امروز چهارشنبه, ۲۲ مهر , ۱۴۰۵ ساعت ۱۱:۲۵:۴۰
ناصر ارباب/ صبا، علاقه کودکان و نوجوانان به کمیک، مانگا و داستان های تصویری دیجیتال، توجه به تولید آثار ایرانی در این قالب را ضروری کرده است. سوره امید، حوزه هنری کودک و نوجوان، با فعالیت در این زمینه می کوشد قصه هایی متناسب با علایق و مسائل مخاطبان خود تولید کند. پیوند مفاهیم قرآنی با زندگی روزمره بچه ها یکی از مسیرهای این فعالیت است؛ مسیری که مجموعه «راز سهیل» در آن شکل گرفته است.
عادله سادات حسینی، کارشناس کمیک سوره امید و از نویسندگان و کارگردان «راز سهیل»، در گفت وگو با صبا، درباره شکل گیری این اثر، وضعیت بازار کمیک و دیگر پروژه های این مجموعه توضیح داد.
حسینی با اشاره به شکل گیری این مجموعه گفت: «راز سهیل به سفارش نهضت ملی زندگی با آیه ها و توسط سوره امید تولید شده است. هدف مشترک ما این بود که کودک و نوجوان، ارتباط آیه های قرآن را با زندگی خودش ببیند. برای رسیدن به داستان، حدود پنج تا شش ماه روی ایده ها و بازنویسی ها کار کردیم و در نهایت، رباتیک و رقابت های دانش آموزی را به عنوان بستر قصه انتخاب کردیم.»
او درباره داستان توضیح داد: «راز سهیل، قصه چهار پسر نوجوان است که به رباتیک علاقه دارند و برای رسیدن به مسابقات بین المللی دانش آموزی تلاش می کنند. این مسیر فقط ساختن ربات و شرکت در مسابقه نیست؛ همکاری با دیگران، دوستی، رقابت، کنترل خشم و مواجهه با شکست هم بخشی از تجربه آنهاست. قصه فضای فانتزی دارد و سهیل هم رازی دارد: او چیزی را می بیند که از چشم دیگران پنهان است. همین ویژگی، او و دوستانش را وارد ماجراهای تازه ای می کند.»
به گفته حسینی، جلد اول این مجموعه در ۳۲ صفحه و برای مخاطبان ۹ تا ۱۴ سال تولید شده و مراحل آماده سازی برای چاپ را طی می کند. او افزود: «برای راز سهیل، هشت جلد در نظر گرفته ایم. در ادامه، همراه این بچه ها به مسابقات می رویم و با موقعیت هایی روبه رو می شویم که هم توانایی های آنها را به چالش می کشد و هم بر دوستی و رفتارشان اثر می گذارد.»
این نویسنده، مهم ترین چالش نگارش اثر را چگونگی استفاده از آیات دانست و گفت: «برای ما مهم بود آیه در داستان کارکرد داشته باشد؛ یعنی در موقعیتی که شخصیت با آن روبه رو می شود، به تصمیم و رفتار او کمک کند و مخاطب هم بتواند این ارتباط را بفهمد. مثلا وقتی یکی از بچه ها عصبانی می شود، باید ببینیم راهنمایی قرآن چطور در برخورد او با دوستش و در ادامه ماجرا اثر می گذارد.»
او ادامه داد: «در جلد اول به موضوع هایی مثل خشم، تلاش و جا نزدن، غرور و روابط دوستانه پرداخته ایم. بچه ها در این سن می خواهند عضو موثری از گروه باشند، دیده شوند و توانایی هایشان را نشان بدهند. گاهی هم اعتمادبه نفس کافی ندارند یا با قضاوت عجولانه به دوستی هایشان آسیب می زنند. تلاش کردیم آیات متناسب با همین موقعیت ها وارد قصه شوند تا خواننده بتواند ارتباط آنها را با تجربه های خودش در خانه، مدرسه و جمع دوستان پیدا کند.»
حسینی درباره عوامل تولید نیز گفت: «نگارش داستان را به صورت مشترک با خانم فاطمه مروتی انجام دادیم و پژوهش قرآنی پروژه هم بر عهده ایشان بود. تصویرگری و طراحی اثر را آقای مهدی نجفی و مدیریت پروژه را آقای متین محجوب بر عهده داشتند. من نیز در کنار مشارکت در نویسندگی، کارگردانی کار را انجام دادم؛ یعنی روی شیوه روایت تصویری، ترتیب قاب ها و چگونگی نمایش اتفاق ها کار کردم تا متن و تصویر در کنار هم قصه را پیش ببرند.»
کارشناس کمیک سوره امید با توضیح جایگاه این پروژه در برنامه های مجموعه گفت: «تولید آثاری با هدف پیوند قرآن و زندگی کودک و نوجوان، یکی از مسیرهای فعالیت کمیک ماست. سوره امید در این حوزه، موضوع ها و گونه های مختلف داستانی را دنبال می کند و تولیداتش به آثار قرآنی محدود نیست.»
او افزود: «در مسیر قرآنی، می خواهیم در کنار تلاش مجموعه هایی که برای آموزش، حفظ و فهم قرآن فعالیت می کنند، از ظرفیت قصه استفاده کنیم. در راز سهیل، سراغ داستانی تازه از زندگی بچه های امروز رفته ایم و با نگاه قرآنی به مسائل آنها پرداخته ایم. این انتخاب در کنار بازآفرینی قصه های قرآنی معنا پیدا می کند و هر کدام می توانند جایگاه و مخاطب خودشان را داشته باشند.»
حسینی درباره انتخاب قالب کمیک گفت: «برای این هدف می شود از تئاتر، انیمیشن، داستان، شعر و قالب های دیگر هم استفاده کرد. هر کدام امکان های خودشان را دارند. کمیک نیز به واسطه روایت تصویری و همراه کردن مخاطب با جزئیات اتفاق ها، ظرفیت جذابی برای قصه گفتن دارد و استقبال بچه ها از آن، یکی از دلایل توجه ما به این قالب است.»
حسینی در بخش دیگری از این گفت وگو، توجه به بازار مصرف کمیک را ضروری دانست و گفت: «برای شناخت مخاطب این حوزه، نباید فقط به کتاب هایی نگاه کنیم که در بازار رسمی منتشر می شوند. نوجوانان در فضای مجازی هم کمیک می خوانند و مانگاهای ژاپنی، مانهواهای کره ای و کمیک های دیگر کشورها را دنبال می کنند. بخشی از این آثار از مسیر ترجمه های غیررسمی و کانال های اینترنتی به دست آنها می رسد؛ مسیری که در آن، تناسب محتوا با سن مخاطب همیشه روشن نیست.»
او ادامه داد: «وجود این ترجمه ها و پیگیری مخاطبان نشان می دهد که باید این علاقه را جدی بگیریم. مسئله فقط ترجمه شدن آثار خارجی نیست؛ مسئله این است که نوجوان ایرانی در کنار آنها، چه انتخاب هایی از میان آثار تالیفی ایرانی دارد. اگر می خواهیم قصه ها و شخصیت های خودمان هم در سبد مطالعه او حضور داشته باشند، باید برای تولید آثار جذاب، باکیفیت و قابل دسترس سرمایه گذاری کنیم. ایرانی بودن یک اثر به تنهایی برای جلب توجه مخاطب کافی نیست؛ داستان و تصویر آن هم باید بتواند او را همراه کند.»
حسینی با اشاره به تلاش هنرمندان و فعالان این حوزه افزود: «پیشکسوتان و هنرمندان کمیک در ایران طی سال ها برای شکل گرفتن این جریان زحمت کشیده اند. ادامه این مسیر به حمایت مستمر، فرصت دادن به گروه های تولید و توجه به انتشار و توزیع نیاز دارد. در سوره امید هم تلاش می کنیم با تولید پیوسته و شناخت دقیق تر مخاطب، سهمی در گسترش کمیک ایرانی داشته باشیم.»