
سمیرا جعفری/صبا، در تاریخ سینمای ایران، کمتر بازیگری را میتوان یافت که تا این اندازه با چهرههای متفاوت و نقشهای گوناگون در ذهن مخاطبان ماندگار شده باشد. اکبر عبدی، بازیگری که از کمدی تا آثار تاریخی را با تسلطی مثالزدنی تجربه کرد، در بسیاری از این نقشها با همراهی طراحان گریم، شخصیتهایی خلق کرد که به بخشی از حافظه جمعی مخاطبان تبدیل شدند. شهرام خلج، از جمله چهرهپردازانی است که در سالهای مختلف در آثاری چون «مظفرنامه»، «در مدت معلوم» و «اخراجیها» با این هنرمند همکاری داشته و معتقد است راز موفقیت عبدی، بیش از هر چیز در درک عمیق او از شخصیت و اعتمادش به گروه گریم نهفته بود.
شهرام خلج، طراح چهرهپردازی سینما و تلویزیون، در گفتوگو با خبرنگار صبا با اشاره به تجربه همکاری با اکبر عبدی اظهار کرد: آنچه بیش از هر چیز در کار با او جلب توجه میکرد، درک بالایش از فرآیند گریم بود؛ ویژگیای که باعث میشد شخصیت، پیش از آنکه مقابل دوربین جان بگیرد، در ذهن بازیگر شکل گرفته باشد.
وی توضیح داد: «آقای عبدی درک فوقالعادهای از گریم داشت. هر تغییری که روی چهرهاش ایجاد میکردیم، دقیقاً خودش را در همان قالب قرار میداد و شخصیت را زندگی میکرد. بخش عمدهای از مهمترین همکاریهای ایشان با استاد عبدالله اسکندری بود و آن هماهنگی مثالزدنی میان بازیگر و طراح گریم، بعدها هم در تمام همکاریهایش ادامه پیدا کرد. وقتی با ما هم کار میکرد، کاملاً میدانست قرار است چه اتفاقی بیفتد و خودش را با همان مسیر هماهنگ میکرد.»
خلج ادامه داد: «قبل از هر کاری باید ساعتها به ابعاد صورت، فرم چهره، شخصیت، حساسیتها و جزئیات مختلف فکر میکردیم تا به یک طراحی درست برسیم. بعد از آن بود که نتیجه روی صورت ایشان می نشست.»
این طراح چهرهپردازی یکی از مهمترین ویژگیهای حرفهای اکبر عبدی را آرامشی دانست که به گروه گریم منتقل میکرد و افزود: «این آرامش واقعاً خیلی به ما کمک میکرد. آنقدر آرامش داشت که گریمور با خیال راحت کارش را انجام میداد. گذشته از شوخیها و شیرینزبانیهایی که همیشه سر صحنه داشت، هیچوقت استرس را به گروه منتقل نمیکرد.»
وی با اشاره به اعتماد کامل اکبر عبدی به طراحان گریم گفت: «ما در هفت، هشت پروژه با هم کار کردیم و در تمام این سالها، کاملاً به من اعتماد داشت. البته گریمورهایش را میشناخت، اما وقتی همکاری شکل میگرفت، دیگر با خیال راحت خودش را به دست گروه میسپرد و این اعتماد، کار را برای ما بسیار آسانتر میکرد.»
خلج در ادامه بیان کرد: «یکی از خاطرهانگیزترین همکاریهایم با اکبر عبدی در سریال “مظفرنامه” به کارگردانی محمدرضا ورزی بود؛ تجربهای که برخلاف روال معمول، بدون تست اولیه انجام شد.»
وی ادامه داد: «قرار بود ابتدا تست گریم بگیریم، اما فرصت این کار فراهم نشد. آقای عبدی آمد، روی صندلی نشست و همان لحظه گریم را اجرا کردیم. بعد هم مستقیم مقابل دوربین رفت. نتیجه آنقدر خوب و باورپذیر از آب درآمد که هم خودمان راضی بودیم و هم خود آقای عبدی از آن چهره خیلی خوشش آمده بود.»
خلج با اشاره به پروژههای تاریخی که با اکبر عبدی همکاری کرده است، از «مظفرنامه» به عنوان یکی از دشوارترین تجربههای مشترکشان یاد کرد و اظهار داشت: «گریمهای تاریخی همیشه پیچیدگیهای بیشتری دارند و آن پروژه از سختترین همکاریهای ما بود. البته در فیلم “در مدت معلوم” هم کنار هم بودیم و اگرچه گریم آنقدر سنگین نبود، اما نقش بسیار خوبی از آب درآمد و به دل مخاطب نشست.»
وی در پایان، با اشاره به اینکه بسیاری معتقدند با درگذشت اکبر عبدی یک شیوه بازیگری نیز از سینمای ایران رخت بربسته است، تصریح کرد: «من نمیگویم با رفتن آقای عبدی یک سبک بازیگری از بین رفت، چون سبک را میشود یاد گرفت و ادامه داد. اما آنچه آقای عبدی داشت، سبک نبود؛ بلکه یک اثر انگشت بود. همانطور که اثر انگشت هیچ دو انسانی شبیه هم نیست، امضای بازیگری اکبر عبدی هم تکرارشدنی نیست. واقعاً حیف شد؛ آثاری که از او در سینمای ایران باقی مانده، دیگر قابل تکرار نیست.»