به گزارش خبرنگار صبا، امسال هفتمین سالي است كه جشنواره‌ «سينمای ايران» در پاريس برگزار مي‌شود؛ جشنواره‌اي كه به همت نادر كميل‌همايون و جمعي ديگر از سينماگران و سينمادوستان ايراني و فرانسوي پايه‌گذاري شد و حالا نه فقط بين ايراني‌هاي مقيم فرانسه كه بیشتر بين سينمادوستان فرانسوي جايگاه ويژه‌اي دارد.

اين جشنواره هر سال در دو بخش تماتيك و نمايش فيلم‌هاي روزِ سينماي ايران برگزار مي‌شود. جشنواره‌ در سال‌های گذشته در بخش تماتيك سراغ يكي از موضوع‌ها يا ژانرهاي برجسته سينماي ايران مانند جنگ، كمدي يا عشق رفته است و فیلم‌های برگزیده در هر حوزه را به نمایش گذاشته است.

امسال هم به مناسبت چهل سالگی انقلاب نمایش تعدادی از مهم‌ترین آثار ساخته‌شده در اولین سال‌های بعد از انقلاب در دستور کار قرار گرفت و با همكاري فيلم‌خانه‌ ملي ایران برای اولین بار امکان نمایش نسخه‌هاي ترميم‌شده‌ چند فیلم از جمله «ناخدا خورشيد»، «براي آزادي» و «نار و ني» در پاریس فراهم شده است. امسال در بخش مرور سینمای روز ايران هم «مغزهاي كوچك زنگ‌زده»، «هتريك»، «آستيگمات»، «هم‌چنان كه مي‌مرديم» و «رونا مادر عظیم» نمايش داده خواهد شد و در بخش مستند بهمن كيارستمي با مستند «منير» در اين جشنواره حضور خواهد داشت. علاوه بر ۲۱ فیلمی که امسال در این رویداد سینمایی به نمایش درمی‌آیند چند فیلمساز ایرانی مانند مصطفی سیاری، رامتین لوافی، جمشید و نوید محمودی، مجیدرضا مصطفوی براي معرفي فيلم‌ها و گفت‌وگو با تماشاگران در اين جشنواره حضور خواهند داشت. علاوه بر اين یحیی نطنزی نويسنده، مترجم و منتقد سينماي ايران براي معرفي و نقد فيلم‌هاي بخش تماتيك جشنواره حضور خواهند داشت. هفتمین دوره‌ اين جشنواره از روزهاي ۲۲ تا ۲۸ خرداد (۱۲ تا ۱۸ ژوئن) در سينما نوول اودئون پاريس برگزار خواهد شد.

به بهانه این جشنواره گفتگویی با نادر تکمیل‌همایون داشته ایم که می خوانید:

*انگیزه‌ اولیه‌ برگزاری این جشنواره در پاریس چه بود و چه ضرورت‌هایی برای شکل‌گیری آن احساس می‌شد؟

-انگيزه‌ برگزاري اين جشنواره مقابله با وضعیت نامناسب سينماي مستقل ايران در خارج از كشور بود.

هر سال بين انبوه فيلم‌هاي خوب يا متوسط سينماي ايران حدود هشت تا پانزده فيلم قابل اعتنا در سينماي مستقل ايران توليد مي‌شود که در سال‌هاي دورتر بیشتر اين فيلم‌ها امكان نمايش در سينماهاي فرانسه را داشتند، اما متاسفانه امروز معادله كمي عوض شده و به دليل تعدد فيلم‌هاي خارجي كه خواهان اكران در فرانسه هستند و البته بالا رفتن هزينه‌هاي اكران، يك فيلم خوب از سينماي مستقل ايران و نه الزاما فيلمي با استانداردهاي ويژه‌ جهاني، ديگر به راحتي امكان نمايش در سينماهای فرانسه را پيدا نمي‌كند بنابراين اگر ما و ديگر همكاران من كه در كشورهاي ديگر، جشنواره‌ سينماي ايران برگزار مي‌كنیم امكان نمايش اين فيلم‌ها را فراهم نكنیم عملا این بخش از سينماي ايران روز به روز ضعيف‌تر مي‌شود و مخاطبان جهانی خود را از دست خواهد داد.

معمولا در كشورهاي ديگر اين كار را به عهده‌ نهادهاي فرهنگي‌شان مي‌گذارند، اما در ايران به دلايل سياسي و فرهنگي اين كار خيلي امكان‌پذير نيست چون در سينماي مستقل ايران نشانه‌هايي وجود دارد كه شاید به مذاق مديران دولتي سينماي ايران چندان خوشايند نباشد و دفاع از نوعی سینمای رسمی همیشه برای آنها اولویت دارد. به همين دليل در شهرها و كشورهاي مختلف انجمن‌هاي كوچكي به وسيله‌ سينمادوستان وطن‌دوست به وجود آمده كه سعي مي‌كنند با نمايش فيلم‌هاي متفاوت سينماي ايران و فيلم‌هايي كه درباره‌ ايران ساخته‌شده‌اند، يك حيات بين‌المللي به این نوع سینما بدهند.

*مهم‌ترین ویژگی‌های جشنواره‌ سینمای ایران در پاریس را چه می‌دانید و به چه ایده‌هایی برای متمایز‌شدن با دیگر جشنواره‌ها فکر کرده‌اید؟

-ما در طول اين سال‌ها تلاش كرده‌ايم كه اين جشنواره فقط محلي براي نمايش فيلم‌ها نباشد و به تاریخ سینمای ایران هم توجه ویژه‌ای بکند به همين دليل هر سال علاوه بر نمايش فيلم‌هاي ‌روز سينماي ايران، يك بخش تماتيك هم براي جشنواره در نظر گرفتيم تا در اين بخش يكي از جنبه‌هاي سينماي ايران را معرفي و تحليل كنيم. به نظرم اين ويژگي مهم جشنواره‌ «سينماي ايران» در پاریس در مقايسه با جشنواره‌ها‌ي ديگري است كه همكارانم در كشورهاي ديگر اروپایی يا آمريكا برگزار مي‌كنند. مثلا در سینمای جنگ ایران آثار بدیعی ساخته شده است که ما در یکی از دوره‌هایمان سعی کردیم تعدادی از آنها را نمایش بدهیم. يك سال احساس كرديم جامعه‌ فرانسه فكر مي‌كند سينماي ايران، فقط درام‌های سياه يا خاكستري دارد و با انتخاب ژانر كمدي در بخش تماتيك جشنواره و با نمايش حدود ۱۰ فيلم كمدي از سينماگران خوب سينماي ايران نشان دادیم كه اتفاقا سينماي ايران جنبه‌هاي كميك قوي‌اي هم دارد. در آن سال پرويز پرستويي به‌عنوان يكي از بازيگران موفق سينماي ايران كه تجربه‌هاي بسيار خوبي در ژانر كمدي دارد، به اين فستيوال دعوت شد. نويد محمدزاده هم براي معرفي فيلم «ابد و يك روز» و «لانتوري» دو سال قبل مهمان اين جشنواره بود و حضورش بسيار مورد استقبال تماشاگران قرار گرفت. يكي ديگر از تماتيك‌هاي جشنواره در سال‌هاي گذشته عشق بود. دليل انتخاب اين رويكرد اين بود كه متاسفانه فيلم‌هايي كه در جامعه‌ فرانسه از سينماي ايران نشان داده مي‌شوند كه تصويري درستي از رابطه‌ زن و مرد در جامعه‌ ايران نشان نمي‌دهند و ما با انتخاب اين نشان داديم كه اتفاقا در سينماي ايران فيلم‌هاي بسيار خوبي با اين رويكرد وجود دارد. البته ما فقط فيلمسازان را دعوت نمي‌كنيم تا در كنار نمايش فيلم‌هاي‌شان در جشنواره حضور داشته باشند بلکه برنامه‌هاي جانبي ديگري مانند ميزگرد با موضوع سينماي ايران، نقد و تحليل فيلم‌ها با حضور يك منتقد يا نويسنده هم در برنامه‌ هر ساله‌ اين فستيوال گنجانده می‌شود.

*امسال در بخش تماتیک سراغ چه موضوعی رفته‌اید؟

-امسال به مناسبت چهل سالگی انقلاب خود «انقلاب ايران» را به عنوان تماتيك جشنواره انتخاب كرديم؛ انقلابي كه در صنعت سينماي ايران هم تحولات زيادي به‌وجود آورد و الفباي این سينما را تغيير داد. در ۱۰ سال اول بعد از انقلاب فيلم‌هاي بسيار خوبي ساخته شده كه متاسفانه امروز در خارج از ايران ديگر شناخته‌شده نيستند به همين دليل امسال بخش تماتيك جشنواره‌ را به سينماي فيلمسازان پيشگام بعد از انقلاب اختصاص داديم و تصمیم گرفتیم با همكاري فيلم‌خانه‌ ملي ایران نسخه‌ ترميم‌شده‌ فيلم‌هايي مانند «نار و ني»، «براي آزادي» و «ناخدا خورشيد» را نشان بدهيم. به نظرم اين دوره يكي از دوره‌هاي بسيار جذاب براي تماشاگران فرانسوي خواهد بود.

*توجه به سینمای مستند و فیلم کوتاه چقدر برای این جشنواره اولویت دارد؟

-علاوه بر فيلم‌هاي بلند سينمايي، فيلم‌هاي كوتاه، انيميشن و مستند سينماي ايران را هم در برنامه‌ نمايش هر ساله‌ جشنواره «سينماي ايران» وجود دارد. تلاش ما اين است كه بتوانيم تمام جنبه‌هاي سينماي ايران را به مخاطب فرانسوي‌مان نشان دهيم و اتفاقا اصرار زیادی برای حفظ این بخش داریم و در طول این سال‌ها فیلم‌های مستند و کوتاه زیادی را نمایش داده‌ایم. البته يكي دیگر از كارهاي منحصربه‌فرد این جشنواره نمایش فیلم‌ها با زیرنویس فرانسه است که كار بسيار مشكل و پرهزينه‌اي براي فستيوال است، اما براي برگزاركننده‌ها معني بسياري دارد.

ما جشنواره‌‌اي براي ايراني‌هاي مقيم فرانسه برگزار نمي‌كنيم، مخاطب‌هاي اين جشنواره بيشتر علاقه‌مندان به سينما، علاقه‌مندان به سينماي ايران و علاقه‌مندان به ايران هستند به همين دليل همه اين فيلم‌ها با بهترين کیفیت ممكن به زبان فرانسه زيرنويس مي‌شوند. تعداد فيلم‌هايي كه در اين فستيوال نمايش داده مي‌شود زیاد است و به همين دليل نزديك ۶ ماه از سال صرف زيرنويس اين فيلم‌ها مي‌شود.

*جشنواره‌ی سینمای ایران در پاریس فقط در طول یک هفته‌ برگزاری‌اش فعال می‌شود یا در طول سال هم سراغ برنامه‌های دیگری می‌رود؟

-نزديك ۱۰ سال است كه يكی از شنبه‌های هر ماه را به نمايش یک فيلم ايراني اختصاص مي‌دهيم و تا به حال بيشتر از صد فيلم با زيرنويس فرانسه به تماشاگران خود نشان داده‌ايم. در اين نمايش هم يكي از منتقدان سينما را به اين برنامه دعوت مي‌كنيم تا فيلم را براي تماشاگران فرانسوي معرفي كند. در واقع اين کارها آجرهای كوچكي بوده‌اند كه ما در تمام اين سال‌ها آرام آرام روي هم گذاشتيم و حالا خانه‌ كوچكي نه فقط براي سينماي ايران كه براي سينماهاي ايران در فرانسه بنا كرده‌ايم.

جشنواره‌ «سينمای ايران» در پاریس امروز به يكي از رویدادهای شناخته‌شده‌ سينماي فرانسه تبديل شده و اگر قرار باشد يك فيلم ايراني در سينماي فرانسه اكران شود، تلاش مي‌كنند تا نشاني از این جشنواره روي اين فيلم‌ها وجود داشته باشد و از ما مي‌خواهند تا در پيش‌نمايش و تبليغات اين فيلم‌ها كمك كنيم. ما هم همیشه تلاش کرده‌ایم به کلیت سینمای ایران توجه داشته باشیم و سعی کنیم تصویری دستکاری‌شده یا بریده بریده از این سینما به تماشاگر خود ارائه ندهیم.