امروز دوشنبه, ۴ آبان , ۱۴۰۵ ساعت ۱۲:۳۱:۳۸
ناصر ارباب/صبا، حسین مهکام، کارگردان سینما در گفت‌وگو با صبا، با تأکید بر اینکه مفهوم مقاومت در جهان امروز فراتر از جنگ نظامی رفته و ابعاد فرهنگی، اقتصادی و اجتماعی زندگی مردم را نیز دربرمی‌گیرد، معتقد است برای بازنمایی جنگ‌های اخیر در سینما باید به تأثیر تهاجم بر زیست روزمره و روحیه جمعی جامعه توجه کرد. او با اشاره به تغییر نگاه سینمای ایران به جنگ و مقاومت، از ضرورت توجه به شیوه‌های دیگری از مقاومت سخن گفت؛ مقاومت در برابر الگوی تحمیلی زندگی، تفکر و زیبایی‌شناسی که می‌تواند در انتخاب سبک زندگی و نوع نگاه انسان‌ها نیز نمود پیدا کند.
مهکام گفت: امروز جنگ نظامی، صرفاً یکی از جلوه‌های مقاومت است و جلوه‌های دیگر آن را باید در واکنش مردم به جنگ، تأثیر آن بر روحیه جمعی و اتفاقاتی جست‌وجو کرد که در زندگی جامعه رخ می‌دهد.
وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های جنگ هشت‌ساله این بود که بخش عمده جنگ در خارج از شهرها و مراکز جمعیتی و در نزدیکی مرزها جریان داشت؛ اما در اواخر جنگ، با آغاز موشک‌باران‌ها در دهه ۶۰، روی خشن جنگ به شهروندان نشان داده شد. در جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان، وضعیت پیچیده‌تر شد. برای شناخت ابعاد جنگ اخیر، ناچاریم به زیست مردم توجه کنیم؛ زیرا تهاجم دشمن مستقیماً زندگی روزمره مردم را مورد هدف قرار داده است.
کارگردان فیلم «بی حسی موضعی» در ادامه گفت: رهبر شهید انقلاب سال‌ها پیش جمله جالبی فرموده بودند که «نطق شهید تازه بعد از شهادتش باز می‌شود». به نظرم منظور از نطق، همان منطق شهید است. منطقی که بسیاری از مردم پس از شهادت ایشان تازه متوجه آن شدند و دریافتند آنچه ایشان درباره‌اش سخن می‌گفتند و در رفتارشان نیز نشان می‌دادند، چه معنایی داشته است.
وی ادامه داد: وقتی رهبر شهید ما فرمودند اگر جنگی آغاز شود، طرف مقابل به ذلت کشیده خواهد شد، مردم دیدند که این اتفاق رخ داد. وقتی گفته شد در صورت حمله به ایران، کل منطقه درگیر خواهد شد، همین اتفاق افتاد. مردم همچنین دیدند که ایشان برخلاف تبلیغات سوء، در روشنایی روز و در دفتر کار خود به شهادت رسیدند. به نظر من، این همان آشکار شدن منطق و پیام شهیدی است که در این مقطع، از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است و این مسئله در زندگی مردم جریان پیدا کرده است.
مقاومت در برابر الگوی تحمیلی زندگی
مهکام با تأکید بر اینکه مفهوم مقاومت در شرایط کنونی ابعاد گسترده‌تری پیدا کرده است، گفت: به همین دلیل، مقاومت به مقوله‌ای جدی‌تر تبدیل می‌شود؛ زیرا دیگر فقط بحث جنگ نظامی مطرح نیست و جنگ صرفاً یکی از جلوه‌های مقاومت به شمار می‌رود. جلوه مهم دیگر آن، شیوه زیست مقاومتی در برابر الگوی زندگی، تفکر و زیبایی‌شناسی لیبرال آمریکایی است؛ الگویی که پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ نیز تلاش کرده به سراسر جهان تسری پیدا کند، خود را تحمیل کند و انسان‌های مصرف‌گرا بسازد.
این فیلمساز ادامه داد: ایران به‌عنوان کشوری که همواره تلاش کرده مستقل باشد، پس از انقلاب اسلامی با انواع هجمه‌ها مواجه شده است. بخشی از این هجمه‌ها نظامی، بخشی فرهنگی و بخشی اقتصادی بوده‌اند. در سال گذشته، همه این ابعاد به‌صورت هم‌زمان خود را نشان دادند. بنابراین، با جنگی پیچیده‌تر مواجه هستیم که هم شیوه زیست و اقتصاد مردم و هم جنگ به معنای نظامی آن را دربرمی‌گیرد.
این کارگردان سینما افزود: مجموعه این شرایط باعث می‌شود مفهوم مقاومت نسبت به آنچه در دهه‌های گذشته درک می‌کردیم، کامل‌تر و چندلایه‌تر شود. به همین دلیل، هنگام قضاوت درباره فیلم‌ها باید به این نکته توجه داشته باشیم که ممکن است برخی آثار مستقیماً درباره جنگ نظامی نباشند، اما بخواهند از مقاومت در برابر یک الگوی تحمیلی زندگی و زیبایی‌شناسی مرتبط با آن سخن بگویند.
مهکام توضیح داد: چنین فیلمی می‌تواند این پیام را منتقل کند که قدرت‌های بزرگ تصور می‌کنند می‌توانند به مردم سراسر جهان بگویند چگونه فکر کنند و چگونه زندگی کنند، اما ما نمی‌خواهیم مطابق الگوی آن‌ها زندگی کنیم و شیوه دیگری برای زیستن داریم. بنابراین، مقاومت می‌تواند در انتخاب سبک زندگی، نوع نگاه و شیوه اندیشیدن نیز نمود پیدا کند.
لازم به یادآوری است، نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت به دبیری جلال غفاری از هفتم تا چهاردهم آبان ۱۴۰۵ در پردیس سینمایی ملت برگزار خواهد شد.