امروز یکشنبه, ۲۶ مهر , ۱۴۰۵ ساعت ۱۱:۱۷:۰۹
به گزارش خبرنگار صبا، مالک سراج، بازیگر سینما و تلویزیون، در گفت و گو با صبا درباره ضرورت توجه به سینمای مقاومت در شرایط کنونی و نقش هنر در بازتاب ایستادگی مردم ایران اظهار کرد: «اصلاً آینده نه، همین الان ما نیاز داریم» که در حوزه سینمای مقاومت اتفاقی بیفتد. به گفته او، مسئله فقط ثبت رویدادها برای سال‌های آینده نیست، بلکه سینما و هنر در همین روزها نیز می‌توانند در حفظ حضور و همبستگی مردم نقش داشته باشند.
سراج با اشاره به آنچه تلاش برای ایجاد چنددستگی در جامعه می‌داند، توضیح داد: در شرایط فعلی، مسائل مختلفی رنگ‌وبوی سیاسی و جناحی پیدا می‌کند و گاهی تلاش می‌شود مردم به دسته‌های مختلف تقسیم شوند؛ گروهی که در میدان حضور دارند و گروهی که زندگی عادی خود را دنبال می‌کنند. در چنین فضایی، سینما می‌تواند با روایت درست شرایط و دغدغه‌های مردم، به درک مشترک از آنچه می‌گذرد کمک کند.
وی با مقایسه شرایط کنونی با دوران دفاع مقدس افزود: دفاع مقدس هشت سال طول کشید و پس از پایان آن، حدود چهار دهه از آن فاصله گرفتیم؛ اما شرایط امروز با آن دوران تفاوت دارد. اکنون با رویدادهایی مواجه هستیم که نمی‌توان روایت آنها را به سال‌های آینده موکول کرد. ما به نسخه‌ای متناسب با شرایط امروز نیاز داریم تا بدانیم چگونه می‌توان اتفاقات جاری را در سینما بازتاب داد و به مخاطب کمک کرد با واقعیت‌های این روزها ارتباط برقرار کند.
این بازیگر تأکید کرد: آینده هنوز نیامده است و آنچه امروز در عرصه دفاع و مقاومت اتفاق می‌افتد، باید همین امروز در آثار هنری بازتاب پیدا کند. نوع نگاه ما به حوادث کنونی و شیوه روایت آنها در سینما، بر تصویری که در آینده از این روزها باقی خواهد ماند، تأثیر می‌گذارد.
مخاطب به آثار قوی و به‌روز نیاز دارد
سراج با تأکید بر ضرورت توجه به کیفیت آثار مرتبط با جنگ و مقاومت گفت: مخاطبان به چنین آثاری نیاز دارند و هرچه فیلم‌ها قوی‌تر و بهتر ساخته شوند، امکان برقراری ارتباط با آنها بیشتر خواهد بود. به گفته او، نمونه‌های تلویزیونی و برنامه‌هایی که به موضوعات روز می‌پردازند، نشان می‌دهند که مخاطب نسبت به این مسائل بی‌تفاوت نیست و آثار مورد توجه می‌توانند واکنش و مشارکت او را به دنبال داشته باشند.
وی با اشاره به محدود بودن فرصت برای ثبت هنری رویدادهای جاری افزود: زمان در این زمینه اهمیت زیادی دارد و نباید هر لحظه را از دست داد. سینماگران باید با شناخت شرایط و نیاز مخاطب، برای تولید آثاری اقدام کنند که بتوانند تجربه امروز جامعه را به شکلی مؤثر و ماندگار روایت کنند.
تجربه جنگ، درک بازیگر از شخصیت‌های مقاومتی را عمیق‌تر می‌کند
این بازیگر در ادامه درباره تأثیر تجربه مستقیم جنگ بر ایفای نقش‌های مرتبط با مقاومت گفت: من اصلاً از اینکه در جنگ هستیم راضی نیستم؛ اما واقعیت این است که آدم‌ها در لحظه با جنگ زندگی می‌کنند. کسانی که پیش‌تر جنگ را تجربه نکرده بودند، درک ملموسی از فضای آن و اتفاقاتی که در چنین شرایطی رخ می‌دهد، نداشتند و برای شناخت این فضا ناچار بودند به بازسازی ذهنی یا نمونه‌های مشابه تکیه کنند.
سراج ادامه داد: امروز کسی که بخواهد در یک اثر جنگی بازی کند، می‌تواند شرایط را از نزدیک‌تر درک کند و برای شناخت موقعیت شخصیت، به توضیحات و بازسازی‌های ذهنی کمتری نیاز داشته باشد. البته این موضوع به نگرش خود بازیگر نیز بستگی دارد؛ ممکن است فردی اساساً با این نوع مقاومت ارتباط برقرار نکند یا نسبت به آن احساس دافعه داشته باشد.
وی با تأکید بر اهمیت شناخت جهان فکری شخصیت‌های مقاومتی اظهار کرد: برای ایفای چنین نقش‌هایی باید به شخصیت نزدیک شد و دغدغه‌های او را در مواجهه با دشمن شناخت. فردی که نتواند با موقعیت و مسئله‌ای که شخصیت با آن درگیر است ارتباط برقرار کند، در باورپذیر کردن نقش با دشواری روبه‌رو می‌شود. بازیگر باید بتواند بفهمد چرا یک انسان در چنین شرایطی تصمیم به مقاومت می‌گیرد و چه عواملی او را به ایستادگی وامی‌دارد.
این بازیگر با اشاره به تجربه شخصی خود از دوران دفاع مقدس گفت: یکی از دلایلی که من می‌توانم با این نقش‌ها ارتباط برقرار کنم، این است که هشت سال در جنگ بودم. تجربه زیسته به انسان امکان می‌دهد برخی موقعیت‌ها را نه فقط از راه مطالعه و شنیدن، بلکه از طریق لمس شرایط و شناخت فضای آن دوران درک کند.
سراج افزود: امروز نیز شرایط به‌گونه‌ای است که بازیگران، نویسندگان و دیگر عوامل تولید آثار هنری، همگی درگیر واقعیت جنگ هستند. این وضعیت، از نظر شناخت مستقیم شرایط و تجربه انسانی آن، دوره‌ای کم‌نظیر و شاید بی‌نظیر است؛ فرصتی که می‌تواند در صورت توجه و برنامه‌ریزی درست، به خلق آثار هنری نزدیک‌تر به واقعیت منجر شود.
سینمای مقاومت؛ فانوسی در تاریکی
سراج در پاسخ به پرسشی درباره نقش جشنواره فیلم مقاومت در شرایط کنونی، سینمای مقاومت را به فانوسی در تاریکی تشبیه کرد و گفت: «مثل این است که یک فانوس در تاریکی بگیرید که اثرگذار باشد.» به اعتقاد او، هر نوری که در تاریکی روشن شود، بخشی از مسیر پیش رو را نشان می‌دهد و سینما نیز می‌تواند با ظرفیت‌های خود، راه را برای شناخت بهتر شرایط هموار کند.
وی افزود: سینمای مقاومت با همه بضاعت و امکاناتی که در اختیار دارد، می‌تواند چند قدم جلوتر را روشن کند و راهگشا باشد. شاید یک اثر هنری نتواند همه ابعاد یک واقعه را توضیح دهد، اما می‌تواند بخشی از واقعیت را به تصویر بکشد، پرسشی در ذهن مخاطب ایجاد کند و او را به تأمل درباره شرایط انسانی و اجتماعی جنگ وادارد.
این بازیگر با تأکید بر اهمیت مسئولیت هنرمندان در مواجهه با جنگ اظهار کرد: برای هر کسی که در این مسیر قدم برمی‌دارد و تلاش می‌کند ابعاد اجتماعی و انسانی جنگ را نشان دهد، احترام قائلم. جنگ یک فاجعه انسانی است و هنر می‌تواند وخامت شرایط بشر و پیامدهای آن را بازتاب دهد؛ در عین حال، مقاومت مردمی را نیز به تصویر بکشد که در برابر دشمن ایستادگی می‌کنند.
سراج در پایان برای هنرمندان و فعالان سینمای مقاومت آرزوی موفقیت کرد و گفت: برای کسانی که در این مسیر فعالیت می‌کنند، دست‌مریزاد می‌گویم و امیدوارم موفق و پیروز باشند.