به گزارش صبا، وبینار «فلسفه سينما» 27 آذرماه ۹۹ از سوی معاونت پژوهشی دانشكده الهيات دانشگاه تهران برگزار شد. در این وبینار دادلی اندرو چهره سرشناس مطالعات سینمایی و استاد ادبيات تطبيقی دانشگاه ییل آمریکا، نادیا مفتونی استاد فلسفه و كلام اسلامی دانشگاه تهران، محمود نوری فيلمساز و دانش‌آموخته كارگردانی سينما و تاريخ هنر دانشگاه هنر به زبان انگلیسی به سخنرانی پرداختند.

در ابتدای وبینار محمود نوری به ارایه گزارشی تحليلی از ديدگاه‌های دادلی اندرو پرداخت. وی در معرفی اندرو، نقش او در مطالعات سینمایی را نظیر نقش برتراند راسل در فلسفه دانست و اشاره کرد: همانطور که راسل در کتاب تاریخ فلسفه صرفا به چینش افکار مهم فلسفی نپرداخت بلکه تضارب این افکار را در مسیر صحیح‌شان ترسیم کرد، اندرو هم در کتاب «تئوری‌های اساسی فیلم» به بررسی تقابل و تعامل رویکردهای فکری در حوزه سینما پرداخت.

پس از این معرفی، دادلی اندرو در آغاز صحبت‌هایش ضمن تشکر از فرصت ایجاد شده برای تعامل با مخاطبان ایرانی اظهار کرد: ۲ سال پیش قرار بود به ایران بیایم اما دولت کشورم مانع این کار شد.

او سپس درباره تحولات و گسترش سينما و نيز مطالعات سينمایی بیان کرد: هم‌زمان با رشد من، مطالعات سينمایی هم رشد كرد، من كار شگفت‌انگیزی انجام ندادم بلكه در زمان مناسب در مكان مناسب قرار داشتم.

او در ادامه به خاطرات مهمی كه با بزرگان سينما داشته اشاره کرد و درباره اینکه اورسون ولز به درخواست فرانسوا تروفو بر كتابش تقريظ نوشت، اشاره کرد.

آن‌گاه مفتونی با ارجاع به نظريه دادلی اندرو در زمينه ادراک و سينما، انديشه فارابی پيرامون ادراک و نظريه فيلم مبتنی بر آن را تبيين كرد كه مورد توجه اندرو قرار گرفت.

اندرو عنوان کرد: من چيزهای مختصری درباره فارابی می‌دانستم اما الان تحت تاثير قرار گرفتم و پس از اين عميق‌تر به فارابی نگاه خواهم كرد. فارابی رابطه خيلی پيچيده‌ای را بين خيال و قوه عاقله ترسيم می‌كند.

او در پاسخ به پرسش نوری که ارتباط دادن نظریات فلاسفه‌ای نظیر فارابی به سینما را معنادار می‌داند یا نه بیان کرد: این کار کاملا معنادار و مرتبط است و فارابی به عنوان یک فیلسوف نوافلاطونی هنر را نردبانی برای رسیدن به سعادت معقول می‌بیند.

این محقق سینما اضافه کرد: البته این بخش از تفکر افلاطون و فارابی که هنر را در بهترین حالت یک واسطه برای رسیدن به سعادت می‌بینند و فیلسوف را بی‌نیاز از این واسطه می‌پندارند برای من ناخوشایند است.

اندرو به رویکرد فارابی در برجسته کردن شعر و موسیقی و رویکرد اسلامی در پرهیز از تصویرگری اشاره کرد و از طرفین دیگر کنفرانس پرسید که آیا تقابل این رویکرد با سنت بیزانس و کاتولیک در گرایش به تصویرگری در نگاه فعلی سینمای ایران اثرگذار بوده یا خیر که نوری در پاسخ تاکید کرد: در ادوار گوناگون تاریخ تمدن اسلامی رویکردهای متفاوتی نسبت به تصویرگری وجود داشته و به سختی می‌توان حکم واحدی برای همه این ادوار صادر کرد اما در هر حال پرهیز از تصویرگری ذهن را سمت نقل قولی از خود پروفسور اندرو می‌برد که «سینما آن چیزی است که نمی‌بینیم!»

نوری اظهار کرد: شاید برتری نسبی سینمای ایران هم از نشان‌ ندادن‌ها، تصویر نکردن‌ها و محدودیت‌ها به دست آمده باشد.

اندرو در پایان در تایید از ورکشاپ عباس کیارستمی در لندن یاد کرد و اینکه او از هنرجویان خواسته بود فیلم‌های کوتاهی را در فضای بسته آسانسور بسازند و خاطرنشان کرد: فیلم‌هایی که در چنین فضای محدودی ساخته شدند حیرت‌انگیز بودند.

انتهای پیام/