
به گزارش خبرنگار صبا، رضا فیاضی، بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر و سینما، پس از تماشای تئاتر-ارکسترال «آرش» به کارگردانی علی سرابی، یادداشتی اختصاصی را در اختیار صبا قرار داده است که متن کامل آن را در ادامه میخوانید:
فرصتی پیش آمد تا تئاتر-ارکسترال «آرش» را ببینم و باید صادقانه بگویم که از تماشای آن، با تمام وجود لذت بردم.
دو شب پیش از آن، اجرایی را دیده بودم که به نظرم از نظر کیفیت و ساختار، فاصله زیادی با آنچه از یک اثر نمایشی انتظار میرود داشت. متأسفانه در برخی اجراها برای جذب مخاطب، از عناصر مختلفی استفاده میشود که الزاماً ارتباطی با کیفیت تئاتر ندارند؛ اما «آرش» برای من تجربهای کاملاً متفاوت بود. با اثری شریف مواجه شدم که از امکانات لازم برای انتقال مفهوم و ایجاد یک تجربه نمایشی استفاده کرده بود.
تصویر، بازی، گریم، موسیقی، حرکت و دیگر عناصر اجرایی، در خدمت اثر قرار گرفته بودند و به نظرم چیزی در این زمینه کم گذاشته نشده بود.
من علی سرابی را به عنوان یک کارگردان میشناختم و پیش از این هم با او گفتوگو و دوستی داشتهام، اما در «آرش» او را در چنین ابعادی ندیده بودم. این اجرا نشان میدهد که چرا نباید در کشور ما تولید تئاترهای فاخر و بزرگ را اتفاقی دور از دسترس بدانیم. به اعتقاد من، ما به چنین آثاری نیاز داریم.
شاید در شرایط اقتصادی امروز، صحبت از قیمت بالای بلیت برای یک تئاتر بحثبرانگیز باشد، اما وقتی برای یک اثر نمایشی، فکر، طراحی، نیروی انسانی و امکانات حرفهای هزینه شده و نتیجه آن نیز یک تجربه کامل برای مخاطب است، باید ارزش این تلاش را دید. زندگی امروز گران شده است و در کنار همه هزینههایی که مردم دارند، اگر قرار باشد برای دیدن یک اثر هنری هزینه کنیم، باید بتوانیم با یک محصول فرهنگی باکیفیت مواجه شویم؛ اثری که وقتی از سالن بیرون میآییم، احساس کنیم چیزی به ما اضافه کرده است. تئاتر-ارکسترال «آرش» برای من چنین تجربهای بود.
ما در ایران به سالنهای مناسب، امکانات فنی حرفهای، نور، صدای استاندارد و تشکیلات منسجم برای اجرای آثار بزرگ نیاز داریم. متأسفانه حتی «تالار وحدت» هم دیگر مانند گذشته ظرفیت و شرایطی را که باید برای اجرای آثار فاخر داشته باشد، در اختیار ما نمیگذارد. بنابراین هرگاه گروهی بتواند با امکانات موجود، مجموعهای از این عناصر را درست و حرفهای کنار هم قرار دهد، باید از آن استقبال کرد و به سازندگانش گفت: دمتان گرم؛ از امکاناتی که داشتید، به بهترین شکل استفاده کردید.
من اجراهای دیگر این روزها را ندیدهام و نمیتوانم درباره آنها قضاوت کنم. امیدوارم آنها نیز در حد و اندازهای باشند که تماشاگر بتواند از دیدنشان لذت ببرد. تماشاگر به سالن میآید تا از یک اثر هنری، متناسب با سبک و شیوه اجرایی آن، لذت ببرد. اگر موسیقی در اثر وجود دارد، باید موسیقی باکیفیتی باشد؛ اگر حرکت و طراحی حرکات وجود دارد، باید چشمنواز و در خدمت مفهوم اثر باشد. این عناصر نباید صرفاً برای نمایش یا جلب توجه به کار گرفته شوند، بلکه باید در خدمت القای یک مفهوم و ساختن یک تجربه هنری باشند.
شخصاً به تئاتر چندرسانهای و ترکیب درست عناصر مختلف در تئاتر اعتقاد دارم. به نظرم تئاتر الزاماً نباید فقط به معنای تکیه بر دیالوگ و بازیگر باشد. اگر امکانات بیشتری در اختیار یک هنرمند قرار بگیرد، چرا نباید از آنها برای ساختن یک اثر کاملتر استفاده کند؟
من معتقدم کشور ما به چنین سالنهایی و چنین تئاترهایی نیاز دارد. باید حاشیهها را کمتر کنیم و اجازه ندهیم اختلافها و حاشیهسازیها به خود تئاتر و هنرمندانش لطمه بزند.
در «آرش» نیز حضور هنرمندان مختلف برای من قابل توجه بود؛ از هنرمندان تئاتری گرفته تا چهرههایی که شاید بیشتر آنها را از سینما و تلویزیون میشناسیم. حضور هرکدام از آنها وقتی در جای درست خود قرار گرفته باشد، میتواند به اثر کمک کند.
از دیدن کیوان ساکتاف که سالهاست او را میشناسم، در چنین جایگاه و با چنین ابهتی روی صحنه لذت بردم. حضور شیدا خلیق همسرش نیز برای من بسیار دلنشین بود. همین ترکیب و کنار هم قرار گرفتن هنرمندان با تجربهها و پیشینههای مختلف، میتواند به یک اثر نمایشی رنگ و تنوع بدهد.
در پایان، به علی سرابی و مارال بنیآدم و همه عوامل و بازیگران «آرش» تبریک میگویم. به خاطر این تجربه و تلاشی که برای شکل دادن به یک اجرای بزرگ و متفاوت انجام دادهاند، شخصاً از این اثر دفاع میکنم و امیدوارم مخاطبان نیز فرصت دیدن آن را پیدا کنند.
رضا فیاضی
بازیگر و کارگردان پیشکسوت تئاتر و سینما