امروز شنبه, ۷ شهریور , ۱۴۰۵ ساعت ۰۵:۲۶:۱۸
ناصرارباب/ صبا؛ برنامه «به وقت ایران» در ماههای اخیر به یکی از پربینندهترین برنامههای تحلیلی رسانه ملی تبدیل شده و بخشهایی از آن نیز در فضای مجازی بازتاب گستردهای داشته است. سید روحالله رضوی، مجری این برنامه، که سالها در حوزه مسائل بینالملل فعالیت پژوهشی و رسانهای داشته، در گفتوگویی درباره اهمیت تسلط بر زبانهای خارجی، تفاوت برنامهسازی رسانهای با پژوهش دانشگاهی، تجربه انتقال از فضای مجازی به تلویزیون و همچنین چالشهای نقد و هجمههای سیاسی سخن گفته است.
زبان خارجی، راهی برای دسترسی به منابع دست اول
سید روحالله رضوی با اشاره به سابقه فعالیت خود در حوزه مسائل بینالملل گفت: «نزدیک به ۲۰ سال است که مسائل بینالملل را دنبال میکنم، در این حوزه فعالیت داشتهام و سفرهای متعددی نیز انجام دادهام. طبیعتاً زبان نقش بسیار مهمی دارد؛ چرا که این امکان را فراهم میکند تا شناختی دست اول از موضوعات داشته باشید و با دقت بیشتری اتفاقات پیرامون خود را دنبال کنید.»
وی افزود: «زبان کمک میکند منابع اصلی و دست اول را دنبال کنیم و مجموعه آگاهی و شناخت ما نسبت به مسائل دقیقتر شود.»
مجری برنامه «به وقت ایران» در پاسخ به پرسشی درباره منابع مطالعاتی خود توضیح داد: «طبیعتاً اخبار روز را باید از رسانهها و منابع خبری دنبال کرد، اما در کنار آن تلاش میکنیم تحلیلهای جریان اصلی، گزارشهای مراکز پژوهشی و نگاههای عمیقتر را نیز مورد توجه قرار دهیم.»
در رسانه، مسئله از ذهن مخاطب شروع میشود نه از نظریهها
رضوی درباره جایگاه نظریههای سیاسی در برنامه خود اظهار کرد: «مبنای برنامه ما این نبوده که بر اساس یک نظریه یا مکتب خاص روابط بینالملل پیش برود. البته برخی مباحث با مکتب رئالیسم همخوانی بیشتری دارند، اما برنامهسازی اساساً از نظریهها آغاز نمیشود.»
وی ادامه داد: «در یک کار رسانهای، مسائل از ذهن مخاطب شروع میشود نه از نظریهپردازی. وقتی برای تلویزیون برنامه میسازیم، مخاطب ما عموم مردم هستند. البته باید ردپایی از نگاههای عمیقتر و تحلیلی نیز در برنامه وجود داشته باشد، اما اولویت نخست پاسخ به سؤالات ذهنی مخاطبان درباره رویدادهای روز است.»
از «میدان» تا «به وقت ایران»
رضوی با اشاره به سابقه فعالیت خود در فضای مجازی گفت: «پیش از حضور در تلویزیون، برنامهای اینترنتی با عنوان “میدان” داشتیم که در آن به همراه آقای خضاب گفتوگو میکردیم. طراحی اولیه برنامه بر پایه گفتوگوی کارشناسی میان ما شکل گرفته بود.»
وی درباره حضور نیما اکبرخانی در این مجموعه توضیح داد: «با توجه به مطالعات ایشان در حوزه مسائل نظامی و شناختی که از تاریخ جنگها و تحولات معاصر دارند، حضورشان میتوانست به تحلیلهای نظامی برنامه کمک کند.»
این تحلیلگر مسائل بینالملل درباره تفاوت فعالیت در فضای مجازی و تلویزیون نیز گفت: «تلویزیون یک آنتن ملی و فراگیر است و اساساً قابل مقایسه با فضای مجازی نیست. حتی پربازدیدترین محتواهای شبکههای اجتماعی نیز به اندازه مخاطبان تلویزیون گسترده نیستند. به همین دلیل طبیعتاً ملاحظات و اقتضائات متفاوتی نیز وجود دارد.»
آنچه روی آنتن میرود، تحلیل است نه اطلاعات محرمانه
رضوی در پاسخ به این پرسش که آیا در جریان تحلیلهای برنامه نگران افشای برخی مسائل راهبردی یا محرمانه نیست، تصریح کرد: «ما اطلاعات پنهان یا طبقهبندیشدهای در اختیار نداریم. آنچه در برنامه مطرح میشود مبتنی بر تحلیل رویدادهای روز و دیدگاه کارشناسان است. بنابراین نگرانی از این جهت وجود ندارد.»
او افزود: «البته بسیاری از مخاطبان چنین تصوری دارند که برخی مباحث محرمانه مطرح میشود، در حالی که این تحلیلها در رسانههای مختلف جهان نیز بیان میشوند. طبعاً برخی موضوعات محرمانه وجود دارند که نباید رسانهای شوند، اما اساساً ما به چنین اطلاعاتی دسترسی نداریم.»
مهمانان برنامه؛ از لیلاز تا شمسالواعظین
مجری «به وقت ایران» درباره حضور مهمانان در برنامه گفت: «برنامه ما وابسته به حضور مهمان نیست و بیش از نیمی از قسمتها بدون مهمان تولید میشود. هر زمان احساس کنیم موضوعی نیازمند حضور یک کارشناس بیرونی است، از مهمان دعوت میکنیم.»
وی درباره مهمانانی که بیشترین بازخورد را داشتهاند، اظهار کرد: «حضور افرادی مانند سعید لیلاز و ماشاءالله شمسالواعظین بازخورد قابل توجهی داشت. شاید دلیل آن هم تفاوت زاویه نگاه و جریان فکری این افراد با فضای غالب برنامه باشد که برای مخاطب جذابیت ایجاد میکند.»
رضوی همچنین گفت: «صحبتهای افرادی چون خراطیان، صمدزاده و دکتر شاکری نیز از جمله بخشهایی بود که بازخوردهای مثبتی از مخاطبان دریافت کرد.»
از اشتباه در تحلیل تا هجمههای سیاسی
رضوی درباره روند تحلیل در برنامه گفت: «طبیعی است که میان اعضای برنامه اختلافنظر وجود داشته باشد. حتی پس از پایان ضبط نیز بحثها ادامه پیدا میکند. اساساً تحلیل بدون گفتوگو و چالش معنا ندارد.»
وی افزود: «ما تحلیلگر هستیم، نه پیشگو. طبیعی است که گاهی تحلیلی اشتباه باشد. مهم این است که وقتی مشخص شد تحلیلی نادرست بوده، آن را بپذیریم و اصلاح کنیم.»
رضوی در بخش پایانی این گفتوگو درباره بازخوردهای گسترده برنامه در فضای مجازی گفت: «خوشبختانه مخاطبان لطف زیادی به برنامه داشتهاند و بخشهایی از آن نیز در فضای مجازی مورد توجه قرار گرفته است. امیدواریم بتوانیم امانتدار این اعتماد باشیم و انتظارات مخاطبان را برآورده کنیم.»
وی درباره هجمههای سیاسی علیه برنامه نیز اظهار کرد: «گاهی از هر دو سوی ماجرا مورد انتقاد قرار میگیریم. اگر با یک منتقد مذاکره بحث کنیم، عدهای تصور میکنند حامی مذاکرات هستیم و اگر با یک موافق مذاکره چالش کنیم، گروه دیگری انتقاد میکنند.»
رضوی در پایان تأکید کرد: «بخش زیادی از این انتقادها از سوی کسانی مطرح میشود که یا برنامه را کامل ندیدهاند یا شناخت دقیقی از وظیفه و کارکرد رسانه ندارند. وظیفه رسانه ایجاد امکان گفتوگو و طرح دیدگاههای مختلف است و ما تلاش میکنیم در همین مسیر حرکت کنیم.»