امروز یکشنبه, ۱۰ آبان , ۱۴۰۵ ساعت ۱۱:۴۲:۵۹
به گزارش خبرنگار صبا، اکران خصوصی فیلم سینمایی «پروین» به کارگردانی محمدرضا ورزی، با حضور جمعی از هنرمندان، عوامل فیلم و غلامعلی حدادعادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برگزار شد. این فیلم با محوریت زندگی و شخصیت پروین اعتصامی، شاعر نامدار ادبیات فارسی، تلاش دارد بخشی از زندگی و فضای اجتماعی و تاریخی دوران او را به تصویر بکشد.
حدادعادل در این مراسم با قدردانی از محمدرضا ورزی، عوامل تولید و افرادی که در شکل‌گیری این اثر مشارکت داشته‌اند، ساخت فیلمی درباره پروین اعتصامی را اقدامی ارزشمند دانست و گفت: حدود ۸۵ سال از درگذشت پروین می‌گذرد و این فیلم بار دیگر توجه جامعه را به شخصیت و شعر او جلب کرده است.
او با اشاره به تأثیر فرهنگی چنین آثاری بر نسل جوان افزود: معرفی شاعری برجسته همچون پروین، خدمتی به زبان و ادب فارسی است. اطمینان دارم این فیلم به‌صورت غیرمستقیم و ناخودآگاه، ذوق ادبی نسل جوان را برمی‌انگیزد و تأثیر آن شاید در سال‌های آینده آشکار شود.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، بازنمایی فضای سیاسی و اجتماعی دوران پهلوی اول را از دیگر ویژگی‌های فیلم دانست و اظهار کرد: در این اثر، شرایط آن دوران، شخصیت رئیس شهربانی و نقش مسئولان و نظامیان در شکل‌گیری فضای اختناق و سرکوب به تصویر کشیده شده است. به نظرم فیلم در ترسیم فضای اجتماعی و سیاسی آن روزگار موفق بوده است.
زندگی پروین همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد
حدادعادل با اشاره به آشنایی پیشین خود با محمدرضا ورزی و مطالعه فیلمنامه «پروین» بیان کرد: پیش از ساخت فیلم، آقای ورزی به فرهنگستان آمدند و درباره این اثر صحبت کردیم. ایشان فیلمنامه را در اختیار من گذاشتند و پس از مطالعه، پیشنهادهایی را مطرح کردم. امروز احساس می‌کنم آن دیدار و گفت‌وگو نیز در شکل‌گیری این اثر بی‌تأثیر نبوده است.
او در ادامه با اشاره به دشواری ساخت فیلم درباره پروین اعتصامی گفت: زندگی پروین همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. او تنها ۳۵ سال زندگی کرد و اطلاعات مفصل و روشنی درباره بخش‌های مختلف زندگی‌اش در دست نیست.
پروین نخستین معلم شعری من است
حدادعادل همچنین از پیوند شخصی و دیرینه خود با شعر پروین سخن گفت و توضیح داد: از سال ۱۳۲۹ و زمانی که پنج سال و نیم داشتم، با شعرهای او آشنا شدم. در خانه، شعرهای پروین را از کتاب‌های درسی عمه‌هایم می‌خواندم و بعدها در سال ۱۳۳۴، دیوان او را مطالعه کردم. حتی مقدمه ملک‌الشعرای بهار بر دیوان پروین را نیز خواندم. همیشه باور داشته‌ام که پروین نخستین معلم شعری من بوده است.
او شعر پروین را نمونه‌ای از «سهل ممتنع» توصیف کرد و با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی این شاعر گفت: هرچه بیشتر درباره پروین مطالعه کردم، احترامم به شخصیت او افزایش یافت. اگر بخواهم زندگی او را در یک عبارت توصیف کنم، باید بگویم پروین یک معماست.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با اشاره به جایگاه متفاوت پروین در دوران رضاشاه افزود: نمی‌توان به‌سادگی توضیح داد چگونه دختری جوان در آن دوره به عرصه ادبیات قدم گذاشت، اما از الگوی رسمی و تبلیغ‌شده آن دوران درباره زن فاصله داشت. در فیلم نیز دیدیم که او حاضر نشد به دربار برود و نشان و عنوانی را که در شأن خود نمی‌دانست، بپذیرد.
حدادعادل با اشاره به قصیده پروین درباره کشف حجاب نیز گفت: برخی به دلیل همین قصیده از پروین انتقاد کرده‌اند؛ در حالی که اگر شعر را از ابتدا تا انتها بخوانند، نگاه اخلاقی و معنوی او را بهتر درک خواهند کرد. به اعتقاد من، پروین را می‌توان با عارفان بزرگی چون ناصرخسرو مقایسه کرد.
پروین پیش از انقلاب نیز مظلوم بود
او با بیان اینکه پیش‌تر مقاله‌ای درباره پروین برای دانشنامه جهان اسلام نوشته و منابع متعددی را درباره زندگی او بررسی کرده است، گفت: پروین پیش از انقلاب نیز مظلوم بود و امروز هم آن‌طور که شایسته است، شناخته نشده است. اگر آن اشاره رهبر شهید نبود، شاید این فیلم نیز ساخته نمی‌شد.
حدادعادل در بخش دیگری از سخنانش با بیان خاطره‌ای از شنیدن یکی از اشعار پروین در مجالس مذهبی، بر گستره نفوذ شعر این شاعر در فرهنگ عمومی ایران تأکید کرد و ابراز امیدواری کرد فیلم «پروین» در مدارس، به‌ویژه برای دانش‌آموزان دختر، به نمایش درآید تا نسل جوان بیش از پیش با شخصیت و شعر این بانوی ادیب آشنا شود.
محمدرضا ورزی: اسناد تاریخی حدادعادل، روایت یکی از صحنه‌های فیلم «پروین» را تغییر داد
در ادامه این مراسم، محمدرضا ورزی، کارگردان فیلم سینمایی «پروین»، درباره روند پژوهش و شکل‌گیری برخی صحنه‌های فیلم توضیح داد و از اسناد و منابعی گفت که در جریان تحقیق درباره زندگی این شاعر در اختیار داشته است.
ورزی با اشاره به نقش حدادعادل در تکمیل پژوهش‌های فیلم بیان کرد: پس از تحقیقات اولیه، بار دیگر به منزل آقای حدادعادل رفتم و ایشان اسناد و مدارک تازه‌ای در اختیارم قرار دادند. در میان این اسناد به روایتی تاریخی برخوردم که در شکل‌گیری یکی از صحنه‌های فیلم مؤثر بود.
او درباره صحنه حضور ملک‌الشعرای بهار و خواندن دو بیت شعر در فیلم توضیح داد که در ابتدا برای طراحی این بخش، روایت نمایشی دیگری در نظر گرفته شده بود؛ اما پس از دستیابی به سندی تاریخی در منابعی که حدادعادل در اختیارش گذاشته بود، تصمیم گرفتند صحنه را با اتکا به آن روایت بازطراحی کنند.
کارگردان «پروین» همچنین از همراهی مشاوران و چهره‌های فرهنگی در تولید این اثر قدردانی کرد و با اشاره به محدودیت زمان در روایت زندگی این شاعر گفت: امیدوارم مجموعه تلویزیونی «پروین» نیز در ده قسمت ساخته شود؛ زیرا بخش قابل‌توجهی از زندگی، اشعار و اتفاقاتی که در محافل ادبی رخ داده، در نسخه سینمایی مجال بازنمایی پیدا نکرده است.
او در پایان با اشاره به ادامه پژوهش‌های خود درباره زندگی و شعر پروین، از تلاش برای یافتن منابع اصلی برخی سروده‌ها و مقایسه آن‌ها با ترجمه‌هایی که در مجله «بهار» به قلم اعتصام‌الملک منتشر شده بود، سخن گفت؛ پژوهشی که به گفته او می‌تواند در شناخت دقیق‌تر سرچشمه‌های ادبی شعر پروین و تولید مجموعه تلویزیونی درباره زندگی این شاعر مؤثر باشد.