امروز شنبه, ۲۵ مهر , ۱۴۰۵ ساعت ۲۳:۰۰:۰۷
سمیرا جعفری/صبا، فیلم کوتاه در ایران استعداد کم ندارد؛ آنچه کم دارد، مسیری روشن برای ادامه حیات حرفه‌ای فیلم‌سازان پس از ساخت اثر است. فیلم‌ها ساخته می‌شوند، در جشنواره‌ها به نمایش درمی‌آیند و گاه جایزه می‌گیرند، اما بعد از آن چه؟ آیا انجمن سینمای جوانان می‌تواند این چرخه را از تولید و جشنواره به نمایش مستمر و درآمدزایی برساند یا همچنان قرار است فیلم‌سازان جوان برای ساخت اثر بعدی چشم‌انتظار حمایت بمانند؟ با شروع چهل و سومین جشنواره فیلم کوتاه تهران، بهروز شعیبی، مدیرعامل انجمن سینمای جوانان ایران، و همچنین دبیر این جشنواره در گفت‌وگو با صبا از راه‌اندازی سکوی تخصصی نمایش فیلم کوتاه، توسعه زیرساخت‌های آموزشی و تولیدی و برنامه‌های بین‌المللی انجمن گفت و در عین حال تأکید کرد که فیلم کوتاه لزوماً سکوی پرتاب به سینمای بلند نیست و انجمن نیز قرار نیست مسیر حرفه‌ای همه فیلم‌سازان را به ساخت فیلم بلند ختم کند.
شما از سال ۱۴۰۳ و پس از اکران «آغوش باز» درباره تکراری‌شدن بخشی از فیلم‌های سینمای ایران صحبت کرده بودید. وقتی مسئولیت انجمن سینمای جوانان را پذیرفتید، چقدر به ایجاد تنوع و تغییر رویکرد در این مجموعه فکر کردید؟ آیا انگیزه شما صرفاً حمایت از فیلم‌سازان جوان بود؟
اولین انگیزه من، همراهی با تیمی بود که اکنون مسئولیت دارد؛ به‌ویژه آقای دکتر فریدزاده. فکر می‌کنم در هر حوزه‌ای، به‌خصوص در عرصه‌هایی که مستقیماً با جریان‌سازی و کار اجرایی ارتباط دارند، هرچه کار تیمی‌تر باشد و اعضای تیم بتوانند همراهی بیشتری داشته باشند، نتیجه بهتر خواهد بود. وقتی این پیشنهاد از طرف آقای فریدزاده مطرح شد، تجربه مدیریت به این شکل را نداشتم. در تمام سال‌های فعالیت حرفه‌ای‌ام، کارم سینما بوده و در حوزه‌های مختلف آن فعالیت کرده‌ام. اگر پیشنهاد مربوط به مجموعه‌ای غیر از انجمن سینمای جوانان بود، شاید ورود به آن برایم کمی دشوارتر می‌شد؛ چون احساس می‌کنم انجمن سینمای جوانان مهم‌ترین مؤسسه برای آینده سینمای ماست. وقتی گفت‌وگو کردیم و به این جمع‌بندی رسیدیم که وارد انجمن شوم، طبیعتاً برنامه‌هایی داشتم. بخشی از این برنامه‌ها هم به همان نکته‌ای مربوط می‌شد که شما اشاره کردید؛ یعنی ایجاد تنوع و توجه به ظرفیت‌های متفاوت فیلم کوتاه.
وقتی از فیلم کوتاه صحبت می‌کنیم، اولین سوال این است که مخاطب آن را کجا ببیند. فیلم کوتاه قرار است همچنان محدود به فیلم‌سازان و مخاطبان خاص بماند یا می‌تواند مخاطب گسترده‌تری پیدا کند؟
به نظرم باید از یک واقعیت شروع کنیم. پیدایش سینما با فیلم کوتاه بوده است. در هر دوره‌ای که تحول یا پیشرفت تکنیکی در سینما اتفاق افتاده، فیلم کوتاه یکی از نخستین بسترهای تجربه‌گرایی و عرضه تکنیک‌ها و فناوری‌های تازه بوده است. امروز با گسترش فضای مجازی، نمایش فیلم کوتاه به شکلی برنامه‌ریزی‌شده یا ناخودآگاه وارد زندگی همه ما شده است. هر بار که در شبکه‌های اجتماعی و پلتفرم‌های مختلف صفحه‌ای را باز می‌کنیم، با فیلم‌های کوتاه مواجه می‌شویم. البته ماهیت این آثار متفاوت است؛ بعضی تیزر تبلیغاتی‌اند، بعضی رویکرد فرهنگی دارند و بعضی هم از یک درام سینمایی می‌آیند. بنابراین، محل عرضه فیلم کوتاه بسیار گسترده‌تر شده است. اما هنوز به فضاهایی رسمی و حرفه‌ای نیاز داریم که فیلم کوتاه در آن‌ها به‌عنوان یک اثر مستقل نمایش داده شود. از ابتدای مسئولیت من در انجمن، یکی از دغدغه‌های اصلی همین بوده است که بتوانیم محل‌های مشخصی برای نمایش فیلم کوتاه ایجاد کنیم. فیلم کوتاه از نظر ما بخش جنبی یا تزئینی سینما نیست؛ یک بخش مستقل، مهم و تخصصی است. اگر به آن نپردازیم، در آینده هم نمی‌توانیم انتظار سینمای پویایی داشته باشیم.
یکی از برنامه‌های انجمن برای نمایش عمومی فیلم کوتاه، طرح «قرار» است. این طرح می‌خواهد چه مسئله‌ای را حل کند؟ آیا می‌توان انتظار داشت فیلم کوتاه از این مسیر به درآمدزایی برسد؟
خوشبختانه نمایش عمومی فیلم کوتاه با عنوان «قرار» شکل گرفته و اکنون سه روز در هفته نمایش داریم. تصمیم گرفتیم این طرح بدون حمایت بیرونی آغاز شود. هدف این بود که ببینیم فیلم کوتاه تا چه اندازه می‌تواند ارتباطش را با مخاطب برقرار کند و در یک بستر نمایش مستمر، به بهره‌وری و درآمدزایی برسد. اصولاً از فیلم کوتاه انتظار درآمدزایی به معنای رایج سینمای بلند را نداریم. در ایران و بسیاری از کشورهایی که سینمای حرفه‌ای در آن‌ها جریان دارد، تولید فیلم کوتاه معمولاً با حمایت همراه بوده است. با این حال، تلویزیون و پلتفرم‌ها می‌توانند نقش مهمی در عرضه و نمایش این آثار داشته باشند. متأسفانه امروز در تلویزیون فضای کافی و جدی برای نمایش فیلم کوتاه نمی‌بینیم. شبکه آی‌فیلم برنامه‌ای در این زمینه دارد، اما به نظرم شبکه‌های دیگر هم می‌توانند جدی‌تر به این موضوع بپردازند. فیلم کوتاه نباید در حاشیه سیاست‌گذاری رسانه‌ای قرار بگیرد. در مورد پلتفرم‌ها نیز شرایط متفاوت است. بعضی از آن‌ها به فیلم کوتاه توجه دارند، اما ما به یک بستر تخصصی نیاز داریم که مشخصاً برای این قالب طراحی شده باشد. انجمن از مدتی قبل روی راه‌اندازی یک سکوی تخصصی فیلم کوتاه کار می‌کند. امیدواریم این سکو به محلی حرفه‌ای برای نمایش آثار تبدیل شود.
قرار بود این سکوی تخصصی هم‌زمان با جشنواره رونمایی شود، اما این اتفاق نیفتاد. مشکل چه بود و چه زمانی باید منتظر راه‌اندازی آن باشیم؟
مسائل فنی داشتیم. بخش زیادی از کارها، از جمله آماده‌سازی بستر و بارگذاری فیلم‌ها، انجام شده است؛ اما نگران بودیم پس از راه‌اندازی و افزایش درخواست مخاطبان، با نوسان‌های فنی روبه‌رو شویم. ترجیح دادیم ابتدا خودمان بخش‌های مختلف را آزمایش کنیم و از آمادگی آن مطمئن شویم. امیدواریم این رونمایی پیش از پایان سال اتفاق بیفتد. البته راه‌اندازی چنین بستری به معنای پایان کار نیست. باید بتوانیم آن را به فضایی تبدیل کنیم که مخاطب به‌طور مستمر به آن مراجعه کند و فیلم‌ساز هم از نمایش اثرش بهره ببرد.
اگر فیلم کوتاه قرار نیست به‌تنهایی درآمد قابل‌توجهی ایجاد کند، فیلم‌سازی که می‌خواهد در همین حوزه باقی بماند، چگونه باید مسیر حرفه‌ای خود را ادامه دهد؟ آیا انجمن می‌تواند پشتوانه‌ای برای تداوم کار او باشد؟
قطعاً نهادهای مختلف و سرمایه‌گذاران می‌توانند در این زمینه نقش داشته باشند. انجمن سینمای جوانان هم یکی از مجموعه‌هایی است که وظیفه حمایت از تولید فیلم کوتاه را بر عهده دارد؛ اما نمی‌توان انتظار داشت انجمن به‌تنهایی همه مشکلات را حل کند. خوشحالم که تهیه‌کنندگان حرفه‌ای سینمای بلند هم به تولید فیلم کوتاه توجه نشان می‌دهند. حضور آن‌ها می‌تواند اتفاق مثبتی باشد و امیدوارم دیگر تهیه‌کنندگان نیز این مسیر را ادامه دهند. در سینمای بلند، معمولاً انتظار داریم سود اصلی از مرحله نمایش به دست بیاید، نه صرفاً از تولید. اما در فیلم کوتاه، ماجرا تا حد زیادی برعکس است؛ برای ادامه حیات این قالب، باید از مرحله تولید حمایت شود. با این حال، باید میان حمایت از فیلم کوتاه و تضمین ادامه مسیر حرفه‌ای یک فیلم‌ساز تفاوت قائل شویم. انجمن می‌تواند زمینه تولید و تجربه‌گرایی را فراهم کند، اما نمی‌تواند تضمین بدهد که هر فرد پس از ساخت یک فیلم، حتماً به مسیر حرفه‌ای مشخصی برسد.
هزینه‌های تولید فیلم کوتاه هم افزایش پیدا کرده است. با توجه به هزینه‌های سنگین سینمای بلند، آیا حمایت از فیلم کوتاه می‌تواند تأثیر بیشتری بر آینده سینمای ایران داشته باشد؟
باید میان بخش‌های مختلف تولید تفاوت قائل شویم. بخشی از هزینه‌های فیلم کوتاه به نوع همکاری عوامل و شیوه تولید مربوط است. بسیاری از فیلم‌سازان کوتاه، گروه‌هایی دارند که با آن‌ها کار می‌کنند و این همکاری می‌تواند هزینه تولید را کاهش دهد. اما برخی هزینه‌ها اجتناب‌ناپذیرند؛ مانند تدارکات، حمل‌ونقل و پذیرایی که تابع قیمت‌های روز جامعه‌اند. همین بخش‌ها باعث شده‌اند هزینه تولید فیلم کوتاه هم افزایش پیدا کند. در انجمن تلاش می‌کنیم فیلم‌سازان بتوانند آثارشان را بر پایه ایده و اندیشه خود تولید کنند، نه اینکه الزاماً به سراغ پروداکشن‌های بسیار بزرگ و پرهزینه بروند. با این حال، برآوردهای ما هم از شرایط اقتصادی جامعه تأثیر می‌گیرد.
شعار جشنواره امسال «اندیشه ایرانی، روایت جهانی» است؛ شعاری که در فضای پس از جنگ اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. فیلم کوتاه چقدر ظرفیت دارد تا تصویری متفاوت از ایران به جهان ارائه دهد؟
امسال اتفاق قابل‌توجهی در جشنواره رخ داد: تعداد آثار ارسالی افزایش پیدا کرد و در سه سال گذشته، چنین آماری نداشتیم. تنوع آثار هم بسیار زیاد است. به نظرم وقتی فیلم‌سازان در معرض یک اتفاق یا عامل بیرونی قرار می‌گیرند، انگیزه بیشتری برای به تصویر کشیدن اندیشه‌ها و تجربه‌هایشان پیدا می‌کنند. در حوزه فیلم کوتاه، این موضوع را به‌وضوح می‌بینیم. نمی‌توانم درباره آمار تولید فیلم بلند اظهارنظر کنم، اما در فیلم کوتاه با حجم بالایی از تولید روبه‌رو بودیم. شرایط جنگی و ناپایداری‌هایی که در برخی شهرها وجود داشت، باعث شد زمان بیشتری برای دریافت آثار در نظر بگیریم. نکته مهم برای من، تنوع آثار و کیفیت آن‌هاست. امسال فیلم‌های باکیفیتی داریم که برایمان حیرت‌آور بوده‌اند. آثار زیادی هم از شهرهای خارج از تهران به جشنواره رسیده‌اند. البته وقتی از یک جشنواره ملی صحبت می‌کنیم، نباید صرفاً تهران و شهرستان را در مقابل هم قرار دهیم؛ ما با یک جشنواره حرفه‌ای فیلم کوتاه روبه‌رو هستیم. در عین حال، آثار مربوط به جنگ نیز اهمیت ویژه‌ای دارند. فیلم کوتاه می‌تواند ثبت تاریخی مهمی از تجربه‌های جمعی باشد. فیلم‌سازان در این قالب گاهی تجربه‌هایی را دنبال می‌کنند که فارغ از دغدغه اکران یا سفارش بیرونی، از نیاز واقعی آن‌ها به روایت یک اتفاق سرچشمه می‌گیرد. بعضی آثار در زمان خود دیده می‌شوند و بعضی دیگر ممکن است در گذر زمان اهمیت پیدا کنند. این مسئله به نوع اثر و شرایط اجتماعی و سینمایی بستگی دارد.
آیا شعار جشنواره در انتخاب و داوری آثار هم تأثیر دارد؟ اگر فیلم‌سازی بخواهد تجربه‌ای متفاوت از روایت رایج ایران ارائه کند، آیا همچنان مورد حمایت قرار می‌گیرد؟
«اندیشه ایرانی، روایت جهانی» بیشتر یک عنوان و شعار برای جشنواره است و قرار نیست به محدودیتی برای انتخاب و داوری تبدیل شود. به‌ویژه در بخش بین‌الملل، درست نیست شعاری مربوط به یک کشور را به‌عنوان چارچوب ارزیابی همه آثار قرار دهیم. در بخش ملی هم ما معتقد نیستیم که شعار باید داوری را محدود کند. در دوره چهل‌وسوم جشنواره، آنچه برای ما اهمیت دارد، پویایی سینما و ظرفیت تجربه‌گرایی است. از سال گذشته رویکرد بین‌رشته‌ای نشست‌ها را آغاز کردیم و امسال این رویکرد قوت بیشتری پیدا کرده است. از متفکران و فرهیختگان حوزه‌های مختلف دعوت کرده‌ایم و در زمینه سینما هم سراغ استادانی رفته‌ایم که نگاه کلان آن‌ها به جهان معاصر و سینمای امروز می‌تواند پنجره‌های تازه‌ای به روی فیلم‌سازان باز کند. به نظرم ما وارد دنیای تازه‌ای شده‌ایم و گفت‌وگوی ما با جهان همچنان ادامه دارد. این شعار هم می‌تواند یادآوری کند که چه داشته‌های فرهنگی و تاریخی مهمی داریم و چگونه می‌توانیم آن‌ها را با زبان امروز سینما روایت کنیم.
اگر فیلم‌سازی تجربه‌ای مبتنی بر واقعیت داشته باشد، اما نگاهش با دیدگاه مدیران سینما همخوان نباشد، آیا انجمن از او حمایت می‌کند؟
ما هیچ محدودیتی جز زبان سینما برای خودمان تعیین نکرده‌ایم. نخستین چیزی که به یک فیلم امتیاز می‌دهد، فیلم‌بودن آن و ویژگی‌هایی است که آن را به سینمای امروز نزدیک می‌کند. گاهی با تجربه‌هایی روبه‌رو می‌شویم که از سینمای امروز عقب مانده‌اند؛ نه از نظر تکنیکی و نه از نظر روایت و درام، ارتباطی با زمانه ما ندارند. اما هر قصه‌ای که بتواند زبان خودش را برای روایت پیدا کند، ارزش بررسی دارد. در انتخاب آثار، علاوه بر تکنیک سینما که فیلمنامه هم بخشی از آن است، فرهنگ عمومی اهمیت دارد. فیلم‌سازان کوتاه معمولاً پیشرو هستند و امسال هم تعداد زیادی فیلم اولی داشتیم که آثارشان از نظر کیفیت، گاهی جلوتر از فیلم‌های چندم برخی فیلم‌سازان بود.
امسال حضور تهیه‌کنندگان حرفه‌ای و بازیگران شناخته‌شده در فیلم‌های کوتاه بیشتر به چشم می‌آید. این حضور به اعتبار فیلم کوتاه کمک می‌کند یا ممکن است سایه‌ای بر آثار فیلم‌سازان جوانی بیندازد که سرمایه و امکان استفاده از چهره‌ها را ندارند؟
با احترام به همه همکارانم، از بازیگران، فیلم‌برداران، تدوینگران، صداگذاران و دیگر عوامل حرفه‌ای که بخشی از زمان خود را به فیلم کوتاه اختصاص می‌دهند، تشکر می‌کنم. این همراهی می‌تواند بسیار ارزشمند باشد. برای بعضی از چهره‌های حرفه‌ای، فیلم کوتاه فرصتی است تا به نیازهای فرهنگی و فکری خود بپردازند؛ نیازهایی که ممکن است در سینمای بلند و در طول سال امکان دنبال‌کردن آن‌ها را نداشته باشند. البته باید میان «بازیگر خوب» و «بازیگر چهره» تفاوت قائل شویم. ما در سینمای کوتاه بازیگران بسیار خوبی داریم که به‌طور مستمر در این حوزه کار می‌کنند، چه شناخته‌شده باشند و چه نباشند. حضور بازیگران حرفه‌ای در کنار این گروه می‌تواند به کیفیت فیلم‌ها کمک کند. اگر سینما را دارای سه ضلع فیلمنامه، تکنیک و شخصیت‌های فیلم بدانیم، بازیگران هم یکی از اضلاع مهم آن هستند. به نظرم سینمای کوتاه امروز در این زمینه نیز به بلوغ رسیده است. این اتفاق به معنای کم‌اهمیت‌شدن بازیگران جوان یا آثار کم‌هزینه نیست. ما فیلم‌برداران، تدوینگران و صداگذاران بسیار خوبی داریم که گاهی از نظر کیفیت و بهروز بودن، جلوتر از جریان رایج سینمای بلند حرکت می‌کنند. فیلم کوتاه در بسیاری از بخش‌های فنی و هنری، بستری حرفه‌ای برای تجربه و پیشرفت است.
جشنواره فیلم کوتاه تهران در سال‌های اخیر اعتبار قابل‌توجهی پیدا کرده و امسال هم شاهد حضور فیلم‌سازان حرفه‌ای در بخش مستند هستیم. این اعتبار از کجا می‌آید و چه چیزی آن را حفظ می‌کند؟
امسال در بخش مستند، حضور تعداد زیادی از چهره‌های معتبر این حوزه را شاهدیم؛ از پیشکسوتان تا فیلم‌سازان جوان. بسیاری از آن‌ها در طول سال فعال‌اند، اما اینکه قالب فیلم کوتاه را برای آثارشان انتخاب کرده‌اند، اتفاق خوشحال‌کننده‌ای است و به اعتبار بخش مستند جشنواره کمک می‌کند. در جشنواره تلاش کردیم با افزایش باکس‌های نمایش، فرصت بیشتری برای دیده‌شدن آثار فراهم کنیم. سال گذشته در بخش داستانی هشت باکس نمایش داشتیم که حدود ۸۰۰ دقیقه فیلم را در بر می‌گرفت. امسال این تعداد به ۱۱ باکس رسیده و مجموع زمان نمایش از هزار دقیقه فراتر می‌رود. اگر محدودیت‌های جشنواره اجازه می‌داد، شاید یک یا دو باکس دیگر هم به آن اضافه می‌کردیم. وظیفه ما این است که بستر گسترده‌ای برای نمایش آثار ملی و ارتباط با آثار بین‌المللی فراهم کنیم. در بخش بین‌الملل نیز برنامه‌هایی برای مرور آثار برگزیده جشنواره‌های مختلف در نظر گرفته‌ایم؛ از سینمای مکزیک و آفریقا تا ترکیه، عراق، جهان عرب و روسیه. پس از نمایش این آثار، نشست‌هایی با حضور مهمانان و صاحب‌نظران برگزار می‌شود تا امکان گفت‌وگو درباره تجربه‌های سینمایی کشورهای مختلف فراهم شود. البته جشنواره همیشه با انتقادهایی روبه‌روست. من پیش از تجربه دبیری هم در سال‌های مختلف داور بوده‌ام و حالا بهتر می‌فهمم که از بیرون، جشنواره بیشتر محل نمایش و حمایت از فیلم‌سازان دیده می‌شود؛ اما از درون، بعضی‌ها آن را محل خطر برای خودشان می‌دانند. به دلیل اعتبار و قدمتی که جشنواره فیلم کوتاه تهران دارد، فارغ از اینکه چه کسی دبیر آن باشد، ممکن است عده‌ای از جهات مختلف به آن حمله کنند یا درباره‌اش فضاسازی شود؛ بدون اینکه ادعاها پشتوانه علمی یا آماری دقیقی داشته باشند.
انتقادهایی درباره سلیقه‌ای‌بودن انتخاب و داوری آثار مطرح می‌شود. چه سازوکاری برای اعتمادسازی در این زمینه وجود دارد؟
من از مخاطبان دعوت می‌کنم فیلم‌های جشنواره را ببینند و تنوع آثار را بررسی کنند. بعد از تماشای فیلم‌ها می‌توانیم دوباره درباره این موضوع صحبت کنیم. به نظرم ادعای سلیقه‌ای‌بودن انتخاب‌ها، اگر پشتوانه آماری و مصداق مشخصی نداشته باشد، نمی‌تواند به‌تنهایی مبنای قضاوت قرار بگیرد. تنوع آثار امسال و کیفیت فیلم‌هایی که از مسیرهای مختلف به جشنواره رسیده‌اند، بخشی از واقعیت این دوره است.
حضور مدیران جشنواره‌ها و پخش‌کنندگان خارجی چه کمکی به فیلم‌سازان می‌کند؟ آیا این ارتباط‌ها می‌تواند به نمایش جهانی و حتی درآمدزایی فیلم‌های کوتاه منجر شود؟
برای این موضوع دو ایده داریم. یکی از آن‌ها عملیاتی شده و آن راه‌اندازی بخش پخش بین‌الملل در انجمن است. آقای عطا مجابی، مدیر بین‌الملل انجمن، در این مسیر نقش مهمی داشته‌اند. تلاش ما این است که فیلم‌های کوتاه را، نه فقط آثاری که در جشنواره انجمن تولید شده‌اند، در مسیر پخش قرار دهیم. ایده دیگر، ایجاد بازار فیلم و شکل‌دادن به گفت‌وگو میان تهیه‌کنندگان، پخش‌کنندگان و فیلم‌سازان کوتاه بود. دوست داشتیم امسال هم این بازار را برگزار کنیم، اما به دلایل اقتصادی و نیاز به فراهم‌کردن زیرساخت‌های لازم، اجرای آن دشوار بود. در عوض، به این جمع‌بندی رسیدیم که حضور مدیران جشنواره‌ها و افرادی که در جشنواره‌های بزرگ فعالیت می‌کنند، می‌تواند فرصت ارتباط مستقیم را فراهم کند. برخی از این مهمانان در هیئت‌های داوری حضور دارند و فیلم‌سازان می‌توانند با آن‌ها گفت‌وگو کنند. به نظرم فیلم‌سازان نباید فرصت حضور مهمانان بین‌المللی را از دست بدهند. این ارتباط‌ها می‌تواند دریچه تازه‌ای برای شناخت جشنواره‌ها، پخش‌کنندگان و بازارهای مختلف باز کند؛ هرچند هیچ ارتباطی به‌تنهایی تضمین‌کننده نمایش جهانی یا درآمدزایی نیست.
برخی فیلم‌سازان، فیلم کوتاه را سکوی پرتابی برای ساخت فیلم بلند می‌دانند. اگر فیلم‌سازی پس از حضور در جشنواره نتواند به سینمای بلند راه پیدا کند، آیا انجمن مسئولیتی در قبال ادامه مسیر او دارد؟
لزوماً کسی که در فیلم کوتاه موفق است، در فیلم بلند هم موفق نخواهد بود و برعکس. بعضی فیلم‌سازان در قصه‌گویی و زمان‌بندی فیلم کوتاه دچار مشکل می‌شوند، در حالی که ممکن است در قالب بلند توانایی‌های دیگری داشته باشند. برای بعضی‌ها، فیلم کوتاه تجربه‌ای است که می‌خواهند آن را ادامه دهند و زبان شخصی خود را در همین قالب حفظ کنند. برای بعضی دیگر، تجربه‌گرایی در فیلم کوتاه می‌تواند مقدمه‌ای برای ورود به فیلم بلند باشد. هر دو مسیر قابل احترام است. اما انجمن سینمای جوانان متولی ساخت فیلم بلند نیست و این موضوع جزو وظایف اصلی آن قرار نمی‌گیرد. اگر فیلم‌سازی توانایی کار در قالب‌های مختلف را داشته باشد، ما تا جایی که بتوانیم کمک می‌کنیم؛ اما قرار نیست فضایی ایجاد کنیم که هر فیلم‌ساز پس از ساخت فیلم کوتاه، الزاماً به سمت فیلم بلند برود. اولویت ما حفظ تداوم و کیفیت فیلم کوتاه و همچنین تداوم نسل‌ها در این حوزه است. به همین دلیل، انرژی اصلی انجمن باید صرف ایجاد شرایط مناسب برای تولید و آموزش فیلم کوتاه شود.
در این مدت، مهم‌ترین کاری که برای حل مشکلات فیلم‌سازان جوان انجام داده‌اید چه بوده است؟ چه مشکلاتی همچنان باقی مانده‌اند؟
باید بپذیریم که مسائل اقتصادی در دو سال گذشته بر برنامه‌های ما تأثیر گذاشته است. بسیاری از طرح‌هایی که در برنامه اولیه من یا در گفت‌وگوهای نخست با آقای فریدزاده مطرح شده بود، هنوز به شکل کامل اجرا نشده‌اند. من فکر کردم انجمن برای آینده فیلم کوتاه و آموزش فیلم‌سازی، بیش از هر چیز به تقویت زیرساخت‌ها نیاز دارد؛ نه صرفاً تبلیغات مقطعی برای برنامه‌هایی که شاید اثرگذاری کوتاه‌مدت داشته باشند. در حوزه آموزش، تلاش کردیم زیرساخت‌هایی مانند آموزش آنلاین، شیوه ثبت‌نام و کلاس‌های دانش‌افزایی اساتید را توسعه دهیم. اساتید ما در شهرهای مختلف فعالیت می‌کنند و گاهی فاصله جغرافیایی باعث می‌شد برگزاری کلاس‌ها یا دوره‌های آموزشی دشوار شود. اکنون بخش بیشتری از این فرایند در بستر آنلاین انجام می‌شود. البته این مسیر هنوز جای کار زیادی دارد، به‌ویژه با توجه به سرعت تغییرات در صنعت آموزش. در حوزه تولید نیز امسال تلاش کردیم شیوه پیچینگ، امتیازدهی، برآوردها و قراردادها را بازنگری کنیم. شاید این تغییرات از بیرون چندان جذاب به نظر نرسند، اما امیدوارم به شکل‌گیری روندی پایدار در آموزش و تولید منجر شوند.
یکی از برنامه‌های شما توسعه آموزش پویانمایی است. چرا این حوزه را در اولویت قرار داده‌اید و قرار است امکانات آن چگونه در اختیار هنرجویان شهرستانی قرار بگیرد؟
امروز پویانمایی برای بسیاری از جوانان جذاب است. آن‌ها به برنامه‌نویسی، گرافیک و فناوری‌های جدید علاقه دارند و از انیمیشن‌ها، انیمه‌ها و بازی‌های رایانه‌ای تأثیر می‌گیرند. به همین دلیل فکر کردیم توسعه آموزش پویانمایی باید یکی از برنامه‌های جدی انجمن باشد. با همکاری بنیاد پویانمایی، طراحی و اجرای سرفصل‌های آموزشی را آغاز کرده‌ایم. در مرحله بعد، امیدواریم پس از تأمین منابع لازم، تجهیزات آموزشی و امکانات مورد نیاز این حوزه را در دفاتر انجمن مستقر کنیم. قرار است در نیمه دوم سال، به‌صورت آزمایشی در سه دفتر دوره جامع پویانمایی آغاز شود و امیدواریم سال آینده بتوانیم آن را در سراسر کشور گسترش دهیم. ما نمی‌توانیم جز به این شکل رفتار کنیم که امکان آموزش و دسترسی به تجهیزات را به شهرهای مختلف ببریم. ترجیح نمی‌دهیم جوانی برای دستیابی به دانش فیلم‌سازی و امکانات مورد نیازش ناچار به مهاجرت به پایتخت شود. تلاش ما این است که آموزش و امکانات را در شهرهای مختلف فراهم کنیم تا هنرجویان بتوانند با تکیه بر فرهنگ، معماری، سنت‌ها و زیست‌بوم خودشان، از زبان امروز سینما استفاده کنند و آثار بیشتری تولید کنن.
در این دو سال بخش زیادی از وقت شما صرف مدیریت انجمن شده است. آیا قصد دارید به‌زودی به کارگردانی و بازیگری برگردید؟
این برنامه‌ها زمان و انرژی زیادی می‌طلبند و من هم با علاقه و عشق این کار را انجام می‌دهم. تا زمانی که این مسئولیت بر عهده من است، امیدوارم بتوانیم برنامه‌های نیمه‌تمام را به نتیجه برسانیم و امکانات مورد نیاز فیلم‌سازان جوان را فراهم کنیم. اما نمی‌توانم پنهان کنم که برای فیلم‌سازی دلتنگ شده‌ام؛ خیلی زیاد. از ۱۷ یا ۱۸ سالگی درگیر این کار بوده‌ام و زندگی روزمره‌ام با سینما تعریف شده است. اگر فضای انجمن تا این اندازه برایم جذاب و دلگرم‌کننده نبود، شاید ادامه این مسیر برایم دشوارتر می‌شد. در این دوره دو فیلمنامه کار کرده‌ام که یکی از آن‌ها در آستانه جمع‌بندی است. نویسنده این فیلمنامه، خانم نامداری است و به‌زودی با یکی از تهیه‌کنندگان درباره شرایط تولید آن گفت‌وگو می‌کنیم.