داد: درباره فرم‌های مختلف سرامیک در ایران مطالعه کردم. با خود فکر کردم که اگر بخواهم هنر سرامیک ایرانی را تعریف کنم در تقارن و تکرار خلاصه می‌شود. این تقارن و تکرار در نقوش، فرم‌ها و آثار پیشاتاریخی نیز وجود داشته است.

این هنرمند درباره هدف نمایشگاه «تناسب و تباین» عنوان کرد: این‌ نمایشگاه بیشتر محصولی بود که از مطالعه روی فرم‌های مختلف و کاربردی سرامیک تشکیل شده است. اما هدف این نیست که آثار لزوما یک وسیله کاربردی باشند. هدف ساختن سرامیکی بود که هویت ایرانی داشته باشد.

حیدری درباره تکنیک‌هایی که در ساخت آثار این مجموعه به‌کار برده است، بیان کرد: تکنیک‌هایی که در ساخت آثار استفاده کردم شامل تکنیک‌هایی می‌شود که در دوران پیشاتاریخ و هزاره اول پیش از میلاد بیش‌تر در شمال ایران از آن‌ها استفاده شده است، زمانی که هنوز تکنولوژی لعاب کشف نشده بود و سفالگر آن زمان برای اینکه سفال‌هایش قابلیت استفاده داشته باشند کار را با لایه‌ای از گل می‌پوشانده و دودپخت می‌کرده است تا منافذ بدنه گرفته شود. من در بعضی آثار از این تکنیک استفاده کرده‌ام و در برخی آثار از تکنیک راکو که از کره و ژاپن آمده و جهانی شده است و تکنیک ساگار که درحال‌حاضر در جهان بسیاری از هنرمندان در آثار هنری و صنایع دستی از آن استفاده می‌کنند. با این وجود سعی کردم تمام این تکنیک‌ها در خدمت فرم قرار بگیرند و حالتی یکپارچه داشته باشند.

این هنرمند سرامیک درباره علت نام‌گذاری این نمایشگاه اظهار کرد: تضاد، در آثار این نمایشگاه مخصوصا در کارهایی که با تکنیک راکو انجام شده است بسیار دیده می‌شود. با این تکنیک پخت توانستم توپ درخشان و رنگی را در کنار سطح مات و سیاه قرار دهم و این تضاد چیزی بود که من دنبال آن می‌گشتم. در شیوه‌های پخت دیگر هم از نقوش هندسی و گره‌های ایرانی در آثار استفاده شده است.

او در قسمتی دیگر از صحبت‌هایش با اشاره به اینکه هنر سرامیک به هیچ‌وجه صرفا از شرق دور گرفته نشده است، تشریح کرد: سرامیک یک پدیده انسانی است یعنی در تمام فرهنگ‌های باستانی از حدودا اواخر دوره نوسنگی که ساختن سفال‌هایی که پخته می‌شدند وجود داشته و در هر کشوری براساس فرهنگ آن کشور تغییراتی در آن ایجاد می‌شده و آیین، رسوم و باورها روی فرم سرامیک‌ها تاثیرگذار بوده است. نمی‌توان گفت که ایران پیشینه طولانی در سرامیک دارد یا سرامیک در کشورهای شرق دور بسیار قوی بوده است، زیرا سرامیک در طول تاریخ با رشد تمدن‌ها رشد کرده است.

این هنرمند درباره وضعیت سرامیک در دوره معاصر ایران گفت: سرامیک‌ یک روند پیوسته‌ای از هزاران سال پیش تا الان داشته است زیرا هویت سرامیک در اصل کاربردی است و در تمام کشورها و فرهنگ‌های مختلف همواره وجود داشته است، اما در دنیای مدرن سرامیک به عنوان یک متریال شناخته شده است که می‌تواند در خدمت هنر قرار بگیرد. هنرمندان مطرحی مانند پیکاسو با سرامیک به‌عنوان یک متریال در خدمت هنر برخورد کردند و این‌ نگاه به عنوان هنر در دوران مدرن هم وارد ایران شد و در اثر افرادی مانند پرویز تناولی و مجسمه‌سازی ایران دیده شد. در اوایل دوران انقلاب اسلامی ایران ۱۵ سال طول کشید تا دپارتمان مجسمه‌سازی به عنوان یک رشته تحصیلی در ایران اجازه فعالیت گرفت و به رسمیت شناخته شود.

او با اشاره به اینکه الان سرامیک در چند ژانر مختلف به کار می‌رود، درباره سرامیک استودیویی توضیح داد: سرامیک توسط هنرمندان به صورت مجسمه، چیدمان و هنر مفهومی استفاده می‌شود و همیشه در حوزه صنایع دستی ما هم‌ وجود داشته است. من در زمینه سرامیک استودیویی کار می‌کنم اصطلاحی که در اروپا شروع شد تحت تاثیر هنر سرامیک ژاپن قرار داشت. به این‌صورت که سرامیک هویت کاربردی خود را حفظ می‌کند و آثار به مرزهای مجسمه نزدیک‌ نمی‌شوند و حتی به حوزه صنایع دستی هم‌ ورود نمی‌کنند.

فهیمه حیدری در پایان خاطرنشان کرد: خوشحالم که این‌ نمایشگاه در گالری ویستا برگزار شد. سرامیک استودیویی در فضای سرامیک ایران جدی گرفته نمی‌شود و خوشحالم از اینکه به عنوان یک‌ سفال‌گر آثارم را ارایه کردم.

ندا زنگینه

انتهای پیام/